"Bố mẹ sẽ không cho tiền nếu con cứ làm theo ý mình đâu nhé!" Từ những câu nói lạnh như vậy, nhiều bạn trẻ đã quyết định... đóng cửa phòng lại, tắt hết những cuộc nói chuyện và chọn cách im lặng. Không phải vì đồng ý, mà vì nhận ra rằng tiếng nói của mình như không bao giờ chạm được đến thế giới của bố mẹ. Khi nhu cầu được lắng nghe bị từ chối, im lặng trở thành bức tường thành, còn mạng xã hội? Đó là nơi mọi người tìm đến để được... thấu hiểu
"Sống 21 năm rồi mà chưa được nghe lời nào"
"Bố mẹ sẽ không chi trả một đồng nào nếu con cứ làm theo quyết định của mình đâu". Câu nói này của ba đến giờ vẫn in hằn trong tâm trí D. A. (sinh năm 2005, TP. HCM). Đó là ngày bạn ấy lấy hết dũng khí để nói về mong muốn học ngành Thiết kế - đi ngược lại hoàn toàn "roadmap" tương lai mà gia đình đã vẽ sẵn rồi.
"Bố mẹ muốn mình theo ngành học đặc biệt để nối nghiệp gia đình, có việc ổn định và hưu trí ngon lành. Nhưng mà vốn dĩ từ nhỏ đã bị gò bó trong nhiều quyết định rồi, mình không muốn tiếp tục sống trong môi trường kỷ luật cao nữa", D. A. chia sẻ.
"Dù cực kỳ thích Thiết kế đồ họa và Thời trang, cuối cùng mình chọn ngành Sư phạm Tiếng Anh để tự lo học phí và đi làm thêm kiếm tiền sinh hoạt". Sự nhượng bộ đó đổi lấy cái gật đầu của bố mẹ, nhưng lại tạo ra khoảng cách khổng lồ trong mối quan hệ gia đình. Thay vì tiếp tục giải thích, D. A. chọn cách... thu mình lại thôi.
"Thật ra, mình đã quyết định 'thôi kệ' từ lâu rồi, chứ không phải từ lúc chọn ngành. Sự kiện đó chỉ là mồi lửa làm bùng lên những tổn thương đã chứa chan từ trước. Suốt 21 năm, mình chưa được lắng nghe, dù chỉ một lần. Trước đây mình rất tiết kiệm vì thương bố mẹ vất vả lắm. Nhưng sau mấy trận cãi vã, có lúc mình tiêu cực đến mức chỉ muốn tiêu hết tiền của họ. Còn giờ tự kiếm được tiền rồi, mình tự chi trả mọi thứ để không bao giờ phải phụ thuộc nữa".
Không phải lúc nào drama cũng bắt đầu từ những ngã rẽ lớn như chọn nghề đâu. Đôi khi, sự rạn nứt lại bắt nguồn từ những câu chuyện vụn vặt bên mâm cơm hay qua màn hình tivi thôi
T. H. (sinh năm 2006, An Giang) kể về buổi tối xem phim cùng mẹ. Thấy nhân vật nữ chính thành đạt nhưng vụng về chuyện bếp núc, mẹ bạn comment: "Con gái kiếm tiền nhiều làm gì, quan trọng là học nội trợ thật tốt để ở nhà vun vén gia đình sau khi lấy chồng".
Lời nhận xét này vấp phải ý kiến khác từ cô con gái. "Con không đồng ý. Con nghĩ con gái hoàn toàn có thể vừa giỏi kiếm tiền, vừa biết lo việc nhà. Con học nấu ăn để tự chăm sóc bản thân và sống tự lập, chứ không chỉ để lấy chồng".
Cuộc trao đổi nhanh chóng leo thang thành tranh luận và bị dập tắt bằng một câu: "Sau này lấy chồng, người ta chê cười, gia đình không hạnh phúc thì đừng về khóc với mẹ nhé!".
"Mình luôn nghĩ gia đình là chỗ dựa, là nơi đón nhận mình vô điều kiện dù có chuyện gì. Thế nên câu nói của mẹ khiến mình tủi thân lắm. Sao mẹ lại mặc định tương lai của mình sẽ bất hạnh chỉ vì mình có quan điểm khác mẹ?", T. H. tâm sự. Sau nhiều lần bất đồng quan điểm, bạn chọn cách im lặng: "Càng nói nhiều càng thấy khoảng cách thế hệ quá lớn, mình chọn cách ít nói hoặc lờ đi để giữ nhà cửa yên ấm thôi".
