HanBobo1502
New member
Nói về Gen Z trong công việc thì 99% mọi người đều công nhận: thế hệ này thông minh, sáng tạo, cá tính bùng nổ! Đi đâu cũng mang theo năng lượng tích cực, làm việc thì đầy nhiệt huyết. Nhiều người còn nhận xét làm việc với Gen Z thì khỏi lo thiếu ý tưởng vì cập nhật trend nhanh như chớp, lại không ngại thể hiện bản thân.
Nhưng mà... cũng phải thật lòng mà nói, Gen Z có điểm yếu không? Có chứ! "Cả thèm chóng chán", làm theo mood, cái tôi hơi cao... là những gì người ta hay bàn tán về thế hệ này
Thực ra không chỉ riêng Gen Z đâu, thế hệ nào ở tuổi trưởng thành cũng có những challenge riêng cả. Gen Z may mắn được sống trong kỷ nguyên công nghệ số, mạng xã hội bùng nổ... nhưng đây cũng chính là "con dao hai lưỡi" vô tình tạo áp lực khiến các bạn trẻ dễ bắt đầu, dễ hoà nhập nhưng cũng dễ... bỏ cuộc. Thế là ngày càng nhiều bạn trẻ vừa đi làm đã rơi vào tình trạng "burn out" (kiệt sức về cảm xúc, thể chất, tinh thần do stress quá đà)
Anh Hà Dương phân tích rằng vấn đề kiệt sức khi mới đi làm có ở mọi thế hệ chứ không riêng Gen Z. "Với mình, điều này xảy ra khi bạn bị đốt cháy về thể chất và đốt cháy về tinh thần, trong khi sức chịu đựng của con người như que diêm ngắn ngủi, 2 ngọn lửa đốt thì cháy hết ngay. Khi tiếp xúc với các bạn trẻ trong công việc, mình thấy có 3 mồi lửa chính và một cơn gió ngoại cảnh sẽ thổi bùng 2 ngọn lửa áp lực trên. 3 mồi lửa là: thay đổi đột ngột, chênh lệch kỳ vọng, và thiếu trao đổi thông tin hợp lý. Cơn gió ngoại cảnh là nền kinh tế đang trên đà phát triển".
Anh Dương giải thích thêm: chuyển từ môi trường học đường sang văn phòng hay đổi công ty được coi là thay đổi lớn trong lối sống luôn đó. Thời gian cá nhân bị thu hẹp, phải ngấu nghiến một núi công việc, kiến thức mới... tất cả tạo nên căng thẳng trong tinh thần.
Thêm vào đó là kỳ vọng trong công việc và thiếu trao đổi thông tin hợp lý cũng góp phần tăng áp lực về tinh thần nữa. "Thực tế và kỳ vọng về công việc của các bạn mới đi làm thường sẽ luôn khác nhau. Lâu dần, sự chênh lệch kỳ vọng này sẽ dần trở thành nguyên nhân chính dẫn đến việc đốt cháy tinh thần nếu không được xử lý hiệu quả.
Ở vị trí quản lý, mình hiểu rằng các quản lý luôn cần hiểu tâm tư của nhân viên để giải quyết các vấn đề khi mới bắt đầu, vì với họ việc nhân viên "kiệt sức" gây ảnh hưởng đến năng suất và tinh thần của tập thể. Nhưng điều này cần được cởi mở từ cả 2 phía. Phía quản lý cần tạo cho nhân viên môi trường chia sẻ thẳng thắn mà không sợ bị đánh giá nặng nề. Phía nhân viên cần chủ động hẹn và chia sẻ với quản lý những vấn đề đang khiến mình cảm thấy không ổn. Tuy nhiên, ít khi hai bên thiết lập được kênh thông tin cởi mở này để hiểu nhau hơn. Mình thấy trường hợp thực tế nhất là nhân viên cảm thấy mình đang ôm ngọn lửa một cách âm thầm, và quản lý thì không nắm được tình trạng này để tiếp nhiên liệu cho nhân viên cho đến khi que diêm của nhân viên đã cháy hết".
