Nói đến những thay đổi ngoại hình báo hiệu ung thư, đa số mọi người chỉ để ý đến chuyện sụt cân chóng mặt, da vàng hay sạm đen lạ lùng, mà quên béng những "tín hiệu cảnh báo" nhỏ khác nữa.
Tuyến yên nằm ngay đáy não, chỉ tí xíu bằng hạt đậu thôi nhưng lại là "thủ lĩnh tối cao" của cả hệ nội tiết luôn đó! Nó điều khiển mọi thứ từ tuyến giáp, tuyến thượng thận, cho đến buồng trứng, tinh hoàn... Khi có khối u xuất hiện, tuyến yên sẽ bắt đầu tiết hormone quá trớn hoặc loạn luôn. Sự mất cân bằng nội tiết này không chỉ ảnh hưởng bên trong mà còn để lại "dấu vết" rõ mồn một trên ngoại hình. Vì thế nếu cơ thể có 5 thay đổi này, bạn nên đi tầm soát ung thư tuyến yên càng sớm càng tốt nhé:
1. Mặt tròn xoe, cổ và gáy dày lên bất thường
Khuôn mặt đột nhiên đầy đặn, cằm ngắn lại, cổ và gáy dày lên, bụng to trong khi tay chân không tăng nhiều. Đây chính là kiểu phân bố mỡ điển hình khi cortisol tăng do u tuyến yên kích thích tuyến thượng thận. Cortisol cao giữ nước và phá hủy collagen, khiến mặt tròn, cổ dày, xuất hiện gù vùng gáy. Đi kèm có thể là cao huyết áp, đường máu dao động, mệt mỏi liên tục. Cần nghĩ đến chuyện xét nghiệm cortisol và ACTH, khám chuyên khoa nội tiết ngay thôi!
2. Da mỏng yếu, dễ bầm tím và rạn da
Các vết bầm xuất hiện chỉ sau va chạm nhẹ, vết xước lâu lành, rạn da màu tím đỏ ở bụng, hông, đùi. Cortisol cao làm teo da và giòn mao mạch, đồng thời phá hủy protein khiến cơ gốc chi yếu đi. Đây không chỉ là vấn đề "mất thẩm mỹ" đâu mà phản ánh tổn thương mô liên kết toàn thân đó! Nếu kèm tăng cân nhanh vùng bụng, mụn nhiều, thay đổi tâm trạng thất thường, hãy đi khám sớm. Bác sĩ có thể chỉ định đo cortisol trong nước bọt ban đêm hoặc nước tiểu 24 giờ.
3. Tay chân to ra, khuôn mặt thô cứng
Nhẫn đeo chật lại, giày cũ không còn vừa, gò má và xương hàm bạnh hơn, răng thưa ra, lưỡi dày, da thô và đổ mồ hôi nhiều. Đây là hậu quả của u tiết hormone tăng trưởng làm IGF-1 tăng, kích thích mô mềm và xương phát triển ở người trưởng thành. Tình trạng này tiến triển chậm nên thường chỉ nhận ra khi so ảnh cũ hoặc khi thay cỡ nhẫn, cỡ giày thôi. Nguy cơ đi kèm là ngưng thở khi ngủ, hội chứng ống cổ tay, tim to và rối loạn đường huyết. Cần xét nghiệm IGF-1 và đánh giá ức chế GH, đồng thời chụp cộng hưởng từ tuyến yên.
4. Tiết sữa bất thường, rối loạn sinh dục
Prolactin tăng do u tuyến yên gây ra tiết sữa tự phát ở nữ và làm vú to ở nam giới luôn. Nội tiết sinh dục bị ức chế khiến rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn, vô sinh, rụng lông ở nam. Đây là nhóm u đáp ứng rất tốt với thuốc đồng vận dopamin nên phát hiện sớm cực kỳ quan trọng!
Cần xét nghiệm prolactin, đồng thời loại trừ thuốc làm tăng prolactin như một số thuốc chống trầm cảm hay chống loạn thần.
5. Thị lực giảm dần, nhìn như qua đường hầm
Khi khối u lớn dần, vị trí ngay dưới giao thoa thị giác khiến vùng nhìn hai bên bị mất. Người bệnh có cảm giác nhìn như qua đường hầm, dễ va quệt khi đi bộ hay lái xe, đôi khi kèm đau đầu âm ỉ kéo dài. Đây là dấu hiệu chèn ép thần kinh cần xử trí sớm để bảo toàn thị lực nha! Khám mắt với đo thị trường kết hợp chụp cộng hưởng từ là bước kiểm tra cần thiết.
Nguồn: kenh14.vn