Ối giời ơi, quá khứ đang "réo tên" chúng ta với bài học siêu đắt đỏ nè!
Mới đây, một nghiên cứu đăng trên tạp chí PNAS (Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ) từ hội anh chị khoa học ở Đại học Bang Oregon đã chỉ ra một sự thật "sốc tận óc": tốc độ tăng CO2 tự nhiên trên Trái đất hiện giờ đang nhanh nhất trong vòng 50.000 năm qua luôn!
Để "đào" ra sự thật này, team nghiên cứu đã phải khoan sâu xuống những bong bóng không khí bị mắc kẹt trong lõi băng ở Thềm băng Tây Nam Cực (WAIS). Nơi này về cơ bản là "thư viện lịch sử" ghi lại nhiệt độ khá ổn định trong thời kỳ Holocen giữa (bắt đầu từ khoảng 11.700 năm trước cho đến tận bây giờ đó).
Ekip nghiên cứu đã phải khoan sâu tận khoảng 3.200 mét mới đủ lượng băng cổ đại có niên đại khoảng 50.000 năm về trước. Sau đó, các nhà nghiên cứu tìm kiếm các hóa chất bị "đóng băng" trong lớp băng già cỗi này để tìm hiểu về khí hậu ngày xưa.
Sau khi phân tích hóa học cực kỳ kỹ lưỡng, các nhà nghiên cứu phát hiện ra mức độ CO2 đang gia tăng hiện nay - thứ đang gây ra cuộc khủng hoảng khí hậu - cực kỳ đột biến và khác thường so với phần còn lại của lịch sử địa chất gần đây của Trái đất.
Cụ thể nè các bạn, tốc độ tăng CO2 trong khí quyển ngày nay nhanh hơn 10 lần (10 LẦN LUÔN Á! ) so với bất kỳ thời điểm nào khác trong 50.000 năm qua.
"Nghiên cứu về quá khứ dạy cho chúng ta biết ngày nay đang khác biệt như thế nào. Tốc độ thay đổi CO2 hiện tại thực sự là chưa từng có. Tốc độ tăng CO2 tự nhiên trong thế kỷ này đang diễn ra nhanh nhất trong lịch sử từng được quan sát, phần lớn là do khí thải của con người" - Kathleen Wendt, trợ lý giáo sư tại Trường Khoa học Trái đất, Đại dương và Khí quyển của Đại học bang Oregon, tác giả chính của nghiên cứu cho biết.
Carbon dioxide (CO2) là loại khí nhà kính xuất hiện tự nhiên trong khí quyển. Khi CO2 tràn vào khí quyển, nó góp phần làm khí hậu nóng lên do hiệu ứng nhà kính. Ngày xưa, mức độ này dao động do chu kỳ kỷ băng hà và các nguyên nhân tự nhiên khác, nhưng giờ đây chúng đang tăng vọt do khí thải từ hoạt động của con người.
Theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng phát thải CO2 liên quan đến năng lượng toàn cầu đã tăng 1,1% vào năm 2023, đạt mức cao kỷ lục mới là 37,4 tỷ tấn CO2. Trong đó, khí thải từ than đá chiếm hơn 65% mức tăng năm 2023.
Sử dụng các mẫu từ lõi băng ở Thềm băng Tây Nam Cực, Kathleen Wendt và các đồng nghiệp đã điều tra xem chuyện gì đang xảy ra trong Kỷ băng hà cuối cùng. Họ đã xác định được một pattern cho thấy lượng CO2 tăng vọt xảy ra cùng với các đợt lạnh ở Bắc Đại Tây Dương gọi là Sự kiện Heinrich - có liên quan đến sự thay đổi khí hậu đột ngột trên khắp thế giới.
Thông thường - tức là khi con người chưa phát thải khí nhà kính ồ ạt từ những hoạt động sản xuất, giao thông, nông nghiệp... - Trái đất sẽ trải qua sự gia tăng định kỳ nồng độ CO2 do một hiệu ứng gọi là Sự kiện Heinrich.
Được đặt theo tên nhà địa chất biển người Đức Hartmut Heinrich, những sự kiện này trùng với đợt giá lạnh ở Bắc Đại Tây Dương do các tảng băng trôi vỡ ra từ dải băng Laurentide. Điều này gây ra hiệu ứng domino dẫn đến sự thay đổi các kiểu khí hậu toàn cầu.
Christo Buizert, đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết trong một thông cáo báo chí: "Chúng tôi nghĩ rằng Sự kiện Heinrich là do sự sụp đổ nghiêm trọng của dải băng ở Bắc Mỹ. Điều này tạo ra một phản ứng dây chuyền bao gồm những thay đổi đối với gió mùa nhiệt đới, gió tây Nam bán cầu và những lượng CO2 lớn thoát ra từ các đại dương."
Trong thời kỳ gia tăng tự nhiên lớn nhất, CO2 đã tăng khoảng 14 phần triệu trong 55 năm. Và những bước nhảy vọt xảy ra khoảng 7.000 năm một lần. Nhưng với tốc độ hiện nay thì sao? Mức độ gia tăng đó chỉ mất từ 5 đến 6 năm thôi!
Nghiên cứu khác cho rằng gió tây Nam bán cầu sẽ mạnh hơn trong thế kỷ tới do biến đổi khí hậu. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng, nếu điều đó xảy ra, nó sẽ làm giảm khả năng hấp thụ CO2 do con người tạo ra của Nam Đại Dương.
Khi đó, hành tinh này sẽ tràn ngập CO2 - một trong những loại khí nhà kính mạnh gây nóng lên toàn cầu. Hậu quả của việc này sẽ rất nghiêm trọng luôn các bạn ơi! Đơn cử, Trái đất sẽ diễn ra nhiều đợt nắng nóng với tần suất và cường độ mạnh hơn; nhiệt độ tăng cũng khiến băng tan mạnh gây mực nước biển dâng, bão lũ sẽ xảy ra thường xuyên kèm theo đó là hạn hán, lũ lụt khắp nơi...
Trong báo cáo "Số người chết vì thiên tai trên toàn cầu 2000-2023" của Statista, chỉ riêng năm 2023 có khoảng 95.000 trường hợp tử vong được báo cáo do thiên tai trên toàn thế giới. Đây là con số cao kỷ lục kể từ năm 2010. Tổng thiệt hại kinh tế do thiên tai trên toàn thế giới gây ra năm 2023 lên tới 380 tỷ USD.
Khi biến đổi khí hậu làm tăng rủi ro xảy ra nhiều hiện tượng cực đoan hơn thì nỗi đau mất mát về con người và vật chất vẫn khiến thế giới nhức nhối.
Nói chung là... tương lai đang "đỏ đèn" thật sự rồi các bạn ạ! Đã đến lúc chúng ta phải hành động để bảo vệ hành tinh xanh này rồi!
Nguồn: soha.vn