Ngoài 3 mồi lửa, anh Dương nhắc đến "cơn gió ngoại cảnh" - nền kinh tế đang phát triển, việc tìm người nhiều hơn người tìm việc. Anh cho rằng các bạn trẻ thấy có nhiều cơ hội bao quanh nên dễ tìm được công việc phù hợp hơn. Nhưng điều này lại vô tình khiến họ nghĩ: "Chẳng việc gì tôi phải chịu căng thẳng và áp lực ở công việc hiện tại cả" khiến tinh thần ngày càng kiệt quệ vì cảm giác mắc kẹt ở "nơi mình không thuộc về"
Nhân sự trong công ty 100% là Gen Z nên chị Rose Nguyễn hiểu rõ các bạn trẻ lắm đó! Theo chị, thế hệ trẻ có nhiều điểm mạnh nhưng cũng có nhược điểm, đó là phụ thuộc quá nhiều vào cảm xúc và quan tâm người khác nghĩ gì về mình. Không những vậy, họ còn đặt ưu tiên vào cảm xúc nhất thời mà không nghĩ nhiều đến quyết định hiện tại sẽ ảnh hưởng tương lai thế nào.
"Mình nghĩ, những người vừa đi làm đã gặp tình trạng kiệt sức là do các bạn quá kỳ vọng vào công việc. Khi bước chân làm thực tế gặp trúc trắc, các bạn bỗng vỡ mộng, thấy mọi thứ không màu hồng như mình nghĩ. Trong công việc, họ chưa biết cách xây dựng kế hoạch và lộ trình phát triển. Công việc rối ren, kết quả và khối lượng công việc giải quyết không cao, không có thời gian nghỉ ngơi sẽ nhanh dẫn đến mệt mỏi, chán nản", Rose Nguyễn nói.
Ngoài ra, áp lực đồng trang lứa và việc quá quan tâm người ngoài nói gì, đánh giá sao cũng khiến nhiều người cuốn vào vòng luẩn quẩn với những suy nghĩ tiêu cực. Dồn nén lâu ngày thì sức cùng lực kiệt là chuyện dễ hiểu rồi
Hoạt động trong ngành nghề đặc thù, nhân viên Gen Z tại công ty anh Đoàn Mạnh đều có điểm chung là sáng tạo, nhiệt tình và có tính nghệ sĩ. Anh nhận xét các bạn trẻ thường chưa xác định công việc hiện tại là nơi để phát triển và gắn bó lâu dài. Do đó, những người trẻ làm việc khá tuỳ hứng, không hết mình, dễ dàng xin nghỉ chỉ vì thích hoặc không thích điều gì đó trong môi trường làm việc.
Anh chia sẻ: "Có thể các bạn Gen Z vẫn đang ở trong giai đoạn bao bọc của bố mẹ, được gia đình hỗ trợ tài chính. Nhưng rồi khi bắt đầu phải đi làm, tự kiếm tiền, chịu áp lực doanh số từ sếp, từ khách hàng, công ty,... không còn ai che chở nữa, các bạn sẽ thấy khủng hoảng về mặt tinh thần".
Lê Ngọc Anh, 24 tuổi đang làm tại một công ty khởi nghiệp lĩnh vực Thương mại Điện tử, từ năm 2 đại học đã bắt đầu làm part-time và năm 3 đã làm các dự án đúng chuyên ngành.
Trải qua nhiều ngành nghề từ sớm, Ngọc Anh cho biết công việc nào cũng có áp lực riêng. "Khi mình làm công việc theo đúng ngành học, mình bị áp lực vì công việc quá tải, thời gian làm việc kéo dài khiến mình không đủ kĩ năng sống để cảm thấy tồn tại được trong môi trường này.
Mỗi ngày đứng đợi xe bus để trở về nhà sau một ngày dài làm việc, mình luôn tự hỏi bản thân có thật sự cần công việc này không. Mỗi sáng thì đều thở dài, uể oải, sợ cảm giác phải đi làm. Tuy nhiên, mình không thể chia sẻ cùng ai, cũng không bày tỏ thái độ ở chỗ làm, chỉ có thể tuyệt vọng một mình. Sau khoảng thời gian căng thẳng, mình quyết định bỏ việc".