Sự im lặng đáng sợ hơn cả nghìn lời cãi vã
Trường hợp của D. A. và T. H. cũng là câu chuyện của rất nhiều bạn trẻ khác. Khi các bạn không tìm thấy sự an toàn ngay trong chính ngôi nhà của mình, các bạn sẽ đi tìm nơi trú ẩn khác. Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10/2026, nhóm Facebook ẩn danh "Con ghét bố mẹ" đã bùng nổ từ 40.000 lên gần 400.000 thành viên Tại sao gen trẻ có thể trút bầu tâm sự với hàng trăm ngàn người lạ, nhưng lại im thin thít trước bữa cơm gia đình?
Lý giải những "đứt gãy" này, ThS. BS Trần Thanh Thiên Trúc - Nguyên Giảng viên trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cho biết: "Khi chia sẻ chuyện cá nhân, người trẻ sợ bị judge hoặc làm bố mẹ thất vọng. Các bạn muốn được thấu hiểu, nhưng bố mẹ lại thường vội vàng đưa ra lời khuyên hoặc giải pháp mà quên mất việc xoa dịu cảm xúc".
BS Trúc phân tích, im lặng không có nghĩa là mâu thuẫn đã được giải quyết đâu nhé. "Bố mẹ có thể nghĩ con đã biết nghe lời, nhưng thực chất các bạn đang hạn chế chia sẻ vì không còn cảm thấy an toàn nữa. Tình trạng này kéo dài khiến phụ huynh không kịp nhận ra những khó khăn thực sự mà con đang đối mặt", chuyên gia cảnh báo. Việc lên mạng xã hội giúp giải tỏa tạm thời thôi, nhưng thuật toán đôi khi lại đẩy các bạn vào vòng xoáy của những quan điểm tiêu cực cùng chiều, khiến cái nhìn về gia đình càng thêm... méo mó
Đào sâu hơn về những tổn thương như của T. H., BS Trúc chỉ ra ranh giới mong manh giữa chia sẻ quan điểm và phán xét: "Điều quan trọng là phải xác định chúng ta đang trao đổi về một sự việc hay đang đánh giá con người. Nếu mẹ T. H. nói về kỹ năng nội trợ như một kỹ năng sống, đó là thảo luận. Nhưng khi chuyển sang phán xét tương lai của con, cuộc trò chuyện không còn mang tính xây dựng nữa. Bố mẹ cũng có thể làm tổn thương con bằng những đánh giá tiêu cực lặp đi lặp lại về tính cách hay năng lực đấy".
Hậu quả của việc liên tục bị phủ nhận là vô cùng nặng nề luôn á. Theo chuyên gia, nó khiến người trẻ lo âu, nghi ngờ khả năng quyết định của bản thân. "Lâu dần, các bạn trở nên phụ thuộc, luôn làm theo ý bố mẹ vì nghĩ đó là cách an toàn nhất, hoặc ngược lại hình thành tâm lý chống đối gay gắt", BS Trúc giải thích.
Tuy nhiên, BS Trúc cũng gửi lời khuyên đến người trẻ nè: "Các bạn cũng cần học cách đặt mình vào vị trí của bố mẹ, tìm hiểu những lý do, những nỗi lo đằng sau quyết định của phụ huynh, thay vì phản ứng ngay lập tức. Thấu hiểu quan điểm của bố mẹ không có nghĩa là từ bỏ mong muốn cá nhân, mà là cơ sở để thương lượng đấy".
"Một cuộc trò chuyện hiệu quả không nhất thiết phải kết thúc bằng việc một bên hoàn toàn đồng ý với bên còn lại. Điều quan trọng là cả hai hiểu được cảm xúc, nhu cầu và lý do đằng sau quan điểm của nhau", ThS. BS Trần Thanh Thiên Trúc đúc kết. Một gia đình healthy không phải là nơi không có tiếng cãi vã, mà là nơi những khác biệt được giải quyết thông qua đối thoại bình đẳng, để sự im lặng không bao giờ trở thành bức tường ngăn cách
Nguồn: svvn.tienphong.vn