Chúng ta hay nói "bố là núi", nhưng có bao giờ thắc mắm là ngọn núi đó đang bị nứt vỡ bên trong không? ️
**8 tệ (tầm 30k) mua được gì?** Ly trà sữa? Burger? Hay mấy quyển vở cho con? Nhưng với một bác lao động phổ thông ngoài 50 tuổi ở Trung Quốc, đó là *toàn bộ* tiền ăn trưa trong một ngày luôn á!
Một cái bánh bao + một bát cháo loãng. Đó là bữa trưa của bác. Khi được hỏi giá, bác vừa cầm bát vừa đáp: "8 tệ". Bác kể giờ mỗi ngày kiếm được hơn 200 tệ nhưng vẫn không đủ xài. Vì học ít nên chỉ làm được mấy nghề tay chân. Muốn con được học hành đàng hoàng thì phải gắng làm việc nhiều hơn.
Khi phóng viên hỏi dự định bao giờ nghỉ hưu, bác chỉ cười khổ: "Chừng nào sức khỏe còn cho phép thì vẫn phải làm. Lo cho con xong lại đến cháu. Với chúng tôi, thật sự không dám dừng lại".
## Câu chuyện không phải là hiếm đâu
Rất có thể ba của chúng mình, bằng cách này hay cách khác, cũng đang sống kiểu như vậy đó. Họ mặc đồ rẻ nhất, làm việc vất vả nhất, dành mọi thứ tốt đẹp cho gia đình, còn bản thân thì âm thầm "cạn pin" từ từ không một tiếng động nào.
Chúng ta hay nói ba là trụ cột của nhà. Nhưng ít ai nghĩ rằng cái "cột" đó đang phải gánh nặng lớn đến mức nào.
**Một khảo sát năm 2025 cho thấy có tới 43,3% ba xuất hiện các dấu hiệu trầm cảm từ mức trung bình trở lên.** Nói dễ hiểu là cứ 10 ông bố thì có hơn 4 người đang vật lộn với cảm giác buồn bã, mệt mỏi hoặc suy sụp kéo dài. Đáng báo động là 14,4% trong số đó rơi vào mức độ nặng hoặc rất nặng luôn!
Nguồn áp lực của họ thì rõ ràng lắm:
- 72,6% áp lực về tài chính
- 55% áp lực vì chuyện nuôi dạy con
- 53% áp lực từ công việc
Tiền bạc luôn là gánh nặng lớn nhất. Gần 80% ba thừa nhận sau khi có con, chi tiêu gia đình tăng đáng kể mà thu nhập thì không theo kịp. Đó không phải kiểu áp lực "làm việc quá sức rồi nghỉ vài hôm là khỏe". Trách nhiệm gia đình giống như một tảng đá đè nặng trong lòng, không thể gỡ bỏ. Nhiều người đàn ông trung niên vì thế sống trong trạng thái mệt mỏi kéo dài. Câu "pet phrase" của họ là: "Biết làm sao được".
Áp lực quá lớn nhưng vẫn phải cày tiếp. Tương lai còn nhiều gánh nặng nhưng không được phép dừng lại.
Trong tâm lý học, trạng thái này được gọi là **kiệt quệ tâm lý** – khi một người bị "drain" quá mức trong thời gian dài, dẫn đến cạn kiệt cảm xúc, mất động lực và dần tách mình khỏi các mối quan hệ xung quanh.
## Khi người cha "delay" hạnh phúc mãi không đến
Có những bạn trẻ về quê và shock khi biết ba mẹ chỉ xài vài trăm nghìn/tháng cho ăn uống. Sáng là cháo trắng với dưa muối. Trưa là rau luộc và bánh bao. Thịt gần như "flex hiếm" trên bàn ăn. Tiền để dành cho con cái hoặc ba mẹ già.
Điều đáng nói là phần lớn những người cha ấy không cho rằng mình đang hy sinh. Trong mindset của họ, người thân luôn quan trọng hơn bản thân.
