BossYeuHihi
New member
Giáo sư Steven Taylor - một tâm lý học gia đã viết trên The Guardian rằng đại dịch COVID-19 không chỉ ảnh hưởng sức khỏe thôi, mà còn để lại hậu quả tâm lý cực nặng cho con người về lâu dài luôn đó.
Tính đến 10h30 sáng 10/4, số ca nhiễm COVID-19 toàn cầu đã lên tới 1.604.718 ca rồi, còn số người tử vong thì đã vượt 95.735. Số liệu này khiến ai cũng phải lo âu nghiêm trọng
Trước tốc độ lây lan của virus, chính phủ nhiều nước đã phải áp dụng những biện pháp cực gắt như phong tỏa, giới nghiêm... khiến kinh tế, xã hội, giáo dục đều bị ảnh hưởng nặng nề.
Vậy thế giới sẽ ra sao sau khi đại dịch kết thúc? Trong khi mọi người đang trông chờ vào vaccine và phương pháp điều trị để sớm quay về với cuộc sống "bình thường", thì một chuyên gia tâm lý lại có quan điểm hơi buồn: điều "bình thường" ấy có thể sẽ không bao giờ quay lại nữa
Dưới đây là bài bình luận được đăng trên The Guardian của Giáo sư Steven Taylor, nhà tâm lý học lâm sàng thuộc khoa tâm thần học, Đại học British Columbia, tác giả cuốn "The Psychology of Pandemics" (Tâm lý học về bệnh dịch):
## Plot twist: Ông đã "spoil" trước đại dịch này!
Tôi từng dự đoán một đại dịch sẽ bùng phát, nhưng không ngờ nó đến sớm vậy. Vài tuần trước khi COVID-19 xuất hiện ở Vũ Hán, tôi vẫn đang hoàn thành cuốn sách về tâm lý học bệnh dịch của mình đấy.
Với tư cách là nhà tâm lý học lâm sàng, tôi đã dành nhiều năm nghiên cứu các dịch bệnh trong lịch sử để rút ra kết luận về những tác động tâm lý mà con người có thể trải qua trong tương lai.
Một số dự đoán của tôi về virus corona dựa trên các đại dịch trước đều đúng một cách kỳ quái: lo âu và phân biệt chủng tộc tăng cao; người dân panic đi mua đồ tích trữ; thuyết âm mưu mọc lên như nấm; các vụ cướp bóc, trộm cắp xảy ra - nhưng cũng có nhiều người thể hiện lòng vị tha và giúp đỡ những người bị cách ly
## Khi nỗi lo âu len lỏi khắp cộng đồng
Theo nghiên cứu từ đại dịch SARS năm 2003 và dịch cúm 2009, các tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý người dân.
Điều này quá rõ ràng trong đại dịch COVID-19 hiện tại: ngày càng nhiều người mất việc và gặp khó khăn tài chính; nhiều người phải chịu đựng cú sốc tinh thần sau khi mất người thân; hôn nhân và các mối quan hệ đứng trước nguy cơ đổ vỡ do áp lực của lockdown
Trong dự án nghiên cứu của tôi và đồng nghiệp Gordon Asmundson, chúng tôi khảo sát gần 7.000 người trưởng thành ở Canada và Mỹ về tâm lý sợ hãi và lo âu của họ. Kết quả là trong khi 75% cho biết họ vẫn ổn, thì 25% còn lại đã có dấu hiệu của "hội chứng căng thẳng do COVID"
Cụ thể, 25% này cảm thấy vô cùng sợ hãi trước nguy cơ bị nhiễm bệnh, lo lắng về tác động của COVID-19 đối với xã hội và kinh tế, thường xuyên gặp ác mộng về virus corona và phải liên tục cập nhật tin tức về COVID-19, khiến lo âu càng trầm trọng hơn.
Những người này cũng có xu hướng bài ngoại lớn hơn - họ trở nên cảnh giác hơn với người nước ngoài - những người mà họ cho rằng có thể mang mầm bệnh
Nỗi lo về cái chết, sợ hãi do quá nhiều thông tin trên báo đài, mạng xã hội: đây là những tác động tâm lý rõ ràng nhất của COVID-19. Nhưng còn nhiều tác động khác không rõ ngay từ đầu.
