Nghe xong câu chuyện này mà hết hồn luôn các bạn ơi! Ngày càng nhiều bạn trẻ bị suy thận dù chẳng có tiền sử gì cả. Các bác sĩ giờ đang liên tục warning là nguyên nhân từ chính những thói quen sinh hoạt hàng ngày mà mình vẫn làm tưởng chừng vô hại đó!
Tuấn Anh 19 tuổi, đang chuẩn bị vào đại học thì nhận tin sét đánh: suy thận giai đoạn cuối. Nghĩa là những năm tháng tươi đẹp phía trước giờ phải gắn liền với bệnh viện, mỗi tuần phải lọc máu ít nhất 3 lần luôn đó các bạn. Thương quá đi mất!
Vài tháng trước, bạn ấy hay bị đau đầu, choáng váng nhưng vì bận thi học kỳ nên cứ "nhịn thôi, qua rồi". Đến khi đau đầu quá trời quá đất phải nhập Bệnh viện Thống Nhất thì mới phát hiện thận đã hỏng nặng, chức năng lọc gần như... bay màu hoàn toàn rồi.
Bác sĩ chẩn đoán Tuấn Anh bị viêm cầu thận IgA gây suy thận. Nếu phát hiện sớm từ khi chưa có triệu chứng thì còn điều trị được, thậm chí hồi phục luôn. Nhưng vì phát hiện muộn quá nên giờ bạn ấy buộc phải chạy thận, cho đến khi tìm được người hiến thận phù hợp để ghép.
Và không phải riêng Tuấn Anh đâu nhé! Bạn ấy là 1 trong hơn 10 triệu người Việt đang mắc bệnh thận mạn tính - căn bệnh đang trẻ hóa cực nhanh. Mỗi năm có thêm khoảng 8.000 ca mới, trong đó hàng chục nghìn người phải lọc máu định kỳ để sống. Tỷ lệ tử vong do bệnh này đứng top 8 trong 10 nguyên nhân gây tử vong luôn đó! Tại nhiều bệnh viện, số bạn 20-30 tuổi bị suy thận đang tăng chóng mặt.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất cho biết: trước đây suy thận toàn người già do biến chứng tiểu đường, tăng huyết áp. Nhưng giờ ngày càng nhiều bệnh nhân từ 17 đến 45 tuổi được chẩn đoán. Trong đó, viêm cầu thận IgA là nguyên nhân hàng đầu.
Đây là bệnh tự miễn, xảy ra khi kháng thể IgA lắng đọng, gây viêm và làm hỏng bộ lọc của thận. Bệnh thường bắt đầu sau một đợt viêm họng hoặc cảm cúm tưởng chừng như không có gì. Nhưng với những người có cơ địa nhạy cảm, hệ miễn dịch không bảo vệ mà lại... "phản dame" tấn công chính thận của mình. Thống kê tại Bệnh viện Thống Nhất cho thấy trong hơn 300 bạn trẻ được sinh thiết thận, có đến 70% mắc bệnh thận IgA.
Nguy hiểm nhất là căn bệnh này âm thầm lắm, giai đoạn đầu gần như không có dấu hiệu gì rõ ràng cả. Nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu hoặc ghép thận. Trong khi đó, nếu được tầm soát và xử lý sớm thì hoàn toàn có thể sống khỏe hàng chục năm bình thường!
Ngoài bệnh lý tự miễn, lối sống và thói quen YOLO tùy tiện đang đẩy nhiều bạn trẻ đến bờ vực suy thận đó nha. Việc uống thuốc giảm đau nhóm NSAID (như ibuprofen, diclofenac) lung tung để trị đau đầu, đau bụng kinh mà không có chỉ định của bác sĩ có thể làm hỏng ống thận. Một bạn nữ 22 tuổi đã phải lọc máu suốt đời sau khi uống 250 viên "giảm cân" mua online không rõ nguồn gốc trong một tháng, dẫn đến suy gan, suy thận cấp không thể hồi phục được nữa. Ôi trời ơi!
Ngoài ra, béo phì, hút thuốc, ăn mặn quá trời, nghiện fast food và nước ngọt đang làm gia tăng các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp và tiền tiểu đường ở giới trẻ. "Nhiều trường hợp bạn trẻ bị tăng huyết áp thực chất là do bệnh thận gây ra. Vì vậy, bất kỳ ai bị tăng huyết áp ở tuổi trẻ cũng nên kiểm tra chức năng thận", bác sĩ Bách nhấn mạnh.
Vấn đề là các triệu chứng ban đầu của bệnh thận rất mơ hồ và dễ bị miss, ví dụ như mệt mỏi, phù nhẹ hoặc huyết áp tăng không đáng kể. Một chương trình tầm soát cộng đồng do Bệnh viện Thống Nhất làm ghi nhận khoảng 9,8% người trong độ tuổi lao động có bệnh thận tiềm ẩn mà không hề hay biết. Nếu không được tầm soát và điều trị sớm, bệnh âm thầm tiến triển thành suy thận giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu hoặc ghép thận, gây nhiều hệ lụy cho cả người bệnh, gia đình và xã hội.
Bác sĩ khuyến cáo: ĐỪNG TỰ Ý dùng thuốc, lá cây hay những sản phẩm được quảng cáo "làm đẹp", "thải độc", "giảm cân" khi chưa biết rõ thành phần và tình trạng chức năng thận nhé! Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như phù, đi tiểu đêm nhiều, đau đầu, tăng huyết áp, cần đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Những bạn có người thân mắc suy thận hoặc viêm cầu thận IgA nên tầm soát chức năng thận định kỳ, xét nghiệm đạm niệu, creatinin máu, siêu âm hệ tiết niệu để phát hiện sớm các bất thường.
Để phòng ngừa bệnh thận, cần uống nhiều nước, nên bắt đầu ngày mới với cốc nước 300ml ngay từ lúc ngủ dậy, giúp thanh lọc cơ thể. Ăn uống lành mạnh, hạn chế ăn mặn. Tăng cường vận động thể lực. Tránh chất kích thích, không hút thuốc lá, hạn chế bia rượu.
Khám sức khỏe mỗi năm một lần giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, tránh biến chứng nặng phải chạy thận suốt đời. Cần kiểm soát tốt các bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tuân thủ điều trị theo chỉ định, đừng tự ý bỏ thuốc khi thấy cơ thể khỏe. Không ít người mắc những bệnh này nhưng không nghe lời bác sĩ, cứ nghĩ bản thân vẫn khỏe thì bỏ thuốc, dẫn đến biến chứng suy thận.
"Chỉ cần xét nghiệm nước tiểu mỗi năm, chi phí chỉ vài chục nghìn đồng, người trẻ đã có thể phát hiện sớm bệnh thận và tránh phải chạy thận suốt đời", bác sĩ Bách nói. Thêm rằng tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, nhờ làm tốt chính sách tầm soát định kỳ, chữa trị kịp thời, tỷ lệ người trẻ mắc bệnh thận rất thấp.
Nguồn: svvn.tienphong.vn