Hơi sốc nhưng mà đúng luôn: lao động ngành công nghệ - những người từng được ví như "con cưng" được cưng chiều hết mực - giờ đang phải đối mặt với làn sóng sa thải kinh hoàng, đặc biệt là team freshers (sinh viên mới ra trường) đang gánh hậu quả nặng nề nhất
Theo Wall Street Journal (WSJ) và Techcrunch, năm vừa rồi ngành công nghệ đã chứng kiến hơn 258.803 người mất việc (tính đến 20/12/2022) - con số này lớn hơn cả tổng số người bị sa thải trong 3 năm 2020 (80.968 người), 2021 (15.023 người) và 2023 (152.366 người) cộng lại luôn á!
Ngay từ đầu năm 2023, hàng loạt ông lớn như Alphabet (Google), Amazon, Microsoft, Yahoo, Meta (Facebook) và Zoom đã quyết định "nghỉ chơi" với hàng loạt nhân viên để chuẩn bị đối phó với một năm khó khăn phía trước.
Riêng tháng 1/2023 thôi, ngành công nghệ đã sa thải gần 90.000 người khi Alphabet (Google) đuổi 12.000 nhân sự, Microsoft cắt 10.000 lao động còn Amazon thì "tạm biệt" luôn 18.000 người. Nghe mà thấy ớn luôn!
Theo số liệu từ trang Layoffs.iyi theo dõi hàng tháng, trong năm 2023, toàn thế giới đã chứng kiến 1.162 doanh nghiệp công nghệ sa thải nhân viên, cao hơn so với 1.064 công ty cắt giảm nhân sự năm trước đó.
Cụ thể hơn, trong năm vừa qua Amazon đuổi tổng cộng hơn 27.410 người, Meta là hơn 21.000 người còn Microsoft cắt giảm hơn 11.145 lao động.
Báo cáo của Challenger, Gray & Christmas vào tháng 10/2023 cho thấy đợt sa thải nhân sự công nghệ năm nay được đánh giá là tồi tệ nhất kể từ năm 2001 luôn á
Khi các ông lớn công nghệ còn phải gồng mình như vậy thì team startup và doanh nghiệp nhỏ càng thảm hơn, phải tuyên bố sa thải hàng loạt hoặc thậm chí đóng cửa luôn trong nửa đầu năm nay.
Theo Techcrunch, tuy tình hình đã "xịn" lại một chút trong mùa hè nhưng bước vào cuối năm, làn sóng sa thải lại tăng trở lại khi các công ty báo cáo kết quả kinh doanh không như ý và buộc phải cắt giảm chi phí nhiều hơn nữa.
Mặc dù nỗi lo khủng hoảng kinh tế Mỹ đã qua đi trước các số liệu hồi phục tích cực, nhưng nhiều chuyên gia nhận định ngành công nghệ lại không thể hồi phục theo. Hàng loạt tập đoàn vẫn đang cố gắng cắt giảm chi phí nhân lực để đối phó với thị trường ảm đạm hiện nay.
Theo New York Times (NYT), đại dịch Covid-19 khiến các công ty công nghệ tuyển nhiều nhân viên hơn để đáp ứng nhu cầu người dùng đang bị cách ly và phải làm việc, mua sắm, giao lưu qua Internet nhiều hơn.
Thêm nữa, việc Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) giữ lãi suất thấp trong nhiều năm, nhất là năm 2021 đã cho phép các công ty công nghệ thoải mái huy động vốn giá rẻ và có thừa ngân sách để tuyển dụng, mở rộng.
Nhưng khi rủi ro khủng hoảng bắt đầu nảy sinh năm 2022 với lạm phát tăng cao, buộc FED tăng lãi suất mạnh thì tình hình đã đảo ngược 180 độ.
Nguồn vốn bị siết chặt cùng áp lực từ cổ đông khiến hàng loạt công ty công nghệ phải cắt giảm chi phí nhân lực. Thêm vào đó đà tăng trưởng không như mong đợi càng khiến kết quả kinh doanh trong năm 2023 không đạt kỳ vọng.
NYT nhận định phần lớn các đợt sa thải đầu năm 2022 đến từ các startup, rồi dần lan ra cả các tập đoàn công nghệ lớn từ cuối năm 2022 sang đầu năm 2023.
Đến cuối năm nay, nhu cầu tuyển dụng lao động công nghệ cũng không tăng lên dù vào dịp lễ mua sắm như mọi năm, khiến thị trường tiếp tục ảm đạm. Đúng nghĩa đen là "từ trên trời rơi xuống"
Theo Business Insider (BI), sự kết hợp hiếm có giữa chế độ đãi ngộ "xịn xò" và work-life balance hợp lý từng giúp nhân viên công nghệ hạnh phúc hơn nhân viên các ngành khác rất nhiều.
Đánh giá của Glassdoor cho thấy trước đại dịch, hơn 80% nhân viên công nghệ nói họ sẽ giới thiệu công ty của mình cho bạn bè, cao hơn hầu hết mọi ngành khác được theo dõi.
Nhưng tất cả đã thay đổi vào năm 2023. Sự hài lòng của nhân viên công nghệ giảm mạnh, ngang với những người làm trong lĩnh vực tài chính và tư vấn - những ngành thường cạnh tranh để giành nhóm nhân tài có trình độ cao và được săn đón.