Dựa trên phân tích về các thảm họa như lũ lụt, bão và động đất, khoảng 10% những người chịu tác động tâm lý do thảm họa thường sẽ có vấn đề tâm lý nghiêm trọng như tâm trạng rối loạn, rối loạn lo âu hay rối loạn căng thẳng hậu sang chấn tâm lý (PTSD). Những triệu chứng này thường xuất hiện sớm sau khi thảm họa kết thúc. Vậy có thể có khoảng 10% dân số thế giới bị rối loạn tâm lý trong hoặc sau đại dịch
Tuy nhiên, nếu đại dịch COVID-19 giống SARS, thì tỷ lệ người bị ảnh hưởng tâm lý còn cao hơn trong số bệnh nhân nhiễm virus. Sau khi SARS 2003 được kiểm soát, nghiên cứu trên 70 "người sống sót" phát hiện có đến 44% có dấu hiệu PTSD. Mặc dù khỏi bệnh, nhưng 82% trong số đó vẫn bị sang chấn tâm lý trong nhiều năm sau
Thông thường, những người có nguy cơ tử vong cao, nhận ít hỗ trợ từ xã hội và có người thân bị nhiễm/tử vong do SARS thường có triệu chứng sang chấn nghiêm trọng hơn.
Thậm chí, những người không nhiễm virus corona cũng có thể bị rối loạn tâm lý. Cách ly trong nhà - dù chỉ vài tuần - cũng có thể gây lo âu lâu dài. Những người phải cách ly lâu trong nơi chật chội, phải chia sẻ phòng ngủ, hay vì cách ly mà phải chịu bạo hành, lạm dụng nhiều hơn, chính là những người dễ bị sang chấn tâm lý nhất
## Cuộc sống của gen Z có thể không quay lại "bình thường" như xưa nữa
Một số tác động tâm lý khác liên quan đến thay đổi về môi trường và xã hội. COVID-19 buộc tụi mình phải thử nghiệm nhiều cách sống hoàn toàn mới: dạy và học online, họp hành trên Zoom, mua sắm qua sàn thương mại điện tử Đây là đại dịch toàn cầu đầu tiên bùng phát trong kỷ nguyên số, khi Internet cho phép làm nhiều việc mà không cần ra ngoài.
Ngay trước khi dịch bùng phát, nhiều người đã làm việc tại nhà, mua sắm online, đặt đồ ăn giao tận nhà thay vì đến nhà hàng. COVID-19 chỉ đẩy nhanh xu hướng này thôi. Sau khi dịch qua đi, có thể cuộc sống không thể quay về "bình thường" như trước nữa. Những người lo ngại rủi ro có thể sẽ tiếp tục chọn sự an toàn của các hình thức "tại nhà"
Do COVID-19, một số người sẽ trở nên "khiết bích" vì ám ảnh về vi khuẩn và virus - họ sẽ cố tránh chạm vào đồ vật "bẩn" hay thậm chí bắt tay người khác. Chứng sợ vi khuẩn và ám ảnh sạch sẽ là triệu chứng của rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) và thường phát sinh do kết hợp yếu tố di truyền và môi trường.
Nói cách khác, khi một người có sẵn yếu tố di truyền về bệnh này có trải nghiệm sang chấn với COVID-19 (bị nhiễm và có triệu chứng nghiêm trọng), họ sẽ trở thành người bị ám ảnh sạch sẽ, sợ vi khuẩn. Thông thường, rối loạn này mãn tính, dù một số trường hợp có thể hết sau thời gian ngắn.
## Nhưng không phải tất cả đều buồn đâu nhé!
Chúng ta vẫn có nhiều điều để lạc quan về COVID-19. Những người tình nguyện giúp đỡ người khác trong đại dịch sẽ trải nghiệm ý nghĩa và mục đích sống mới. Và những người thích nghi tốt với cách ly - tức là những người cởi mở trước trải nghiệm mới, lạc quan và có cảm xúc ổn định - sẽ vượt qua đại dịch tốt hơn
Không phải ai cũng có những đặc điểm trên, nhưng chúng ta có thể cải thiện khả năng chống chọi bằng cách trau dồi kiến thức về chiến lược ứng phó mới, thông qua các phương pháp như trị liệu hành vi nhận thức (hiện có nhiều chương trình miễn phí trên mạng luôn nha).
Nguồn: soha.vn