Từ mối duyên ngẫu nhiên với cây đàn tỳ bà trong mùa COVID-19, anh chàng Nguyễn Dương Thái đã mang nhạc cụ truyền thống Việt Nam đến tận châu Âu. Với bạn ấy, mỗi lần tiếng đàn vang lên ở một vùng đất mới là một lần anh có cơ hội "flex" văn hóa quê nhà đến bạn bè quốc tế
Bắt đầu từ "cái duyên" với cây đàn huyền thoại
Hiện tại Nguyễn Dương Thái đang học ngành Xuất nhập khẩu và sống tại Cộng hòa Séc. Anh bắt đầu học đàn tỳ bà từ năm 2020 – chính xác là thời điểm dịch COVID-19 bùng phát và mọi người phải ở nhà dài dằng dặc.
Trước đó, Thái vốn đã mê âm nhạc dân tộc và từng học sáo rồi. Trong khoảng thời gian giãn cách, nghĩ mà xem thời gian trôi đi uổng phí quá nên bạn ấy quyết định học thêm một loại nhạc cụ truyền thống nữa. Còn lý do chọn đàn tỳ bà thì sao? Thái gọi đó là "cái duyên" luôn. "Giống như tình yêu giữa con người với con người vậy, yêu là yêu thôi, chẳng có lý do gì cả", Thái tâm sự
Từ một lựa chọn ngẫu nhiên trong những ngày giãn cách, cây đàn dần trở thành bestie không thể tách rời của chàng trai trẻ. Tình yêu với tỳ bà cũng khiến anh muốn mang cây đàn theo trong mọi hành trình. "Mình luôn muốn mỗi nơi mình đặt chân đến, nếu có thể thì cây đàn sẽ luôn xuất hiện cùng mình", Thái nói.
Nhưng theo Thái thì không phải anh đưa cây đàn đến những vùng đất mới đâu, mà chính cây đàn đã mở ra cho anh cơ hội đặt chân đến những nơi chưa từng tới. Thông qua các buổi biểu diễn, anh từng mang đàn đến CHLB Đức, Hy Lạp và CH Séc - nơi anh đang sinh sống
Tiếng đàn Việt Nam "cháy sân khấu" giữa châu Âu
Lần đầu tiên Thái xuất hiện cùng cây đàn trước khán giả quốc tế là tại Hội diễn nghệ thuật truyền thống Việt Nam toàn châu Âu lần thứ 2, diễn ra tại thủ đô Prague, CH Séc. Hội diễn có sự góp mặt của những người Việt Nam đang sống, làm việc tại châu Âu. Khán giả gồm cộng đồng người Việt và người dân bản xứ.
Đứng trên sân khấu, Thái cũng không tránh khỏi cảm giác lo lắng, hồi hộp cực mạnh. Nhưng khi giai điệu của "Trống cơm" vang lên, khán giả vỗ tay theo tiếng nhạc luôn. Sự đón nhận ấy khiến anh cảm thấy hạnh phúc và tự hào vô cùng
Với Thái, điều đáng nhớ nhất nằm ở chỗ âm nhạc truyền thống Việt Nam vốn đôi khi còn khó tiếp cận với chính người Việt mình, nhưng lại được hưởng ứng nhiệt tình khi được trình diễn trên sân khấu ở nước ngoài.
Sau hội diễn, Thái đoạt Huy chương Bạc tại Hội diễn nghệ thuật truyền thống Việt Nam tại châu Âu lần thứ 2, năm 2025. Tiết mục của anh được chọn biểu diễn trong lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam tại CH Séc, với sự tham dự của các đại sứ các quốc gia đặt Đại sứ quán tại CH Séc. Từ đây, anh được nhiều người biết tới hơn hẳn
Trong hành trình biểu diễn, chuyến đi khiến Thái nhớ nhất là lần tham gia Triển lãm các nước ASEAN tại Hy Lạp. Đây là hoạt động nhằm giao lưu, quảng bá văn hóa của các nước trong khối ASEAN đặt Đại sứ quán tại Hy Lạp, với các nước trong khối và người dân bản xứ.
Hy Lạp cũng là chuyến lưu diễn đầu tiên trong sự nghiệp biểu diễn của Thái. Chính vì vậy, chuyến đi này để lại trong anh bao cảm xúc khó quên. Khi tiếng đàn tỳ bà vang lên, những khán giả đến từ Thái Lan, Philippines, Việt Nam, Indonesia, Bangladesh, Lào, Campuchia, Hy Lạp... cùng nhún nhảy theo nhạc cực vui
Những người có nền văn hóa và ngôn ngữ khác nhau đã cùng chia sẻ một khoảnh khắc thông qua âm nhạc. Với Thái, đó là minh chứng rõ rệt cho niềm tin mà anh luôn theo đuổi: "Âm nhạc là cầu nối giữa mọi người, âm nhạc là không biên giới".
Theo Thái, phản ứng của khán giả quốc tế thường bắt đầu từ sự tò mò rồi chuyển thành bất ngờ. Cây đàn tỳ bà chỉ có 4 dây thôi, nhưng những âm thanh mà nó tạo ra khiến người nghe muốn khám phá nhiều hơn. Sau mỗi lần biểu diễn cho khán giả quốc tế, anh đều nhận được yêu cầu biểu diễn lại (encore) luôn á
Mang một Việt Nam hiện đại nhưng không quên gốc
Không chỉ muốn đưa cây đàn tỳ bà đến nhiều vùng đất hơn, Thái còn mong muốn thông qua âm nhạc, giới thiệu một hình ảnh Việt Nam hiện đại, có khả năng hòa nhập với thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc.
Anh từng là nghệ sĩ biểu diễn tháp tùng Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước ta tham gia tất niên 2025 của kiều bào Việt Nam tại thành phố Cheb, khu vực biên giới Séc - Đức. Năm 2026, anh tham gia Liên hoan Hoa hậu Áo dài Việt Nam toàn châu Âu diễn ra tại thành phố điện ảnh Karlovy Vary, CH Séc.
Với Thái, mỗi chuyến đi cũng là một cách để "nuôi" hoạt động nghệ thuật. Anh là người thích đi đây đi đó và cho rằng càng đi nhiều, càng cảm nhận nhiều thì việc chơi đàn cũng có thêm nhiều cảm xúc hơn
"Mình luôn muốn mọi người đón nhận một Việt Nam dễ dàng hòa nhập quốc tế, một Việt Nam luôn tồn tại giao thoa giữa hiện tại và quá khứ, một Việt Nam hiện đại đủ để bắt kịp với bạn bè năm châu mà vẫn đậm đà bản sắc dân tộc, đủ để các thế hệ tiếp nối luôn nhớ về nguồn cội", Thái chia sẻ.
Theo chàng trai trẻ, việc làm mới, sáng tạo để khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tình yêu đất nước trong thế hệ trẻ là cần thiết lắm. Tuy nhiên, điều đó cần song hành với việc gìn giữ những giá trị truyền thống. "Chúng ta vẫn phải giữ những gì là truyền thống, là 'nếp nhà', bởi 'văn hóa còn thì nước ta còn'", Thái bày tỏ.
Nguồn: svvn.tienphong.vn