Vào ngày 18/3/2025, hai phi hành gia Butch Wilmore và Suni Williams của NASA cuối cùng cũng "touchdown" về Trái Đất sau hơn 9 tháng (286 ngày chính xác luôn nha!) застряли trên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. Plot twist là chuyến đi này ban đầu chỉ dự định... 8 ngày thôi các bạn ơi!
Khởi đầu của một "chuyến phiêu lưu" không ai ngờ tới
Butch Wilmore (62 tuổi) và Suni Williams (59 tuổi) là những phi hành gia "xịn sò" của NASA. Họ được chọn cho nhiệm vụ đặc biệt: test lần đầu tàu vũ trụ Starliner của Boeing có chở người thật. Chuyến bay mang tên "Crew Flight Test" phóng từ Kennedy Space Center, Florida vào 5/6/2024.
Mission ban đầu nghe có vẻ ez: đưa hai anh chị lên ISS, test xem Starliner có "xịn" không, rồi về nhà sau khoảng 8 ngày. Đơn giản mà!
Đây là bước quan trọng để chứng minh Starliner có thể cạnh tranh được với Crew Dragon của SpaceX không nè. Wilmore làm captain, Williams là pilot. Chị Williams còn "flex" luôn 300+ ngày ở ngoài vũ trụ qua 2 lần bay trước đó.
Khi mọi thứ bắt đầu... sai sai
Starliner đưa hai người lên ISS thành công vào 6/6/2024. Nhưng mà... Houston, we have a problem! Trong quá trình bay và nối với trạm, các kỹ sư phát hiện loạt vấn đề nghiêm trọng:
• Hệ thống động cơ đẩy: một số động cơ "đình công", ảnh hưởng khả năng điều khiển
• Rò rỉ khí heli – thành phần siêu quan trọng trong hệ thống đẩy
NASA và Boeing bắt đầu "debug" liên tục. Đến tháng 8/2024, NASA đưa ra quyết định khó khăn: Starliner không đủ safe để chở hai người về! Tàu được lệnh bay về "solo" không người lái vào 6/9/2024, để lại Wilmore và Williams trên ISS. Đúng nghĩa "bỏ rơi" luôn á!
Cuộc sống "sống sót" 9 tháng trên ISS
Ban đầu chỉ chuẩn bị cho 8 ngày, giờ phải ở luôn 9 tháng thì sao? NASA nhanh chóng "ghép" họ vào team thường trực ISS, tham gia Expedition 71 và sau đó là Crew-9.
Daily routine của họ bao gồm:
• Bảo trì trạm, sửa chữa hệ thống
• Support các thí nghiệm khoa học
• 3 ca làm việc + 2 giờ tập gym bắt buộc (yes, gym cả trên trời luôn!)
Về đồ ăn thì chủ yếu là các gói đồ ăn khô hoặc đông lạnh: thịt hộp, ngũ cốc, súp, cà ri Nhật... Nước uống? Tái chế từ nước tiểu và mồ hôi qua hệ thống lọc siêu xịn của ISS luôn nè!
Plot twist: Ở ngoài không gian lâu = nguy hiểm vô cùng!
Nghe có vẻ cool nhưng thực ra sống ngoài không gian 9 tháng "no joke" đâu:
Bức xạ vũ trụ: Mức bức xạ trên ISS cao gấp 10 lần so với Trái Đất! Nguy cơ ung thư tăng vọt, DNA bị damage, hệ miễn dịch suy giảm.
Mất cơ và xương: Không có trọng lực = cơ thể không phải "chống đẩy" gì cả. Kết quả? Mất 1-2% mật độ xương mỗi tháng! Sau 9 tháng thì tưởng tượng đi...
Máu chạy lung tung: Máu dồn lên đầu, gây sưng mặt, áp lực lên mắt (có thể giảm thị lực), nguy cơ hình thành cục máu đông.
Tâm lý "down" nặng: Sống trong không gian chật, xa nhà, không biết bao giờ về trong 9 tháng = stress, lo âu, trầm cảm all in one.
