NangXinh625
New member
Ranh giới giữa "thời gian làm việc" và "thời gian nghỉ ngơi" đang được vạch rõ hơn bao giờ hết?
27 tuổi, làm cho tập đoàn công nghệ xịn xò ở Thượng Hải (Trung Quốc), chị Tiểu Vũ từng nghĩ rằng cứ "cày cuốc" thì sớm muộn cũng được "sếp để mắt tới". Nhưng sau mấy năm OT đến tận khuya, rep tin nhắn công việc lúc nửa đêm và luôn trong trạng thái "online 24/7", chị bắt đầu nhận ra mình gần như không còn life riêng luôn á
Thay vì tiếp tục làm "nhân viên gương mẫu chăm chỉ", Tiểu Vũ chuyển sang mode khác hẳn: Hết giờ là về, rời công ty là tắt hết thông báo email và group làm việc. Cuối tuần tuyệt đối không check mail, cũng không còn cảm thấy guilty khi từ chối những yêu cầu ngoài giờ hành chính nữa.
Xung quanh Tiểu Vũ, ngày càng nhiều bạn trẻ cũng hành động tương tự. Có người chỉ làm đúng phần việc được trả lương thay vì gánh thêm trách nhiệm vô hình. Có người xài hết ngày nghỉ phép mà trước giờ ngại dùng vì sợ sếp đánh giá thấp. Có người thậm chí chọn rời bỏ thành phố lớn để tìm việc ít áp lực hơn, dù lương giảm khá nhiều luôn
Đó chính là "thái độ đình công" của Gen Z ở nhiều nước châu Á, đang phản kháng lại văn hóa công sở cứng nhắc tồn tại suốt hàng chục năm qua. Những hệ thống phân cấp nặng nề, văn hóa "ở công ty càng lâu càng chăm chỉ", cùng kỳ vọng phải luôn standby cho công việc đang khiến không ít người trẻ cảm thấy kiệt sức toàn tập.
Tại Hàn Quốc, các cuộc đình công và hoạt động công đoàn đang thu hút nhiều lao động trẻ hơn xưa. Trong khi đó ở Trung Quốc, phong trào "nằm yên" (tang ping) - từ chối nhảy vào guồng quay cạnh tranh quá đáng, từng gây tranh cãi lớn trên mạng xã hội thì giờ đã trở thành điều bình thường mà nhiều bạn trẻ đang theo. Tại Nhật Bản, nhiều bạn chọn ra nước ngoài làm việc theo visa ngắn hạn thay vì gắn bó với môi trường công sở truyền thống trong nước.
Điểm chung của tất cả những phản ứng này không nằm ở chuyện "ghét làm việc", mà là mong muốn được phân định rõ ràng đâu là thời gian lao động và đâu là thời gian thuộc về bản thân. Với nhiều người trẻ, công việc vẫn quan trọng, nhưng nó không còn là thứ được phép "nuốt chửng" toàn bộ cuộc sống như thế hệ trước từng chấp nhận nữa
Sự thay đổi này đang diễn ra ở nhiều nơi trong châu Á. Theo khảo sát toàn cầu của Gallup, chỉ khoảng 18% lao động dưới 35 tuổi ở Đông Á cảm thấy gắn kết với công việc. Nhật Bản và Hong Kong nằm trong nhóm có mức độ hài lòng công việc thấp nhất luôn.
Nhiều chuyên gia cho rằng đại dịch đã góp phần khiến người trẻ nhìn khác về công việc. Sau quãng thời gian WFH và trải qua những biến động kinh tế lớn, họ bắt đầu tự hỏi vì sao mình phải đánh đổi sức khỏe tinh thần chỉ để duy trì hình ảnh "nhân viên tận tụy". Việc liên tục online không còn được xem là dấu hiệu chăm chỉ, mà đôi khi chỉ phản ánh một môi trường thiếu ranh giới rõ ràng thôi.
Ở Trung Quốc, một xu hướng từng gây chú ý là "gross outfits" - mặc đồ xuề xòa đi làm như dép bông, quần ngủ hay áo khoác rộng thùng thình. Nhìn bề ngoài có vẻ funny, nhưng phía sau lại là một kiểu phản kháng thầm lặng: Người trẻ không còn muốn dành thêm năng lượng để "flex" hình ảnh nhân viên hoàn hảo nơi công sở.
Ngay cả các công ty lớn cũng bắt đầu nhận ra áp lực này rồi. Tại Hàn Quốc, kế hoạch nâng thời gian làm việc tối đa mỗi tuần từ 52 lên 69 giờ từng vấp phải phản ứng mạnh từ giới trẻ và cuối cùng phải rút lại.
Dĩ nhiên, không phải công ty nào cũng thay đổi nhanh. Nhiều nơi vẫn duy trì tư duy cũ, nơi việc về đúng giờ dễ bị xem là "thiếu nhiệt huyết". Nhưng ít nhất, thế hệ lao động trẻ hiện nay đang thẳng thắn hơn trong việc nói ra nhu cầu của mình. Họ không còn mặc định rằng phải hy sinh toàn bộ đời sống cá nhân để đổi lấy sự ổn định nghề nghiệp nữa.
Sự "đình công" của dân văn phòng vì thế không phải lúc nào cũng là những cuộc biểu tình ồn ào. Đôi khi nó chỉ là việc dám tắt laptop đúng giờ, dám dùng ngày nghỉ phép mà không thấy áy náy, hay dám nói "để mai xử lý" thay vì rep email lúc nửa đêm
Sau nhiều năm văn hóa công sở châu Á đề cao sự chịu đựng và hy sinh, người trẻ đang tự vạch lại ranh giới cho riêng mình. Và với họ, nghỉ ngơi không còn là phần thưởng sau khi làm việc kiệt sức, mà là một quyền lợi hoàn toàn chính đáng nha!
(Nguồn: The Economist)
Nguồn: kenh14.vn