NhimSusu3990
New member
Chiều nay 22/6, sau khi các sĩ tử vừa "chiến xong" môn Ngữ văn THPT quốc gia 2017, VietNamNet đã có buổi tâm sự cực chất với TS Đặng Hoàng Giang - chính là tác giả của đoạn trích xuất hiện trong đề thi. Và guess what? Anh ấy cho rằng "đã đến lúc xã hội cần thảo luận nhiều hơn về lòng thấu cảm" đấy!
Nhà báo Hạ Anh: Anh nghĩ sao khi tác phẩm của mình xuất hiện trong đề thi?
TS Đặng Hoàng Giang: Tôi thấy khá là vui luôn nha!
Vui hơn nữa là chủ đề "thấu cảm" được đưa ra để các em suy ngẫm, thảo luận và viết về nó. Tôi cũng rất tâm đắc khi Bộ GD-ĐT chọn chủ đề này vào đề thi.
Thật sự đã đến lúc xã hội cần chuyện trò nhiều hơn về vấn đề này rồi. Thấu cảm chính là một trong những yếu tố nền tảng của xã hội đó. Nếu không có nó, chúng ta sẽ trở nên vô cảm, lạnh lẽo mất thôi.
Vậy "thấu cảm là gì" hả anh?
Nói đơn giản nhất, đó là khả năng nhìn thế giới bằng con mắt của người khác.
Tiếng Anh có cách nói hay lắm: "xỏ chân vào giày của người khác". Thấu cảm giúp ta hiểu người kia đang nghĩ gì, cảm xúc của họ ra sao, từ đó có cách cư xử phù hợp hơn.
Mặt khác, nó còn cho phép nhìn vào bên trong chính mình, hiểu được cảnh quan nội tâm của bản thân. Những người không có khả năng này chính là những người "điếc" cảm xúc.
Họ không nhận biết được cảm xúc của chính mình lẫn người khác, giống như nghe một bản giao hưởng nhưng chẳng phân biệt được tiếng của các nhạc cụ khác nhau, chỉ thấy một đám âm thanh lộn xộn thôi.
Người thiếu thấu cảm sẽ có đời sống cảm xúc cằn cỗi, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cả bản thân và những người xung quanh nữa.
Lòng trắc ẩn, thấu cảm của teen khác gì với người lớn tuổi ạ?
Điều thú vị là lũ nhóc thường có khả năng thấu cảm rất lớn đó!
Các em chăm chú với cảm xúc của chó, mèo, và còn sợ thú bông hay thậm chí một cái bút bị đau nữa kìa.
Các em rất nhạy cảm trước nỗi vui buồn của ba mẹ, hay hỏi thăm bạn bè khi thấy họ có chuyện gì đó.
Tuy nhiên, khi lớn lên, ở nhiều người, sự thấu cảm dần phai nhạt, nhường chỗ cho sự cạnh tranh, đấu đá.
Những kỹ năng cứng và khả năng phân tích lên ngôi được tưởng thưởng, còn thấu cảm bị xếp xó, thậm chí bị cho là "cản đường" sự nghiệp thăng tiến.
Trong một xã hội của tốc độ, của đua đòi, ganh đua quyền lực, người ta không còn kiên nhẫn để lắng nghe nhau nữa. Vì vậy gia đình, nhà trường và cộng đồng càng phải tích cực nuôi dưỡng để lòng thấu cảm không bị mai một đi.
Tại sao anh lại viết "lòng trắc ẩn có nguồn gốc từ thấu cảm"?
Trắc ẩn là mong muốn giúp đỡ người khác, giúp họ bớt khổ hơn.
Chúng ta chỉ có thể giúp được khi thật sự thấu hiểu người khác.
Ngược lại, nếu không thấu hiểu, ta sẽ phán xét, đàn áp, hạ nhục những người khác mình.
Khi thấu cảm, ta có thể hiểu được nỗi đau của cô gái phải đứng đường nửa đêm; hoặc lý do một thanh niên nghèo, thất học chọn con đường trộm cắp.
Khi hiểu được hoàn cảnh của họ, ta mới nảy sinh mong muốn giúp họ thoát khỏi hành vi xấu, tiến gần đến sự tốt đẹp hơn. Không có thấu cảm, khoan dung thì không thể có lòng trắc ẩn được.
Anh cảm nhận thế nào về lòng trắc ẩn và sự thấu cảm ở gen trẻ hiện nay? Và anh mong muốn điều gì ở các em?
Như đã nói, sự thấu cảm và lòng trắc ẩn trong giới trẻ đang có chiều hướng lung lay, vì các em bị người lớn "nhồi sọ" là phải "chiến đấu", "đời không ai cho ai cái gì cả".
Do đó, những người mẫn cảm có thể thấy mình lạc lõng, cô đơn.
Tôi không muốn con mình lớn lên trong môi trường như vậy chút nào.
Tôi mong các em giữ được sự giàu có về cảm xúc, sự khoan dung. Một thế giới thiếu thấu cảm và lòng trắc ẩn sẽ là địa ngục thật, cho dù có giàu có vật chất đến đâu đi nữa.
Theo anh, nên đưa những khái niệm về thấu cảm, trắc ẩn vào đề thi Ngữ văn hay Giáo dục công dân?
Tôi nghĩ cả hai môn đều nên tiếp cận những chủ đề này.
Trau dồi lòng thấu cảm là việc của giáo dục công dân, nhưng nếu không khéo sẽ khô khan, giáo điều lắm. Văn học có thể tạo ra cảm xúc, sự sáng tạo, sự say mê - tức là những gì quan trọng trong cuộc sống.
Đây là những chủ đề mà cả hai môn học đều nên "đu" theo, chứ không chỉ riêng môn nào cả.
Theo anh việc học văn trong trường nên thay đổi như thế nào để đạt được mục đích đúng đắn?
Dạy văn và học văn cần đa dạng và linh hoạt hơn, gần với đời sống hàng ngày hơn, thay vì chỉ học các danh nhân lịch sử hay những bài thơ văn cách mạng - dễ khiến học sinh "ngán" hoặc thờ ơ, không phát triển được khả năng cảm nhận văn học.
Có thể đưa những vấn đề nghị luận xã hội đương đại vào, để các em thấy gần gũi với bản thân mình, mà vẫn chạm đến các vấn đề cơ bản của việc làm người.
Làm được như vậy, các em sẽ hứng thú, đào sâu và tiếp nhận một cách sáng tạo hơn nhiều. Cách học này sau này sẽ support các em rất nhiều trong cuộc đời đó!
Nguồn: soha.vn