Hệ miễn dịch yếu đi: Bức xạ + vi trọng lực làm suy giảm miễn dịch. Vi khuẩn và virus trong môi trường kín còn có thể "biến hình" nguy hiểm hơn nữa!
Drama giải cứu: Tổng thống Trump và Elon Musk vào cuộc!
Vụ này hot đến mức Tổng thống Trump phải lên tiếng! Tháng 1/2025, ông tweet trên Truth Social rằng đã nhờ Elon Musk và SpaceX đi đón "hai phi hành gia dũng cảm".
Ngày 6/3, Trump tiếp tục cho biết đã nhờ Elon Musk, dự kiến mất khoảng 2 tuần. Ông còn nói: "Chúng tôi yêu quý các bạn, và chúng tôi sẽ đón các bạn về. Các bạn không đáng bị ở đó lâu như vậy". Emotional quá đi!
Elon Musk cũng hăng hái tuyên bố SpaceX từng đề nghị giải cứu từ 2024 nhưng bị từ chối (dù NASA không confirm info này).
Happy ending: Về nhà rồi!
Sau nhiều nỗ lực, tàu Falcon 9 chở 4 phi hành gia thay thế phóng thành công tối 14/3. Team gồm Anne McClain và Nichole Ayers (NASA), Takuya Onishi (JAXA Nhật Bản), và Kirill Peskov (Roscosmos). Sau 28 giờ bay, họ ghép nối thành công với ISS.
Wilmore và Williams rời ISS vào 18/3/2025 và hạ cánh xuống Vịnh Mexico ngoài khơi Florida sau 17 giờ bay, với sự hỗ trợ của 4 chiếc dù. Cùng trên tàu còn có Nick Hague (NASA) và Aleksandr Gorbunov (Roscosmos).
Lực lượng cứu hộ chờ sẵn, hò reo khi tàu hạ cánh an toàn. Thậm chí còn có cả đàn cá heo xuất hiện chào đón như phim Hollywood luôn á!
Những hình ảnh đầu tiên cho thấy dù mệt mỏi, cả hai vẫn cười, vẫy tay chào camera. Họ được di chuyển bằng cáng đến Houston để tham gia chương trình phục hồi 45 ngày.
Tại sao phải dùng cáng?
Nhiều người thắc mắc sao phải dùng cáng? Đây là quy trình chuẩn của NASA đấy! Sau thời gian dài ngoài không gian, cơ bắp và xương suy giảm, tuần hoàn máu thay đổi. NASA bắt buộc dùng cáng như biện pháp an toàn, bất kể phi hành gia cảm thấy khỏe đến đâu.
John DeWitt, cựu nhà khoa học NASA từng nói: "Nhiều phi hành gia không muốn được đưa ra bằng cáng, nhưng họ buộc phải tuân thủ". Wilmore và Williams dù tập 2 giờ/ngày trên ISS vẫn không tránh khỏi thay đổi sinh lý sau 9 tháng.
Chương trình phục hồi 45 ngày
Những ngày tới, hai người sẽ trải qua chương trình phục hồi do chuyên gia ASCR (Astronaut Strength, Conditioning and Rehabilitation) của NASA thiết kế:
• Bài tập vận động thích nghi
• Tăng cường cơ bắp
• Điều hòa tim mạch
• Theo dõi sát sao: huyết áp, nhịp tim, mật độ xương, chức năng mắt
Nghề phi hành gia: Không phải ai cũng làm được!
Nghề phi hành gia nghe có vẻ "xịn xò", thu nhập cao, trải nghiệm độc đáo. Nhưng phía sau hào quang là vất vả và thử thách "hardcore"!
Để trở thành phi hành gia:
• Sức khỏe hoàn hảo (cả thể chất lẫn tinh thần)
• Bằng cấp cao trong khoa học, kỹ thuật hoặc y học + nhiều năm kinh nghiệm
• Test tâm lý kỹ lưỡng để đảm bảo giữ được bình tĩnh khi "drama" xảy ra
Mỗi chuyến bay đều tiềm ẩn nguy hiểm: từ nguy cơ nổ tên lửa khi phóng đến bức xạ vũ trụ gây hại lâu dài. Thật sự "respect" các phi hành gia!
Nguồn: kenh14.vn