SimpSao2k7
New member
Từ thời Tây Sơn sang thời Nguyễn, giáo dục và khoa học kỹ thuật bay màu thật sự nha! Nhưng mà tiếc là do chế độ phong kiến có giới hạn nên vẫn chưa được đầu tư mạnh tay lắm
**Giáo dục, thi cử thời xưa như nào?**
Thời Tây Sơn, với tinh thần dân tộc siêu quật cường luôn, vua Quang Trung đã ra Chiếu lập học để chấn chỉnh lại việc học tập, thi cử. Xịn nhất là cho mở trường công ở các xã để con em nhân dân có điều kiện đi học nữa, chứ không phải chỉ rich kids mới được học đâu nhé! Và đặc biệt là đưa chữ Nôm vào thi cử luôn - cực kỳ groundbreaking cho thời đó!
Đến nửa đầu thế kỷ XIX - thời Nguyễn, tài liệu học tập, nội dung thi cử thì... vẫn y chang không đổi gì cả Quốc tử giám được đặt ở Huế, lấy con em quan lại, thổ hào và những bạn học giỏi ở các địa phương vào học. Đáng chú ý là năm 1836, vua Minh Mạng cho thành lập "Tứ dịch quán" để dạy tiếng nước ngoài (tiếng Pháp, Xiêm) - kiểu như học ngoại ngữ thời hiện đại vậy!
**Sử học, địa lý, y học phát triển mạnh mẽ thật đó!**
Việc biên soạn lịch sử, địa lý lúc này có những bước tiến cực kỳ quan trọng. Triều Tây Sơn có bộ Đại Việt sử ký tiền biên. Sử quán triều Nguyễn thì có Đại Nam thực lục, Đại Nam liệt truyện và nhiều tác phẩm khác nữa. Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú là những tác giả đỉnh của đỉnh thời kỳ này nha!
Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn nhất của thế kỷ XVIII luôn á. Các tác phẩm nổi tiếng của ổng gồm có Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Kiến văn tiểu lục, Vân Đài loại ngữ... Còn Phan Huy Chú là tác giả bộ Lịch triều hiến chương loại chí - nghe tên đã thấy xịn rồi!
Có thể kể thêm một số công trình khác như Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, Nhất thống dư địa chí của Lê Quang Định... Trịnh Hoài Đức cùng với Lê Quang Định và Ngô Nhân Tỉnh là ba tác giả lớn ở Gia Định ("Gia Định tam gia") và đều là học trò của nhà giáo nổi tiếng Võ Trường Toản. Thầy trò đều tài giỏi, xịn xò hết nấc!
**Hải Thượng Lãn Ông - vị thánh y học Việt Nam**
Về y học phải nhắc đến Lê Hữu Trác (Hải Thượng Lãn Ông) - người thầy thuốc có uy tín cực lớn ở thế kỷ XVIII. Thông cảm sâu sắc với cuộc sống cực khổ của nhân dân, ông đã dày công nghiên cứu các sách thuốc thời xưa, kết hợp với kinh nghiệm chữa bệnh truyền thống nên đã phát hiện thêm công dụng của 305 vị thuốc nam và thu thập được 2854 phương thuốc trị bệnh trong dân gian. Số liệu này nghe đã thấy khủng rồi ha!
Ông có cống hiến xuất sắc vào nền y học và dược học dân tộc, đặc biệt là bộ sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh (66 quyển) - kiểu như cuốn "bách khoa toàn thư" về y học vậy đó!
**Những thành tựu kỹ thuật cực đỉnh**
Từ thế kỷ XVIII, một số kỹ thuật tiên tiến của phương Tây đã ảnh hưởng vào nước ta rồi nha. Thợ thủ công Nguyễn Văn Tú (người Đàng Trong) học được nghề làm đồng hồ và kính thiên lý sau hai năm sống ở Hà Lan - kiểu du học về rồi về truyền nghề vậy!
Thợ thủ công của nhà nước (thời Nguyễn) chế tạo được máy xẻ gỗ chạy bằng sức nước và thí nghiệm thành công tàu thủy chạy bằng máy hơi nước. Nghe có vẻ sci-fi cho thời đó luôn á!
Trên cơ sở nghiên cứu tàu thủy của phương Tây, năm 1839 các thợ thủ công đã đóng xong một chiếc tàu thủy chạy bằng máy hơi nước. Khi cho tàu chạy thử trên sông Hương, "máy chuyển động linh hoạt, đi lại nhanh chóng" (Đại Nam thực lục) - thành công rực rỡ luôn!
Những thành tựu kỹ thuật nói trên chứng tỏ tài năng sáng tạo của người thợ thủ công nước ta bấy giờ xịn sò không phải dạng vừa đâu nha! Tiếc rằng những thành tựu như vậy chưa được nhà nước khuyến khích và đưa vào ứng dụng hiệu quả hơn. Phí quá trời phí!