Tất cả những căng thẳng đó của Ngọc Anh đều do bị ngợp khi lần đầu đi làm. Từ thời gian, cách làm việc, ứng xử... "Hồi trước đi học chắc chỉ có thầy cô là người khiến mình thấy sợ, nhưng đi làm thì nào sếp, khách hàng rồi thậm chí cả đồng nghiệp và những chiếc deadline đều khiến mình thấy ám ảnh, căng thẳng".
Lựa chọn bỏ việc có lẽ là quyết định đúng đắn nhất của Ngọc Anh lúc cảm thấy sức cùng lực kiệt. Nhưng sau đó, cô nàng nhận ra cuộc sống đa màu hơn những gì tưởng tượng. Theo đuổi đam mê thì không ra tiền, "nộp bừa" CV thì tốn thời gian, nên Ngọc Anh dần học cách thích nghi với mọi thứ.
"Ai cũng cần thời gian để học hỏi, thế hệ chúng mình đúng là còn trẻ nên dễ nản lòng. Nhưng chỉ cần vượt qua giai đoạn này bằng cách lắng nghe bản thân, chăm sóc sức khoẻ tinh thần, cải thiện kỹ năng cứng và kỹ năng mềm, chúng mình sẽ sớm "bung lụa" trở lại thôi. Vì chúng mình là Gen Z mà!", Ngọc Anh nói.
Là sếp nhưng cũng là người đi trước, cả Hà Dương, Rose Nguyễn và Đoàn Mạnh đều có khoảng thời gian loay hoay khi bắt đầu đi làm. Họ cũng trải qua những áp lực, khủng hoảng và cả những lần sức cùng lực kiệt.
Vì vậy, họ có chung một lời khuyên: khi mệt quá, hãy nghỉ ngơi!
"Cố gắng xin nghỉ ngơi, đi ngủ sớm, tập thể dục, hoặc làm một việc mình muốn nhưng chưa dám làm. Về tinh thần, mình tìm người lắng nghe để chia sẻ, và sau đó cảm thấy đỡ hơn rất nhiều. Mình cũng cố gắng trao đổi thẳng thắn với quản lý về tình trạng hiện tại, và thường là các quản lý luôn tạo điều kiện để mình hồi phục lại", anh Hà Dương chia sẻ.
Cùng quan điểm, anh Đoàn Mạnh nói: "Ngoài công việc nên tìm môn thể thao, giải trí yêu thích và tiếp xúc với bè bạn, sếp chọn đúng người, học những người giỏi tránh giải trí lan man không hiệu quả mặt thời gian và học vấn".
Còn chị Rose Nguyễn khuyên các bạn trẻ đừng so sánh bản thân với người khác, cứ mạnh mẽ và kiên định với lựa chọn của mình. Tập trung vào lĩnh vực mình yêu thích, nghiêm túc và cố gắng học tập để giỏi trong một ngành nghề, đấy đã là thành công rồi!
"Bạn là người biết rõ nhất điều gì kích hoạt phản ứng căng thẳng của bản thân, hay nói cách khác là chiếc bật lửa thổi bùng ngọn lửa "kiệt sức" đối với bạn. Với mình thì đó là tiếng thông báo tin nhắn của công cụ chat trong công việc. Cứ mỗi lần nghe tiếng đó, mình thấy tim đập nhanh, thở gấp mất một khoảng thời gian ngắn, và việc đó xảy ra nhiều lần trong một khoảng thời gian dài. Sau này khi mình vô tình tắt tiếng đó đi và chỉ để hiển thị thông báo trên màn hình, mình thấy ngày làm việc dễ chịu hẳn. Hãy sớm tìm cho mình chiếc bật lửa đó, và quẳng nó đi cho ngày thêm nhẹ", anh Hà Dương nói thêm.
Nguồn: kenh14.vn