Căn nhà hơn 100 tuổi này của cụ Nguyễn Khuyến không chỉ là địa điểm sống ảo xịn xò, mà còn là nơi lưu giữ cả đống kỷ vật và câu chuyện thăng trầm trong cuộc đời vị đại thi hào đấy nha!
Nhà thơ Nguyễn Khuyến (1835 - 1909) hiệu Quế Sơn, tự Miễn Chi - tên nghe sang chảnh vậy thôi chứ thực ra cụ cũng là con nhà nòi Nho khá khó khăn đó. Cụ sinh ra ở Hoàng Xá (Ý Yên, Nam Định - quê mẹ), nhưng lớn lên thì sống chủ yếu ở Yên Đổ (Bình Lục, Hà Nam - quê bố). Năm 1864, cụ đỗ Giải nguyên thi Hương ở trường Nam Định (đỗ đầu luôn á). Đến năm 1871, cụ tiếp tục flex với thành tích Hội nguyên rồi Đình nguyên liền tay. Từ đó, thiên hạ kính nể gọi cụ là "Tam nguyên Yên Đổ" - tức là người ôm trọn ba vị trí quán quân các kỳ thi luôn
Muốn ghé thăm Từ đường Nguyễn Khuyến thì bạn chạy theo quốc lộ 21A, cách trung tâm Phủ Lý (Hà Nam) khoảng 15km về hướng đông nam. Khu di tích này nằm ở làng Vị Hạ, xã Trung Lương (ngày xưa gọi là Yên Đổ), huyện Bình Lục. Năm 1991, nơi này chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia đó nha. Điểm đặc biệt là lối vào nhà cụ phải đi qua con đường một bên đền, một bên chùa - y chang câu thơ trong bài Cảnh Trong Nhà: "Bên thần, bên phật, giữa thời ta". Sống ảo ở đây là có ngay bối cảnh thơ luôn á!
Cổng vào căn dinh của Tam Nguyên Yên Đổ có đề ba chữ Nho "Môn Tử Môn" - nghe tên đã thấy nghiêm túc rồi. Đây là lời răn dạy về đạo lý thầy - trò của cụ đó. Dù bạn là quan to hay dân thường, làm chức gì đi nữa, vào đây thì phải tuân thủ lễ nghĩa, xuống ngựa xuống xe rồi đi bộ vào thăm thầy thôi nha. Respect!
Khu nhà cụ Nguyễn Khuyến được thiết kế theo kiểu traditional vibe: bên ngoài là nhà đại tế, bên trong là hậu cung. Kiểu như layout hai tầng lớp ý
Nhà đại tế phía ngoài có tới 7 gian, xây bằng gạch, lợp ngói với 4 hàng cột chắc chắn. Còn hậu cung phía sau gồm 5 gian được dựng bằng gỗ, kiến trúc cột chèo truyền thống Bắc Bộ cực kỳ cổ điển. Hiện tại đây là nơi thờ phụng cụ Nguyễn Khuyến.
Hiện tại, ông Nguyễn Thanh Tùng (sinh năm 1941) - hậu duệ đời thứ 5 của cụ Nguyễn Khuyến đang là người trông nom căn nhà này. Ông cũng làm luôn nhiệm vụ hướng dẫn viên, kể chuyện về thân thế và sự nghiệp của cụ Tam Nguyên Yên Đổ cho mọi người mỗi khi có đoàn khách ghé thăm nè!
Năm 2004, gian nhà đại tế được nhà nước tu sửa lại cho đẹp hơn. Ban đầu nhà có cả lưỡng long chầu nguyệt và 9 bậc thềm nguy nga lắm, nhưng từ khi được tôn tạo lại thì chỉ còn 3 bậc thềm thôi (hơi tiếc tí nhỉ ).
Nguồn: kenh14.vn