Ơ kìa, tin xịn đây này! Thị trường năng lượng toàn cầu đang "loạn cào cào" với giá dầu tăng vọt và tình trạng thiếu diesel trầm trọng. Theo Reuters, cái "ác mộng" này có thể kéo dài tận năm 2028 luôn đó các bạn ơi!
Tại sao giá dầu cứ tăng hoài vậy trời?
Nguyên nhân chính là do xung đột tại Trung Đông và việc vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Sau 8 tháng xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran, lượng dầu dự trữ từng giúp "giải cứu" thị trường ban đầu giờ đang cạn dần.
Còn năng lực lọc dầu thì suy giảm, triển vọng ngoại giao để chấm dứt xung đột cũng ngày càng mờ mịt. Tóm lại là "chồng chất" vấn đề luôn!
Con số "khủng khiếp" như thế nào?
Giá dầu Brent giao kỳ hạn tháng 12/2027 đã tăng hơn 13% từ đầu tháng 9, lên khoảng 86 USD/thùng - mức cao kỷ lục! Còn hợp đồng giao tháng 12/2026 cũng tăng khoảng 12%.
Điều này cho thấy các nhà máy lọc dầu, hãng hàng không, doanh nghiệp và quỹ đầu tư đều sẵn sàng "chịu chi" với mức giá cao hơn để phòng ngừa rủi ro. Họ đang tính đến kịch bản giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài nữa đấy!
Nhưng mà nguồn cung được dự báo tăng mà?
Đúng rồi! Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nguồn cung dầu toàn cầu được dự báo tăng từ 100,7 triệu thùng/ngày trong năm 2026 lên 108,3 triệu thùng/ngày vào năm 2027.
Nhu cầu dầu cũng tăng từ 102,4 triệu thùng/ngày lên 104,4 triệu thùng/ngày. Nếu tính toán này đúng thì có thể xuất hiện tình trạng dư cung vào năm 2027.
Nhưng giới giao dịch vẫn chưa tin lắm, vì lo nguồn cung sẽ không phục hồi đúng tiến độ hoặc không đủ bù đắp những thiệt hại tích lũy sau nhiều tháng xung đột. Cẩn tắc vô áy náy mà!
Căng thẳng Trung Đông vẫn "nóng hổi"
Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng với căng thẳng giữa Washington và Tehran. Lực lượng Houthi tại Yemen (được Iran hậu thuẫn) cũng gia tăng tấn công bằng tên lửa và drone vào Saudi Arabia, kể cả trụ sở của Saudi Aramco tại Dhahran.
Những diễn biến này khiến hoạt động vận chuyển dầu và các tuyến cung ứng năng lượng trong khu vực gặp nhiều rủi ro hơn.
Diesel thiếu trầm trọng, giá "đắt như vàng"
Không chỉ dầu thô, diesel - loại nhiên liệu quan trọng cho vận tải hàng hóa, nông nghiệp và sản xuất công nghiệp - cũng đang khủng hoảng nặng!
Giữa tháng 9, giá dầu diesel kỳ hạn chuẩn châu Âu tăng lên mức kỷ lục 1.480 USD/tấn, tương đương khoảng 210 USD/thùng. Giá diesel bán buôn tại Singapore vượt 200 USD/thùng. Còn tại châu Âu và Mỹ, giá lên tận 220 USD/thùng!
Vì sao diesel lại thiếu hụt vậy?
Do nguồn cung từ Trung Đông và Nga bị gián đoạn. Cuộc xung đột Nga - Ukraine làm trầm trọng thêm tình hình khi các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine gây thiệt hại cho nhà máy lọc dầu Nga. Moscow cũng từng áp lệnh cấm xuất khẩu diesel trong năm nay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuy có đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc nối lại một phần xuất khẩu diesel, nhưng lượng hàng bổ sung chỉ tương đương khoảng 12 giờ tiêu thụ diesel toàn cầu thôi - ít ỏi lắm!
Giá dầu diesel giao kỳ hạn tháng 12/2027 đã vượt 1.000 USD/tấn, tăng mạnh so với mức khoảng 644 USD trước khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát.
Diesel đắt = mọi thứ đều đắt theo
IEA cảnh báo tình trạng khan hiếm diesel có thể tiếp diễn đến năm 2027. Lượng diesel xuất khẩu toàn cầu trong tháng 9 giảm 700.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước.
Khi chi phí diesel tăng, doanh nghiệp vận tải phải trả nhiều tiền hơn để chuyên chở hàng hóa. Nông dân và nhà sản xuất cũng đối mặt với chi phí vận hành máy móc, thu hoạch và chế biến cao hơn.
Những chi phí này sẽ được chuyển vào giá hàng hóa và dịch vụ, khiến lạm phát tăng. Nói chung là người tiêu dùng cuối cùng vẫn là người "gánh" thôi!
Còn Việt Nam thì sao?
Bộ Công Thương cho biết thị trường năng lượng trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027 tiếp tục chịu ảnh hưởng của tình hình địa chính trị, xung đột Trung Đông, chi phí vận tải và bảo hiểm.
Nhưng may mắn là nguồn cung nhiên liệu trong nước về cơ bản được bảo đảm, chưa xuất hiện nguy cơ thiếu hụt mang tính hệ thống tại thời điểm báo cáo. Phù một cái đã!
Tóm lại, triển vọng giá dầu trong những năm tới vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến xung đột, khả năng khôi phục hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và tốc độ phục hồi của các nhà máy lọc dầu. Nguy cơ thiếu diesel và chi phí năng lượng đắt đỏ tiếp tục là những rủi ro đáng chú ý đối với kinh tế toàn cầu đấy các bạn ơi!
Nguồn: techz.vn