Bloomberg cho biết anh Mikael Rahmani, sinh viên mới tốt nghiệp trường đại học Boston, đang khó tìm việc dù đã gửi hồ sơ đến 15 doanh nghiệp mỗi tuần. Điều trớ trêu là anh Rahmani từng thực tập tại HP Inc và đã nhận được lời mời làm việc toàn thời gian, nhưng chàng sinh viên này từ chối vì không muốn xa quê nhà Houston.
Lúc đó, thị trường lao động vẫn sôi nổi và anh Rahmani tự tin rằng mình sẽ kiếm được công việc khác phù hợp hơn. Thế là miss hết vài offer ngon lành chỉ vì "kén cá chọn canh"
Thế rồi khi cơn bão sa thải ập tới, tình hình đã thay đổi hoàn toàn, nhất là với sinh viên ngành công nghệ hay tài chính. Doanh nghiệp liên tục sa thải và không nhiều người muốn chuyển việc nữa, để lại khoảng trống cơ hội ngày càng nhỏ hẹp cho team mới ra trường.
Trả lời Bloomberg, rất nhiều trung tâm tuyển dụng tại các trường đại học thừa nhận nhu cầu thị trường đang ảm đạm chưa từng thấy trong nhiều năm qua.
Thậm chí ngày càng nhiều thực tập sinh không nhận được lời mời làm việc so với trước đây, trong khi những lời mời cũ dễ dàng bị trì hoãn hoặc thậm chí hủy bỏ đơn phương luôn. Nghe cay thật sự!
Số liệu của LinkedIn cho thấy tuyển dụng trong ngành công nghệ và tài chính đã giảm hơn 20% vào tháng 11/2023 so với cùng kỳ năm trước.
Tồi tệ hơn, bình quân năm 2022 cứ mỗi vị trí tuyển dụng có 1 đơn ứng tuyển thì năm 2023 là 2 đơn ứng tuyển cho mỗi vị trí. Điều này cho thấy độ "khốc liệt" khi tìm việc tăng vọt vì lượng sa thải nhiều lên.
"Cứ đà này thì cuối cùng sinh viên đại học sẽ phải đi làm bồi bàn, pha chế cà phê hay giao hàng mà thôi", chuyên gia kinh tế Korry Kantenga của LinkedIn nhận định. Nghe mà thấy buồn cho team gen Z quá đi
Đồng quan điểm, sinh viên Nicole Jurado tốt nghiệp trường đại học Miami cho biết tìm việc bây giờ giống như một cuộc thi "tắm máu". Cô nàng mới ra trường này đã nộp đơn đến 26 vị trí và thậm chí lọt vào vòng phỏng vấn cuối cùng nhưng vẫn ra về trắng tay.
Đây là kết quả cực kỳ gây sốc với Jurado khi cô từng được 4 tập đoàn lớn mời làm thực tập sinh năm 2022. Thế nhưng cô lại từ chối cả 4 vì muốn tập trung thi cử để tốt nghiệp với điểm cao, nghĩ rằng sẽ chọn công việc "đủ tiêu chuẩn" khi ra trường.
Giờ đây chính Jurado đang hối hận vì quyết định này của mình.
"Năm nay tôi chẳng nhận được lời đề nghị việc làm nào cả. Tôi thật ngu ngốc. Đáng lẽ ra tôi phải biết mình ở đâu và muốn gì. Giờ đây tôi chỉ muốn thức dậy mỗi sáng và hạnh phúc vì có việc làm", cô Jurado than thở. Hic, học được bài học xương máu rồi đây
Theo Economist, đây là thời điểm không hề "ez" cho sinh viên mới ra trường muốn tham gia thị trường lao động công nghệ. Trong suốt nhiều năm, ngành công nghệ tăng trưởng với vô số startup cần tuyển người, các tập đoàn lớn thì luôn tăng trưởng với lợi nhuận khủng và liên tục mở rộng nhân sự.
Mê mẩn với thành công "rực rỡ" trong đại dịch Covid-19, vô số công ty quyết định mở rộng mạnh mẽ để bắt sóng tăng trưởng hậu dịch, ví dụ Meta đã tăng gấp đôi số nhân viên trong thời gian cực ngắn.
Thế rồi khi "bong bóng" vỡ tung với lợi nhuận sụt giảm và doanh thu giảm tốc trước các đối thủ như TikTok, nền kinh tế khó khăn hơn, chuỗi cung ứng đứt gãy và lãi suất tăng cao đã buộc vô số tập đoàn công nghệ như Meta phải liên tục cắt giảm nhân sự.
Đặc biệt đầu năm 2023 khi phải báo cáo kết quả kinh doanh cho cổ đông, nhiều CEO muốn nhấn mạnh khả năng tiết kiệm chi phí, hướng đến tăng trưởng dài hạn và thể hiện công ty đang có hành động bằng việc sa thải hơn 300.000 lao động toàn ngành trong 1 năm rưỡi qua - mức nhiều nhất suốt 2 thập kỷ kể từ vụ khủng hoảng bong bóng dotcom.
Ngay lập tức, các hội chợ việc làm trở nên "hot" khi sinh viên xếp hàng dài từ sáng sớm trước khi mở cửa. Nhiều bạn còn mặc suit lịch sự đến phỏng vấn, một điều khá lạ khi thông thường sinh viên chỉ mặc áo phông và có những cuộc trò chuyện thoải mái.
Nguồn: kenh14.vn