Đầu năm nay, WHO vừa thả thính một danh sách các vi khuẩn nguy hiểm bậc nhất hành tinh. Trong đó có 9 loại được xếp hạng ưu tiên cao và cực kỳ quan trọng trong việc nghiên cứu thuốc kháng sinh mới. Cùng mình check qua nhé!
Salmonellae - "Ông trùm" gây ngộ độc thực phẩm
Vi khuẩn Salmonellae đa dạng vô cùng, chia ra hàng nghìn chủng với hai nhánh chính luôn. Một số chủng kén ăn kén ở, một số thì chill lắm, xâm nhập được cả người lẫn động vật.
Con người có thể nhiễm Salmonellae do tiếp xúc với động vật bị nhiễm, nhưng con đường lây chủ yếu nhất vẫn là từ đồ ăn chế biến không kỹ nha mọi người ơi.
Chúng sẽ gây ra salmonellosis, về cơ bản là một dạng ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng kinh điển như sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn nao.
Với những người dễ bị tổn thương như người già và trẻ em, thuốc kháng sinh là must-have trong điều trị. Tuy nhiên, một số chủng "chống thuốc" đã bắt đầu xuất hiện rồi đó.
Helicobacter pylori - Kẻ ẩn náu trong dạ dày
Vi khuẩn này sống trên niêm mạc dạ dày và ước tính xuất hiện trong cơ thể 2/3 dân số thế giới đó các bạn, phần lớn không có triệu chứng gì cả. Một khi nó quyết định gây bệnh, người nhiễm khuẩn sẽ phải hứng chịu các triệu chứng như loét dạ dày, thường phải xử lý bằng kháng sinh.
Các combo kháng sinh khác nhau đang được sử dụng để chống lại khả năng kháng thuốc của nó, ví dụ như khả năng kháng kháng sinh clarithromycin chẳng hạn.
Enterobacteriaceae - Hội "anh em ruột thịt" trong ruột
Đây là một nhóm vi khuẩn lớn và đa dạng sống trong ruột con người. Hầu hết các chủng đều là những "cư dân tốt" (vi khuẩn 'thân thiện'), nhưng có một số lại là những mầm bệnh nguy hiểm, bao gồm Salmonella, E.coli, Klebsiella và Shigella.
Những chủng này có tính kháng thuốc với nhóm kháng sinh mạnh nhất của chúng ta là carbapenems luôn nha.
Các chủng enterobacteriaceae kháng được carbapenem (CRE) xuất hiện nhiều trong bệnh viện và có thể gây tử vong cho 50% trường hợp nhiễm khuẩn (E. coli và Klebsiella là những vi khuẩn chính gây ngộ độc máu).
Hiện nay chúng chỉ có thể được điều trị bằng một lượng nhỏ các thuốc kháng sinh dùng cho lúc "chạy deadline tận cùng", và thậm chí những chất này cũng không hiệu quả 100%. CRE là một trong những target quan trọng nhất trong nghiên cứu kháng sinh thế hệ tiếp theo đó!
Campylobacter spp. - "Sát thủ" trong thịt sống
Vi khuẩn Campylobacter xuất hiện tự nhiên trong cơ thể nhiều gia súc và do đó chúng thường lây sang người qua thịt sống hoặc thịt nấu chưa chín.
Vi khuẩn này có thể bị tiêu diệt dễ dàng bằng nhiệt, nhưng một khi xuất hiện trong cơ thể người, Campylobacter có thể dẫn đến các triệu chứng ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng và nhiều biến chứng kèm theo.
Điều trị bằng kháng sinh thường không cần thiết, nhưng việc sử dụng kháng sinh không đúng cách ở một số nơi trên thế giới đã khiến Campylobacter có khả năng đề kháng một số loại kháng sinh như fluoroquinolones rồi.
Neisseria Gonorrhoeae - Vi khuẩn "nổi loạn" gây bệnh lậu
Là tác nhân gây bệnh lậu lây truyền qua đường tình dục, khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn này được ghi nhận đang ngày một gia tăng từ những năm 1940 đối với penicillin, tetracyclines, quinolones và kháng sinh macrolide.
Gần đây, vi khuẩn đã bắt đầu thể hiện sức đề kháng với cephalosporin thế hệ thứ ba và được chính thức coi là "kháng đa thuốc". Nguy quá trời!
Pseudomonas aeruginosa - Kẻ "cơ hội" trong bệnh viện
Vi khuẩn này có thể sống trong nhiều vật chủ, bao gồm cả thực vật. Ở người, nó là một dạng mầm bệnh cơ hội xuất hiện chủ yếu ở các môi trường y tế.
Khuẩn này được chính thức công nhận là "kháng đa thuốc" và là một trong những mối đe dọa nguy hiểm nhất mà loài người phải đối mặt, hiện đã bắt đầu chống lại cả những thuốc kháng sinh mạnh như carbapenems và cephalosporin thế hệ thứ ba.
Các chuyên gia đang lo ngại rằng trong tương lai gần sẽ không thể điều trị được vi khuẩn này và nó sẽ trở thành một mối đe dọa chết người. Sợ thật đấy!
Enterococcus faecium - "Cư dân" ruột có thể phản chủ
Mặc dù xuất hiện phổ biến trong ruột người, nhưng trong phần lớn thời gian E. faecium chung sống hòa bình với chúng ta. Tuy nhiên, nó có thể gây bệnh nghiêm trọng như nhiễm trùng đường tiểu, nhiễm trùng máu và viêm màng não.
Khuẩn này có tính kháng nội tại với một số loại kháng sinh, như penicillin và cephalosporin, nhưng nổi tiếng nhất là khả năng kháng vancomycin. Hiện nay người ta phải sử dụng combo liệu pháp để đánh bại các enterococci kháng vancomycin (VRE).
Staphylococcus Aureus (MRSA) - "Siêu khuẩn" nguyên bản
Hầu hết các chủng Staph aureus (tên rút gọn của loài vi khuẩn này) sống một cách vô hại trên da, niêm mạc mũi và phế quản. Tuy nhiên, nó có thể gây bệnh nếu xâm nhập sâu hơn vào cơ thể, ví dụ như qua vết thương hở.
Trong các môi trường y tế, một chủng vi khuẩn này đã xuất hiện và gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng. Đó là chủng Staphylococcus aureus kháng methicillin hay còn gọi là MRSA.
Đây là "siêu khuẩn" nguyên bản, hiện có thể chống lại tất cả trừ một số ít thuốc kháng sinh cực mạnh. Nó đã được phát hiện nhiều trong cộng đồng, bên ngoài các bệnh viện rồi đó.
Acinetobacter Baumannii - "Kẻ thù số một của công chúng"
Vi khuẩn này có thể được coi là "boss cuối" luôn các bạn ơi! Khuẩn này nằm trong danh sách ưu tiên cấp thiết trong việc điều chế kháng sinh thế hệ sau, có khả năng kháng loại kháng sinh cực mạnh carbapenem.
Acinetobacter gây ra viêm phổi và nhiễm trùng vết mổ, có thể gây nhiễm trùng máu không thể chữa được.
Xuất hiện chủ yếu ở các môi trường y tế, nó có nguy cơ gây tử vong cao. Vi khuẩn này có một khả năng đặc biệt mạnh mẽ là tiếp nhận gene di truyền từ các loài vi khuẩn khác. Điều này lý giải tại sao nó có khả năng phát triển khả năng kháng hầu như tất cả các loại kháng sinh nào mà nó gặp phải.
Nguồn: soha.vn