Chính quyền Nhật Bản đang "nhảy vào cuộc" để giải quyết vấn đề dùng điện thoại quá đà, nhưng thật sự thì trải nghiệm chỉ lướt phone 120 phút/ngày sẽ ra sao nhỉ?
Shoki Moriyama (25 tuổi), một dân văn phòng Tokyo chính hiệu, vẫn cày cuốc tới 8 tiếng mỗi ngày với chiếc điện thoại của mình dù làm việc full-time: "Tui cần phone để định hướng trong cuộc chiến thông tin nè". Anh thuộc thế hệ gần như không thể tưởng tượng nổi cuộc sống thiếu việc lướt tin tức, mạng xã hội, app nhắn tin và vô vàn video ngẫu nhiên mỗi ngày luôn.
Moriyama không phải case độc nhất vô nhị đâu nha. Dù việc nghiện phone là chuyện phổ biến toàn cầu rồi, nhưng chính quyền Nhật Bản đang bắt đầu hành động trước những lo ngại ngày càng tăng về tác động sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của nó.
Tuần trước, thị trấn Toyoake (miền Trung Nhật Bản) đã ra biện pháp giới hạn thời gian sử dụng smartphone của khoảng 69.000 cư dân, chỉ còn 2 tiếng mỗi ngày thôi. Theo chính quyền địa phương, đây là nỗ lực để đối phó với tình trạng nghiện Internet và thiếu ngủ đang ngày càng viral. Quy định này được Hội đồng thị trấn thông qua vào tháng trước và may mắn là không phạt ai vi phạm cả
Moriyama là một trong những người ở tuổi 20 đã nhận thử thách do The Guardian đưa ra: "Giới hạn thời gian dùng điện thoại tối đa trong 2 giờ mỗi ngày và chia sẻ trải nghiệm". Kết quả thu được là sự pha trộn giữa thành công vang dội và thất bại thảm hại luôn.
Anh chàng này có thói quen check LINE liên tục (ứng dụng "all-in-one" phổ biến ở Nhật dùng để nhắn tin, cập nhật tin tức và giải trí) cùng với TikTok, Instagram và X (tức Twitter cũ). Anh thừa nhận việc ngừng truy cập các nền tảng này, hoặc ít nhất là giảm thời gian sử dụng là thử thách thực sự khó nhằn: "Tui thường dành khoảng 8 tiếng mỗi ngày cho phone, nên 2 tiếng thực sự là quá ít… không đủ để cập nhật mọi thứ. Cuối cùng, tui chỉ dùng điện thoại trong 1 tiếng 50 phút, giảm đáng kể so với mức bình thường. Tui đã tận dụng thời gian còn lại để đọc sách, học thêm chút và đi gym, nên ngày hôm đó không bị phí hoài"
Đồng nghiệp của anh, Tomomi Hanaoka, người không thể thiếu LINE, TikTok và Instagram trong cuộc sống hằng ngày, cũng cố gắng kiềm chế thói quen của mình: "Tui thường dùng phone khoảng 3 tiếng mỗi ngày trong tuần, và 6-7 tiếng vào cuối tuần, nên giới hạn 2 tiếng thấy khá ngắn. Hầu hết mọi người cần ít nhất 3-4 tiếng. Tui đã giữ đúng giới hạn 2 tiếng và dành thời gian rảnh để đọc sách và làm những việc khác".
Akari Saito, một sinh viên đại học, lại hơi ngại ngại ngay từ đầu, bởi theo cô "tính cách của tui là cứ càng bị giới hạn thì lại càng muốn làm nhiều hơn" Dù hoan nghênh sáng kiến của Toyoake như một bước khởi đầu cho cuộc thảo luận sâu hơn về việc sử dụng phone, Saito cho rằng vấn đề nên nằm ở chất lượng hơn là số lượng thời gian sử dụng: "Mặc dù việc phân định rạch ròi giữa học tập và giải trí có thể sẽ khó khăn nha".
