Thôi hết thời nói suông rồi các bạn ơi! Giờ đây, giới trẻ đang thực sự "lăn xả" vào việc giải quyết vấn nạn rác thải đô thị bằng những hành động cụ thể luôn nha. Từ những điểm thu gom chill chill trong cộng đồng đến hàng chục nghìn chai nhựa, lon nhôm được gom góp ngay tại giảng đường, các bạn trẻ đang từng bước biến việc phân loại rác thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống xanh.
Đi tìm "cuộc đời mới" cho rác thải
Trước khi biết đến Tagom - mô hình thu gom và hướng dẫn phân loại rác tại nguồn xịn sò, Nguyễn Thị Nga (năm 4, trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội) cũng chỉ vứt rác "bừa bãi" như bao người. Nhưng nhờ lướt mạng xã hội, Nga dần nhận ra rác thải có thể "hồi sinh" thành tài nguyên nếu được phân loại và xử lý đúng cách. Từ đó, bạn ấy bắt đầu tìm hiểu và thay đổi thói quen sinh hoạt luôn.
Sau thời gian nghiên cứu và thực hành tại trạm, Nga chính thức trở thành cộng tác viên Tagom từ tháng 1/2026. Đến tháng 10/2026, bạn ấy tiếp tục thực tập ở đây, trực tiếp tham gia phân loại vật liệu và hỗ trợ những người mới đến trạm.
Để giúp mọi người nhận diện từng loại vật liệu, Tagom đã setup các bảng hướng dẫn phân loại chi tiết từng nhóm. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm "máu lửa" của Nga, việc nhớ cách phân loại không hề ez, ngay cả với những người đã "lui tới" trạm nhiều lần. Vì thế, hướng dẫn khách mới cũng đòi hỏi phải giải thích sao cho dễ hiểu, giúp họ ghi nhớ và làm đúng trong những lần sau.
Tại đây, đội ngũ tình nguyện viên trẻ tham gia đủ thứ việc như phân loại, đóng gói vật liệu, hỗ trợ vận chuyển và hướng dẫn khách. Theo chị Nguyễn Thị Thùy Linh - đồng sáng lập Tagom, nhiều bạn sinh viên có thể "thuộc nằm lòng" quy trình cơ bản chỉ sau khoảng 2-3 lần thực hành thôi.
Chị Linh cho biết, các vật liệu thu gom tại trạm được chuyển thẳng đến các nhà máy tái chế. Tuy nhiên, để mô hình "chạy tốt", việc hướng dẫn phân loại cần đi kèm với điều kiện thuận tiện, giúp mọi người dễ dàng áp dụng vào đời sống hằng ngày.
Giảng đường mở đường cho "chiến dịch xanh"
Không chỉ ở các điểm thu gom cộng đồng, hoạt động phân loại rác còn được "đẩy mạnh" luôn trong môi trường học đường nữa. Tại ĐH Phenikaa, chiến dịch "Chai nhựa tái sinh - Hành trình tiếp nối" khuyến khích sinh viên thu gom chai nhựa, lon đã dùng, tạo điều kiện để giới trẻ trực tiếp "nhảy vào" quá trình tái chế.
Nguyễn Minh Tiến (năm 3, ĐH Phenikaa) biết đến chương trình qua hoạt động do Đoàn Thanh niên nhà trường phối hợp với Báo Tiền Phong và Coca - Cola Việt Nam triển khai. Tiến chia sẻ, điều khiến mình quan tâm đến chương trình là câu hỏi: "Sau vài phút sử dụng, những chai nhựa, lon nước ấy sẽ đi về đâu?". Theo bạn nam này, sự xuất hiện của máy thu gom tự động BOTOL năm 2025 tại trường đã "hút" sự tò mò của sinh viên, giúp hoạt động tái chế trở nên "gần gũi" hơn với đời sống học đường.
Năm 2025, ĐH Phenikaa giành giải Nhất chung cuộc trong chiến dịch đấy nha! Trong 5 tuần đầu triển khai chương trình năm 2026, sinh viên nhà trường đã thu gom 26.903 chai nhựa và lon nhôm, tương đương hơn 300kg phế liệu luôn á. Bên cạnh việc đưa chai nhựa, lon đã dùng đến điểm thu gom, sinh viên còn thực hành những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt như mang bình nước cá nhân, sử dụng túi nhiều lần và hạn chế đồ nhựa dùng một lần.
Làn sóng "sống xanh" này cho thấy tinh thần sẵn sàng hành động của người trẻ; nhưng câu hỏi đặt ra là làm sao để việc phân loại rác không chỉ là một "trend" nhất thời, mà trở thành nếp sống thường nhật của mỗi sinh viên nhỉ?
Để những hành động xanh được "kéo dài"
Từ các điểm thu gom cộng đồng đến chiến dịch trong trường học, những hoạt động thiết thực này đang mở ra cơ hội để người trẻ trực tiếp tham gia phân loại tại nguồn. Dưới góc độ nghiên cứu xã hội, ThS Đỗ Đức Long - Giảng viên khoa Xã hội học và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhận định, các mô hình này góp phần hình thành ý thức và tinh thần trách nhiệm của người trẻ với cộng đồng.
"Khoảng cách giữa 'biết điều đúng' và 'làm điều đúng' chỉ được thu hẹp khi đáp ứng đủ ba điều kiện: Có động lực, có năng lực thực hiện và có môi trường hỗ trợ", ThS Đỗ Đức Long phân tích. Theo ông, để thói quen phân loại rác được duy trì sau các đợt phát động, nhà trường và địa phương cần xây dựng các điểm tiếp nhận thuận tiện, đồng thời kết nối với các đơn vị xử lý rác thải chuyên nghiệp.
Bên cạnh đó, minh bạch quy trình xử lý giúp người tham gia hiểu rõ hơn về "hành trình" của rác sau khi được thu gom. Khi có nơi tiếp nhận ổn định và hiểu đúng ý nghĩa của hành động mình làm, người trẻ sẽ có thêm động lực duy trì thói quen phân loại rác trong cuộc sống hằng ngày.
Nguồn: svvn.tienphong.vn