Nghe hơi sốc nhưng mà thật đấy! Giờ giới trẻ Mỹ không sinh con không phải vì túi tiền rỗng hay sợ mất sự nghiệp, mà là vì... lo cho tương lai hành tinh này quá! Theo ABC News, biến đổi khí hậu đang thực sự khiến Gen Z phải suy nghĩ lại về chuyện lập gia đình đấy các bạn ơi.
Trong khi bố mẹ "thúc ép" mãi không thôi, thì con cái lại đang có những toan tính hoàn toàn khác. Và lý do khiến ai nghe cũng phải "ơ" một cái!
Khi mà lo về khí hậu thành nỗi ám ảnh không dám làm cha mẹ
Amanda Porretto, 27 tuổi, làm quảng cáo ở bang Kansas (Mỹ) kể rằng cô vẫn chưa chắc có muốn sinh con hay không dù đã ở độ tuổi "vàng". Là con một nên áp lực từ gia đình thì đừng hỏi - bố cô mong làm ông lắm rồi!
"Mọi người cứ bảo không sinh con là ích kỷ. Nhưng mình không nghĩ vậy đâu. Thế giới đang có quá nhiều vấn đề cần fix trước khi đưa thêm một em bé nào đó vào đây", cô chia sẻ.
Và câu chuyện của Porretto không phải là "hiếm gặp" đâu nhé! Nhiều khảo sát đã chỉ ra rằng nỗi lo về biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng cực mạnh đến quyết định làm cha mẹ của thế hệ trẻ.
Theo nghiên cứu trên tạp chí The Lancet năm 2024, hơn 50% người từ 16-25 tuổi cho biết họ do dự sinh con vì... khí hậu! Báo cáo của Pew Research Center cùng năm cũng cho thấy người Mỹ dưới 50 tuổi chưa có con xem biến đổi khí hậu là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sinh con cao gấp bốn lần so với người trên 50 tuổi luôn!
Lý do không chỉ là sợ con phải sống trong thế giới khắc nghiệt hơn, mà còn vì cảm giác tội lỗi về "dấu chân carbon" mà một đứa trẻ sẽ để lại đấy. Nandita Bajaj, Giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận Population Balance, cho biết: "So với các lựa chọn khác như tiêu thụ năng lượng hay đi lại, việc sinh một đứa trẻ tạo ra lượng khí thải carbon lớn hơn nhiều lần".
Giáo sư Travis Rieder của Đại học Johns Hopkins gọi đây là "di sản carbon" - vì mỗi đứa trẻ sẽ có dấu chân khí thải riêng suốt đời, rồi lại sinh thêm thế hệ sau, cứ thế kéo dài qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, Rieder không kêu gọi ngừng sinh con hẳn, mà cho rằng mỗi người nên cân nhắc kỹ giữa mong muốn làm cha mẹ và trách nhiệm với môi trường.
Mà này, sự chênh lệch mức sống cũng tạo ra tác động môi trường khác nhau đấy! Người Mỹ trung bình thải ra lượng carbon gấp hơn 12 lần so với người Ghana, theo dữ liệu của Cơ sở Nghiên cứu Phát thải khí quyển toàn cầu. Có nghĩa là mỗi bé sinh ra ở nước giàu sẽ có impact lớn hơn nhiều so với ở các quốc gia nghèo.
Khi sinh con trở thành topic "nhạy cảm" vì môi trường
Dù sinh con là hành động có ảnh hưởng khí hậu lớn, nhưng chủ đề này lại ít khi được nhắc tới trong các chiến dịch giảm phát thải cá nhân. Lý do theo nhà triết học Trevor Hedberg (Đại học Arizona) là vì xã hội luôn coi việc sinh con là điều thiêng liêng, gắn liền với hạnh phúc và sự chúc phúc. "Khi ai đó báo tin mang thai, phản ứng đầu tiên luôn là chúc mừng, chứ không bao giờ là bàn về tác động môi trường", ông nói.
Thêm nữa, chủ đề dân số từng gắn liền với những trào lưu tiêu cực trong quá khứ. Thập niên 1970, phong trào bảo vệ môi trường từng cảnh báo "quá tải dân số", kéo theo các quan điểm phân biệt chủng tộc và ưu sinh, khiến xã hội dè chừng khi nhắc đến việc "sinh ít vì khí hậu".
Tuy nhiên, trong thời đại khủng hoảng khí hậu này, sự im lặng đó đang dần bị phá vỡ. Ngày càng nhiều người công khai rằng lý do họ không sinh con là vì lo ngại cho hành tinh!
Nhà báo tự do Ash Sanders, 43 tuổi, kể rằng cô từng kiên quyết không muốn có con. Nhưng khi mang thai ngoài ý muốn, cô đối diện cảm giác mâu thuẫn cực mạnh giữa bản năng làm mẹ và nỗi lo môi trường. "Tôi thấy có lỗi khi mang thêm một người vào thế giới đang quá tải này", cô chia sẻ. Cuối cùng, cô chọn cho con làm con nuôi và vẫn giữ liên lạc. "Con bé rất đáng yêu, tôi yêu nó. Nhưng cảm giác tội lỗi thì không bao giờ hết".
Ngược lại, nhà sinh vật học biển Juan Jaramillo lại đưa ra quyết định từ sớm luôn. Ông chọn không có con từ khi còn trẻ, một phần vì quan điểm cá nhân, phần khác vì ý thức môi trường. "Những vấn đề về ô nhiễm, khai thác quá mức, cạn kiệt tài nguyên đã hiện hữu từ lâu. Tôi không muốn góp thêm vào điều đó", ông nói.
Giáo sư Rieder, người đã dành nhiều năm nghiên cứu mối liên hệ giữa sinh sản và khí hậu, cũng đối diện câu hỏi tương tự. "Có con là một trong những điều ý nghĩa nhất trong đời người, nhưng cũng là hành động tốn kém nhất về mặt carbon. Làm sao để cân bằng?". Cuối cùng, ông và vợ quyết định chỉ sinh một con, như một cách vừa giữ gìn mong muốn làm cha mẹ, vừa tôn trọng giới hạn của Trái đất.
Nguồn: svvn.tienphong.vn