AI đang len lỏi vào mọi ngóc ngách của ngành du lịch, trong khi phát triển bền vững không còn là trend mà đã thành "must-have" của các điểm đến và doanh nghiệp rồi các bạn ơi! Điều này có nghĩa là, sinh viên ngành Du lịch giờ không chỉ học để "biết làm nghề" nữa, mà phải học cách "sống sót" trong một thị trường lao động đang thay đổi từng ngày từng giờ luôn
Trước kia, một HDV thành thạo nghiệp vụ, nhân viên điều hành tour có kinh nghiệm hay chuyên viên marketing du lịch sáng tạo từng là những hình mẫu mà ngành Du lịch mong muốn. Nhưng giờ đây, khi chuyển đổi số và chuyển đổi xanh diễn ra song song, yêu cầu đã "lên level" hẳn rồi nha!
Tại Hội thảo khoa học quốc gia "Du lịch Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh: Định hướng phát triển bền vững và giải pháp thực tiễn" tổ chức tại Trường Đại học Đại Nam, TS. Ngô Quang Duy, Trưởng khoa Du lịch, đã trình bày tham luận "Đào tạo nguồn nhân lực du lịch trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh: Yêu cầu năng lực và hàm ý đối với các cơ sở giáo dục đại học" - nghe tên thôi đã thấy "xịn sò" rồi đúng không!
Anh đã throw ra ba câu hỏi cực kỳ thực tế: chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang làm thay đổi yêu cầu về nguồn nhân lực du lịch ra sao; sinh viên cần những năng lực gì; và các trường đại học phải đổi mới đào tạo thế nào để đáp ứng nhu cấu mới của thị trường lao động.
**Chuyển đổi số + chuyển đổi xanh = combo bá đạo! **
Theo TS. Ngô Quang Duy, hai xu hướng này không tách biệt mà "support" lẫn nhau nha các bạn! Công nghệ giúp quản lý dòng khách, số hóa vận hành và marketing, cá nhân hóa trải nghiệm du khách. Còn chuyển đổi xanh thì định hướng việc tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường - vừa tech vừa green, perfect!
Cách tiếp cận này gửi một thông điệp rõ ràng tới các bạn sinh viên ngành Du lịch: công nghệ không còn là "skill phụ" mà đã trở thành công cụ chính để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững rồi đó! Người làm nghề trong tương lai phải biết xài công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc VÀ tạo ra những giá trị lâu dài cho điểm đến và cộng đồng nữa nhé!
**5 nhóm năng lực cốt lõi mà bạn phải "sở hữu" **
Trong bối cảnh chuyển đổi kép này, yêu cầu đối với người học đã vượt xa kiến thức chuyên môn rồi. TS. Ngô Quang Duy đề xuất khung năng lực gồm năm nhóm cốt lõi: năng lực chuyên môn, năng lực số, năng lực xanh, năng lực đổi mới và thích ứng, năng lực đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Nghe thôi đã thấy "full" chưa!
Điểm đáng lưu ý là, bên cạnh kiến thức chuyên ngành, nghiên cứu đặc biệt nhấn mạnh khả năng thích ứng với sự thay đổi. Khi công nghệ liên tục phát triển và nhu cầu của du khách thay đổi từng ngày, HDV không thể chỉ dựa vào những gì đã học trên giảng đường được đâu bạn ơi. Phải biết cập nhật xu hướng, chủ động học công nghệ mới, sáng tạo sản phẩm và sẵn sàng "switch" cách làm việc trước những biến động của thị trường mới "xịn"
**Chương trình đào tạo cũng phải "level up" chứ! **
Khi yêu cầu về năng lực thay đổi, chương trình đào tạo cũng không thể giữ nguyên cách tiếp cận cũ được rồi. Theo TS. Ngô Quang Duy, việc tích hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không nên chỉ dừng lại ở việc thêm một vài môn học mới, mà cần được lồng ghép ngay trong từng môn học chuyên môn luôn!
Cụ thể nè, ở học phần Thiết kế chương trình du lịch, sinh viên không chỉ ứng dụng dữ liệu và AI để xây dựng tour mà còn phải tính đến các tiêu chí giảm phát thải, ưu tiên nhà cung cấp địa phương nữa. Cách tiếp cận này giúp người học hình thành đồng thời năng lực chuyên môn, công nghệ và tư duy phát triển bền vững - một mũi tên trúng ba đích!
Phương pháp giảng dạy và đánh giá cũng cần thay đổi theo cho hợp thời. TS. Ngô Quang Duy cho rằng, các trường đại học nên tăng cường học tập theo dự án, học qua tình huống, mô phỏng môi trường làm việc thực tế và giải quyết các bài toán mà doanh nghiệp đang đối mặt. Đồng thời, việc đánh giá cần chuyển từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực thông qua sản phẩm học tập, dự án hay hồ sơ nghề nghiệp - như vậy mới phản ánh đúng khả năng làm việc của sinh viên sau khi ra trường được chứ!
**Nhà trường + doanh nghiệp = đôi bạn thân thiết **
Một điểm highlight khác trong tham luận là mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp. Theo TS. Ngô Quang Duy, "Đây là kênh quan trọng để chương trình đào tạo được cập nhật thường xuyên theo nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Khi doanh nghiệp tham gia góp ý về chuẩn đầu ra, nội dung giảng dạy và yêu cầu tuyển dụng, sinh viên sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận với những kỹ năng mà ngành đang thực sự cần, thay vì chỉ học những kiến thức có sẵn trong giáo trình". Nghe hợp lý quá nhỉ!
Muốn đổi mới đào tạo, cần được thực hiện đồng bộ từ chuẩn đầu ra, chương trình đào tạo, học phần, phương pháp giảng dạy, cách đánh giá đến việc tăng cường gắn kết với doanh nghiệp để phản ánh đúng yêu cầu của thị trường lao động.
Đây không còn là câu chuyện điều chỉnh một vài học phần nữa, mà là thay đổi tư duy đào tạo từ chuẩn đầu ra đến cách đánh giá người học luôn rồi đó! "Đổi mới đào tạo phải đồng bộ từ chuẩn đầu ra đến chương trình, học phần, phương pháp, đánh giá và liên kết thực tiễn. Đào tạo nhân lực du lịch trong giai đoạn mới không chỉ là đào tạo người biết làm nghề, mà là đào tạo người có khả năng làm nghề trong môi trường số hóa, xanh hóa và phát triển bền vững", TS. Ngô Quang Duy nhấn mạnh.
Nguồn: svvn.tienphong.vn