Nguồn: soha.vn
**Giáo dục, thi cử thời xưa như nào?**
Thời Tây Sơn, với tinh thần dân tộc siêu quật cường luôn, vua Quang Trung đã ra Chiếu lập học để chấn chỉnh lại việc học tập, thi cử. Xịn nhất là cho mở trường công ở các xã để con em nhân dân có điều kiện đi học nữa, chứ không phải chỉ rich kids mới được học đâu nhé! Và đặc biệt là đưa chữ Nôm vào thi cử luôn - cực kỳ groundbreaking cho thời đó!
Đến nửa đầu thế kỷ XIX - thời Nguyễn, tài liệu học tập, nội dung thi cử thì... vẫn y chang không đổi gì cả Quốc tử giám được đặt ở Huế, lấy con em quan lại, thổ hào và những bạn học giỏi ở các địa phương vào học. Đáng chú ý là năm 1836, vua Minh Mạng cho thành lập "Tứ dịch quán" để dạy tiếng nước ngoài (tiếng Pháp, Xiêm) - kiểu như học ngoại ngữ thời hiện đại vậy!
**Sử học, địa lý, y học phát triển mạnh mẽ thật đó!**
Việc biên soạn lịch sử, địa lý lúc này có những bước tiến cực kỳ quan trọng. Triều Tây Sơn có bộ Đại Việt sử ký tiền biên. Sử quán triều Nguyễn thì có Đại Nam thực lục, Đại Nam liệt truyện và nhiều tác phẩm khác nữa. Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú là những tác giả đỉnh của đỉnh thời kỳ này nha!
Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn nhất của thế kỷ XVIII luôn á. Các tác phẩm nổi tiếng của ổng gồm có Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Kiến văn tiểu lục, Vân Đài loại ngữ... Còn Phan Huy Chú là tác giả bộ Lịch triều hiến chương loại chí - nghe tên đã thấy xịn rồi!
Có thể kể thêm một số công trình khác như Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, Nhất thống dư địa chí của Lê Quang Định... Trịnh Hoài Đức cùng với Lê Quang Định và Ngô Nhân Tỉnh là ba tác giả lớn ở Gia Định ("Gia Định tam gia") và đều là học trò của nhà giáo nổi tiếng Võ Trường Toản. Thầy trò đều tài giỏi, xịn xò hết nấc!
**Hải Thượng Lãn Ông - vị thánh y học Việt Nam**
Về y học phải nhắc đến Lê Hữu Trác (Hải Thượng Lãn Ông) - người thầy thuốc có uy tín cực lớn ở thế kỷ XVIII. Thông cảm sâu sắc với cuộc sống cực khổ của nhân dân, ông đã dày công nghiên cứu các sách thuốc thời xưa, kết hợp với kinh nghiệm chữa bệnh truyền thống nên đã phát hiện thêm công dụng của 305 vị thuốc nam và thu thập được 2854 phương thuốc trị bệnh trong dân gian. Số liệu này nghe đã thấy khủng rồi ha!
Ông có cống hiến xuất sắc vào nền y học và dược học dân tộc, đặc biệt là bộ sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh (66 quyển) - kiểu như cuốn "bách khoa toàn thư" về y học vậy đó!
**Những thành tựu kỹ thuật cực đỉnh**
Từ thế kỷ XVIII, một số kỹ thuật tiên tiến của phương Tây đã ảnh hưởng vào nước ta rồi nha. Thợ thủ công Nguyễn Văn Tú (người Đàng Trong) học được nghề làm đồng hồ và kính thiên lý sau hai năm sống ở Hà Lan - kiểu du học về rồi về truyền nghề vậy!
Thợ thủ công của nhà nước (thời Nguyễn) chế tạo được máy xẻ gỗ chạy bằng sức nước và thí nghiệm thành công tàu thủy chạy bằng máy hơi nước. Nghe có vẻ sci-fi cho thời đó luôn á!
Trên cơ sở nghiên cứu tàu thủy của phương Tây, năm 1839 các thợ thủ công đã đóng xong một chiếc tàu thủy chạy bằng máy hơi nước. Khi cho tàu chạy thử trên sông Hương, "máy chuyển động linh hoạt, đi lại nhanh chóng" (Đại Nam thực lục) - thành công rực rỡ luôn!
Những thành tựu kỹ thuật nói trên chứng tỏ tài năng sáng tạo của người thợ thủ công nước ta bấy giờ xịn sò không phải dạng vừa đâu nha! Tiếc rằng những thành tựu như vậy chưa được nhà nước khuyến khích và đưa vào ứng dụng hiệu quả hơn. Phí quá trời phí!
Nguồn: soha.vn