Dù đã rất cố gắng, Saito vẫn không thể giảm đáng kể thời gian dùng phone, vốn khoảng 3-4 tiếng mỗi ngày: "Tui thấy đặc biệt khó để cất điện thoại khi đi tàu đến trường hoặc khi đang đi bộ. Nhưng mà, tui nhận ra rằng giảm thời gian dùng phone khiến một ngày như dài hơn, và tui có thể tận hưởng nó một cách ý nghĩa hơn"
Yuri* cho biết cô đã từng cố gắng hạn chế việc sử dụng phone, đặc biệt là mỗi khi kỳ thi sắp đến, thậm chí cô còn ẩn app Instagram và đặt mật khẩu khóa máy để tránh bị cám dỗ. Cô thường dùng phone để check mạng xã hội, tìm công thức nấu ăn, nhắn tin và truy cập tài liệu học tập, nhưng việc nhìn màn hình quá lâu khiến cô bị nhức đầu và mỏi mắt: "Tui tự hỏi, tại sao quy định lại trực tiếp khuyến nghị hạn chế sử dụng smartphone. Nếu mục tiêu là khuyến khích mọi người suy nghĩ lại về thói quen của mình, thì nên để họ tự đặt ra quy tắc riêng. Tuy nhiên, nhìn chung tui đồng tình với hướng tiếp cận này, bởi tui không cần phone cho các sở thích cá nhân của mình. Nhưng với những người dùng phone chủ yếu để giải trí hoặc xả stress, các biện pháp như vậy sẽ rất khó để họ chấp nhận".
Ông Masafumi Koki (thị trưởng Toyoake) đã lên tiếng bảo vệ biện pháp này sau khi nhận được hàng chục khiếu nại từ cư dân, cho rằng chính quyền địa phương đang can thiệp vào đời sống cá nhân của họ. Ông cho biết mình thường dùng phone để xem điểm số các trận bóng chày và tra bản đồ, nhưng luôn gác nó sang một bên khi dùng bữa tối. Ông Koki bày tỏ lo ngại rằng thế hệ gen Z đang hy sinh giấc ngủ và thời gian bên gia đình chỉ để lướt mạng, nhắn tin và đăng bài
Sau làn sóng chỉ trích trên mạng, trong đó có nhiều ý kiến hiểu lầm rằng giới hạn 2 giờ sẽ bị áp dụng bắt buộc, ông nói với tờ Mainichi Shimbun: "Nếu ai đó nghe đến giới hạn 2 tiếng, họ sẽ dừng lại và suy nghĩ xem mình thực sự dùng phone bao lâu mỗi ngày. Và đó chính là mục đích của biện pháp này".
Theo một khảo sát được Cơ quan Trẻ em và Gia đình Nhật Bản công bố trong năm nay, người trẻ Nhật trung bình dành hơn 5 tiếng mỗi ngày để online vào các ngày trong tuần. Tuy nhiên, Aya* lại dành nhiều thời gian hơn con số trung bình đó, thường xuyên dùng phone tới 8 tiếng mỗi ngày. Nữ sinh viên chia sẻ: "Tui không thể giới hạn bản thân chỉ còn 2 tiếng, nhưng chỉ riêng việc ý thức về thử thách này đã tạo ra sự khác biệt. Cuối cùng, tui giảm được khoảng 60% thời gian dùng phone so với bình thường, và điều đó thực sự có ý nghĩa đó". Cô cũng thừa nhận rằng mình vẫn dùng phone để lên kế hoạch du lịch, check email và tin nhắn.
Aya* ủng hộ sáng kiến của Toyoake và cho rằng việc không áp dụng hình phạt có thể chính là điểm mạnh nhất của biện pháp này: "Chính điều đó khiến nó trở nên có ý nghĩa… bởi bạn phải tự đặt ra quy tắc cho mình và điều chỉnh sao cho phù hợp. Đây là cơ hội quan trọng để nhìn nhận cụ thể hơn về thói quen hằng ngày, thay vì chỉ suy nghĩ một cách trừu tượng". Cô cũng không hề thấy tiếc những giờ đồng hồ thường dành để "lướt vô thức" trên phone: "Tui dành nhiều thời gian hơn để trò chuyện và để ý đến những gì đang diễn ra xung quanh. Một ngày của tui vì thế trở nên ý nghĩa hơn rất nhiều"
Trước khi bắt đầu "thí nghiệm xã hội" gây tranh cãi của thị trấn, ông Koki từng khẳng định rằng nỗ lực này rất đáng để thực hiện: "Mục tiêu của chúng tôi là giấc ngủ, gia đình và sức khỏe tinh thần. Nếu quy định này khiến dù chỉ vài người dừng lại và suy nghĩ về thói quen của họ, thì nó đã phát huy tác dụng rồi".
*Tên nhân vật đã được thay đổi theo yêu cầu.
Nguồn: svvn.tienphong.vn