Gà luộc là món "never gonna give you up" trên mọi mâm cỗ, đặc biệt là dịp Tết. Nhưng hỏi sao phải là gà luộc mà không phải món khác thì... bí rồi đúng không nào?
Ai cũng quen thuộc với hình ảnh chú gà luộc vàng óng "flex" trên mâm cỗ cúng rồi phải không? Đến Tết, gà còn được "dress up" cẩn thận với visual ngậm hoa hồng trong miệng, trông vừa sang vừa cute!
Nhìn quen mắt thế thôi chứ bạn có bao giờ thắc mắc sao gà luộc lại "main character" đến vậy không? Hoá ra đằng sau là cả một câu chuyện "chanh sả" đấy nhé!
Lý do đầu tiên: Gà dễ kiếm, dễ nấu - phù hợp với mọi gia đình từ giàu đến nghèo. Quá ez luôn!
Thứ hai: Gà mang ý nghĩa "đỉnh của chóp" theo quan niệm xưa. Trong 12 con giáp, gà tượng trưng cho sự cương trực và mạnh mẽ. Còn trong văn học, gà được coi là "idol 5 sao" với 5 đức tính: Văn, Võ, Dũng, Nhân, Tín. Xịn xò chưa!
Không những thế, theo sách chiêm tinh, mỗi ngày trong 8 ngày đầu năm mới thuộc về một con vật. Và gà chính là "chủ nhân" của ngày mồng 1 Tết đó nha! Thế nên thiếu gà là thiếu hẳn một phần rồi!
Tất cả những lý do trên nghe cũng đã thuyết phục rồi đúng không? Nhưng mà chưa hết đâu! Còn một truyền thuyết dân gian "drama" hơn nhiều nữa cơ!
Ngày xưa, khi Ngọc Hoàng mới tạo ra trái đất, Người cho 10 mặt trời chiếu liên tục ngày đêm để sấy khô mặt đất. Nhưng đất đã khô rồi mà Ngọc Hoàng... quên không thu về, khiến con người và cây cỏ "chết khô" vì nóng quá!
Lúc đó, một anh dũng sĩ giương cung bắn "bay màu" liên tiếp 9 mặt trời. Con còn lại sợ quá bay tít lên trời rồi "ẩn mình" luôn. Thế là mặt đất tối om om, lạnh ngắt. Mọi người kêu gào nhưng Mặt trời cứ "im hơi lặng tiếng".
Cuối cùng, chỉ có gà trống khỏe mạnh cất tiếng gáy vang dội khiến Mặt trời tò mò nhìn xuống. Và bùm! Ánh sáng lại trở lại với mặt đất!
Vậy liên quan gì đến mâm cỗ Tết? À thì người xưa tin rằng đêm giao thừa là lúc trời đất tối nhất vì Mặt trời "hide" sâu lắm. Nên nhà nào cũng cúng gà trống với mong muốn gà sẽ "gọi" Mặt trời cho đủ ánh nắng cả năm luôn!
Đây chính là cách thể hiện ước mong "mưa thuận gió hòa" của cư dân nông nghiệp ngày xưa. Từ đó, gà trở thành một phần văn hóa gắn liền với tín ngưỡng tôn sùng Mặt trời của nghề trồng lúa nước.
Giờ này, nhiều gia đình không còn làm nông nữa, câu chuyện gà gọi Mặt trời cũng ít người biết. Nhưng phong tục để gà trên mâm cỗ thì vẫn "giữ vững phong độ" đến tận bây giờ!
Không chỉ có trên mâm cỗ cúng, gà luộc rắc lá chanh còn là món "must-have" trong các bữa ăn truyền thống Việt Nam nữa nè! Ăn hoài không chán luôn ấy!
Nguồn: kenh14.vn