Họ hay nói: "Đợi con học xong rồi hưởng thụ"; "Đợi nghỉ hưu rồi tính"; "Đợi cháu lớn thêm chút nữa". Nhưng ngày hưởng thụ ấy như không bao giờ đến. Nó giống như một đích đến luôn lùi xa thêm mỗi khi họ tiến lên.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây không còn đơn thuần là "trì hoãn sự thỏa mãn" nữa. Nó đã thành một thói quen đặt nhu cầu bản thân xuống cuối cùng, lâu dần hình thành cảm giác rằng mình không xứng được chăm sóc hay tận hưởng cuộc sống.
## Từng là chàng trai rực rỡ, giờ chỉ còn là "người cha"
Đã từng có một trend trên mạng khiến nhiều người xúc động: Mỗi người cha, người mẹ giản dị hôm nay đều từng là một người trẻ rực rỡ.
Có những người mẹ từng hát rất hay. Có những người cha từng chơi nhạc, chơi thể thao hoặc có nhiều đam mê riêng. Nhưng sau khi lập gia đình, cuộc sống của họ bị thu hẹp dần vào những vai trò quen thuộc: Người cha. Người chồng. Người con.
Những sở thích như đọc sách, du lịch, chụp ảnh, ca hát dần biến mất trước áp lực mưu sinh. Người đàn ông từng có nhiều mơ ước nay chỉ còn xoay quanh câu hỏi: làm sao để gia đình đủ đầy hơn.
Họ không sống tiết kiệm vì không biết tận hưởng. Họ không làm việc cực nhọc vì muốn làm giàu cho bản thân. Điều họ gánh trên vai là tương lai của cả gia đình.
## 40% chọn "cân" một mình, 96% chưa từng đi tư vấn tâm lý
Điều khiến nhiều người trăn trở nhất là phần lớn những người cha này không tìm kiếm sự giúp đỡ.
**Khảo sát cho thấy 40% ba chọn cách tự chịu đựng mọi áp lực một mình.**
Ngay cả khi có các dịch vụ tư vấn tâm lý miễn phí, tới **96% ba** cho biết họ chưa từng sử dụng hoặc không biết đến những dịch vụ này. Một trong những lý do lớn nhất đến từ định kiến xã hội.
Gần một nửa số người được khảo sát cho rằng nếu bộc lộ cảm xúc tiêu cực, họ sẽ bị đánh giá là yếu đuối hoặc thiếu bản lĩnh. Vì vậy, họ chọn cách im lặng.
Nhưng cảm xúc bị dồn nén không tự biến mất đâu. Nó có thể chuyển thành cáu gắt, nóng nảy hoặc xa cách với người thân.
**Có tới 34% ba thừa nhận từng bỏ bê hoặc quát mắng con khi quá mệt mỏi và căng thẳng.**
## Những con số đáng báo động từ nhóm lao động chân tay
Những con số từ nhóm lao động chân tay còn đáng lo hơn nữa. Một khảo sát trong ngành xây dựng cho thấy:
- 62% công nhân thường xuyên chịu áp lực tâm lý
- 46% có dấu hiệu lo âu
- 36% xuất hiện triệu chứng trầm cảm
Ở nhóm lao động nhập cư, tỷ lệ có ý nghĩ tự làm hại bản thân lên tới 12,6%, còn ý nghĩ tự tử là 10,4%. Đằng sau những con số ấy là những người cha đang âm thầm gồng gánh cuộc sống.
## "Bố là núi" nhưng núi cũng có lúc nứt vỡ
Chúng ta hay ca ngợi ba là núi. Nhưng ít khi tự hỏi ngọn núi ấy đang phải chịu những vết nứt nào bên trong. Nhiều người đàn ông lớn lên với niềm tin rằng họ phải mạnh mẽ, phải chịu đựng, phải lo được cho gia đình bằng mọi giá.
Nhưng họ cũng là con người mà. Họ cũng có lúc mệt mỏi, bất lực, sợ hãi và cần được lắng nghe.
Một gia đình hạnh phúc không chỉ là nơi con cái được yêu thương, mà còn là nơi người cha được phép thừa nhận rằng mình đang mệt. Được phép nói rằng mình cần giúp đỡ. Được phép yếu lòng mà không bị judge.
Nguồn: soha.vn