Chắc nhiều bạn chưa biết, 1kg mật ong nuôi vào mùa mưa giá chỉ "hạt dẻ" 70.000 đồng thôi nhưng nếu được hạ thủy phần (tức là giảm độ ẩm đó), giá có thể lên tận 300.000 đồng luôn! Và đây chính là ý tưởng "bá đạo" từ nhóm sinh viên ĐH Bách khoa (ĐHQG TP. HCM) đang làm mưa làm gió nè.
Nhóm Bee Innovative gồm các bạn sinh viên: Hoàng Bá Khôi, Nguyễn Hồng Phước, Võ Minh Tâm, Nguyễn Phương Hạnh (khoa Hóa học) và Nguyễn Quý Khôi (khoa Cơ khí). Ý tưởng của team là sáng tạo thiết bị cô quay chân không kết hợp hấp phụ hơi nước bằng zeolite để "đuổi" nước ra khỏi mật ong.
Để thực hiện nghiên cứu này, nhóm được PGS. TS Nguyễn Đình Quân thuộc Phòng thí nghiệm Nhiên liệu Sinh học và Biomass chỉ bảo tận tình. Theo thầy Quân chia sẻ, mật ong là sản phẩm dinh dưỡng tự nhiên có giá trị cao và tiềm năng xuất khẩu xịn sò. Nhưng mà, theo tiêu chuẩn quốc tế, hàm lượng nước trong mật ong phải dưới 18% KL. Con số này không chỉ đảm bảo chất lượng mà còn giúp mật ong không bị lên men hay hư hỏng nữa.
Tuy nhiên ở Việt Nam mình, do khí hậu nóng ẩm (điển hình mùa mưa ấy mà), mật ong thường có độ ẩm cao hơn 22%, nên bị "ngã giá" và đánh giá chất lượng thấp luôn . Muốn mật đạt chuẩn mà vẫn giữ được độ "nguyên bản" của thiên nhiên, phải loại bỏ nước bằng các phương pháp cô đặc. Nhưng cách làm truyền thống này lại khiến mật giảm chất lượng, thiết bị thì phức tạp, đắt đỏ, khó bảo trì nữa chứ.
Trưởng nhóm Võ Minh Tâm cho biết, giá mật ong xuất khẩu của Việt Nam hiện thuộc hàng "đội sổ" thế giới do lượng nước trong mật cao (từ 18-35%), nên mật hay loãng, dễ lên men và có nhiều bọt gas.
Plot twist là khi bắt tay vào dự án, nhóm được chính thầy Hiệu trưởng PGS. TS Mai Thanh Phong gợi ý dùng vật liệu zeolite vào sản xuất. Từ đó, nhóm đã nghiên cứu và chế tạo thiết bị cô quay chân không kết hợp hấp phụ hơi nước bằng zeolite.
Theo nhóm giải thích, Zeolite là loại vật liệu có khả năng hấp phụ "cực mạnh" với tốc độ cao, ngay cả trong điều kiện áp suất chân không và độ ẩm thấp. Nguyên lý hoạt động khá đơn giản: thiết bị gồm 2 khoang thông nhau, được hút chân không một lần duy nhất ban đầu rồi đóng kín cô lập, không cho không khí lọt vào. Một khoang chứa mật ong, một khoang chứa zeolite.
Nước liên tục bốc hơi từ khoang mật ong để hấp phụ vào zeolite ở khoang bên kia. Tốc độ bốc hơi được tăng lên bằng cách quay cả hai khoang để mật ong được tráng mỏng lên thành bình. Với mô hình thử nghiệm, 1 lít mật loãng 24% có thể hạ xuống 18% chỉ trong 2 tiếng với chi phí năng lượng chỉ khoảng 1.000 đồng thôi!
Võ Minh Tâm cho biết, tính toán cho thấy 1kg mật ong nuôi mùa mưa giá chỉ 70.000 đồng, sau khi xử lý có thể tăng lên đến 300.000 đồng. PGS. TS Nguyễn Đình Quân chia sẻ: "Thiết bị này có thể được chế tạo ở quy mô lớn hơn để phục vụ sản xuất thực tế và sẵn sàng chuyển giao công nghệ. Sáng chế của nhóm có thể giúp việc tách nước khỏi mật ong hiệu quả hơn cả về mặt kỹ thuật lẫn kinh tế, giúp nâng cao giá trị của mật ong Việt Nam".
So với các thiết bị trên thị trường, thiết bị cô quay chân không kết hợp hấp phụ hơi nước để hạ thủy phần mật ong của Biomass Lab có các ưu điểm "bá cháy" như: tiết kiệm chi phí bơm chân không vì chỉ vận hành bơm trong vài phút. Hệ thống không cần thiết bị bẫy lạnh hơi nước đắt tiền. Thiết bị có thể vận hành lâu mà không tốn thêm năng lượng. Vật liệu hút ẩm zeolite rẻ tiền và có thể tái sinh nhiều lần nữa chứ .
Vừa qua, tại cuộc thi BK Innovation 2021, dự án của nhóm đã rinh về giải Khuyến khích. Hiện nhóm đã đăng ký thành công quyền sở hữu trí tuệ với thời gian chấp nhận chỉ trong vòng 20 ngày thôi - nhanh "như chớp" luôn!
Nguồn: svvn.tienphong.vn