Quên lối mòn "học tủ để thi" đi! Future Lab đang thực sự làm mới lại cách học STEM (Khoa học - Công nghệ - Kỹ thuật - Toán) tại Bình Định theo phong cách cực kỳ thực tế và truyền cảm hứng. Giờ đây, các bạn trẻ được "hands-on" thực chiến, tự tay tạo ra sản phẩm và thay đổi luôn tư duy - nghe xịn chưa?
STEM đang lên ngôi trong giáo dục phổ thông Việt Nam
Ở Việt Nam, STEM đang dần trở thành "trụ cột" chiến lược trong việc đổi mới giáo dục phổ thông. Theo số liệu từ Bộ GD&ĐT, đến hết năm học 2022-2023, đã có hơn 75.000 lượt bài dạy STEM được tổ chức khắp các trường phổ thông cả nước - con số "khủng" này chứng minh STEM đang thực sự được đẩy mạnh và ngày càng phủ sóng rộng hơn
Những năm gần đây, từ Trung ương đến địa phương đều "all-in" cho STEM với hệ thống chính sách khá đồng bộ: ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức các cuộc thi cấp quốc gia, đầu tư cơ sở vật chất, thí điểm mô hình lớp học tích hợp và mở rộng hợp tác quốc tế. Mục tiêu? Đó là hình thành cho học sinh năng lực tư duy khoa học, sáng tạo và thích ứng - những skill cực kỳ quan trọng của công dân thời đại số!
Trong đó phải kể đến cuộc thi "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp" (SV.STARTUP) do Bộ GD&ĐT tổ chức từ năm 2018, thu hút hàng trăm dự án sáng tạo từ học sinh phổ thông, nhiều ý tưởng ứng dụng cao trong lĩnh vực STEM. Hay Cuộc thi Khoa học Kỹ thuật cấp quốc gia (ViSEF) khởi động từ năm 2013, trở thành sân chơi học thuật lớn để các bạn học sinh trung học nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức liên môn giải quyết các vấn đề thực tiễn
Về hạ tầng thì nhiều địa phương đã chủ động đầu tư xây dựng phòng học STEM chuyên biệt. TP.HCM là một trong những nơi tiên phong với Quyết định số 3249/QĐ-UBND năm 2021, phê duyệt Đề án "Giáo dục thông minh và học tập suốt đời tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2021–2030" - văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc triển khai các mô hình giáo dục hiện đại, trong đó có phát triển giáo dục STEM, robot, AI và công nghệ in 3D trong trường học.
Tại Hà Nội, đề án "Giáo dục STEM trong trường phổ thông đến năm 2025" được thông qua với tổng kinh phí hơn 80 tỷ đồng. Đề án tập trung phát triển chương trình giảng dạy, trang bị thiết bị dạy học, đào tạo giáo viên và tăng cường kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp công nghệ - bước đi quan trọng để gắn kết giáo dục với thị trường lao động tương lai.
Ở cấp độ quốc gia, Quyết định số 1002/QĐ-TTg ngày 24/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025–2035, định hướng đến năm 2045. Đây được xem là chủ trương chiến lược dài hạn, thể hiện định hướng đầu tư mạnh cho giáo dục STEM ở mọi cấp học. Đề án còn đề xuất các cơ chế hỗ trợ tài chính cho người học trong các ngành công nghệ, nhằm xây dựng đội ngũ lao động chất lượng cao, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế
Future Lab - mô hình "đỉnh của chóp" cho giáo dục tương lai
Ra đời trong bối cảnh đó, Future Lab được ví như một "làn gió mới" đầy đột phá, mang theo tinh thần đổi mới và khát vọng kiến tạo một tương lai khác biệt cho giáo dục STEM tại Việt Nam. Future Lab mang sứ mệnh kiến tạo một hệ sinh thái học tập toàn diện - nơi học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức, mà còn được vận dụng, thực hành, và quan trọng nhất là thỏa sức sáng tạo trong môi trường khoa học thực tế
Future Lab được xây dựng theo mô hình học tập hiện đại gồm 5 bước: tiếp cận lý thuyết - quan sát hiện tượng - thực hành thí nghiệm - áp dụng thực tế - sáng tạo sản phẩm khoa học. Mỗi bước trong hành trình này đều được thiết kế chuẩn chỉnh để khơi dậy sự tò mò, thúc đẩy tinh thần chủ động và nuôi dưỡng khả năng sáng tạo - những yếu tố cốt lõi để hình thành nên tư duy khoa học.
Chia sẻ về dự án, thầy Mai Túc - chuyên gia có hơn 20 năm kinh nghiệm giảng dạy thực nghiệm các môn Khoa học tự nhiên, cố vấn chuyên môn của dự án cho biết: "Nhiều học sinh hiện nay có thể giải được bài tập nhưng lại không hiểu vì sao lại làm như vậy. Future Lab hướng tới việc giúp các em hiểu rõ 'tại sao' trước khi học cách 'làm thế nào'. Từ đó xây dựng nền tảng tư duy vững chắc và phát triển khả năng học tập chủ động."
Từ trải nghiệm thực tế giảng dạy, thầy Túc nhận ra rằng tri thức chỉ thực sự có giá trị khi "học phải đi đôi với hành", khi học sinh được đặt vào vai trò người kiến tạo thay vì người tiếp nhận thụ động. Chính từ quan điểm đó, Future Lab ra đời - như một môi trường học tập lý tưởng để gieo mầm những "hạt giống sáng tạo", nơi mỗi học sinh không chỉ là người học, mà là một "nhà khoa học nhí" đang từng bước khám phá thế giới theo cách riêng của mình
Bên cạnh chương trình giảng dạy đổi mới, Future Lab còn mở rộng kết nối với doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và cộng đồng khoa học trong - ngoài nước, tạo nên một môi trường học tập đa chiều, cập nhật liên tục và gắn liền với định hướng nghề nghiệp. Đặc biệt, mô hình sẽ sớm được triển khai tại Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới Sáng tạo Bình Định (ExploraScience Quy Nhon) - phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn tới.
Từ mô hình "thử nghiệm" đến nền tảng giáo dục tương lai
Future Lab không chỉ dừng lại ở một dự án giáo dục thử nghiệm mà là giải pháp phù hợp với xu hướng thời đại, đáp ứng yêu cầu đào tạo công dân số trong thế kỷ XXI. Mô hình này sẽ mở rộng thành trung tâm đào tạo - hướng nghiệp - đổi mới sáng tạo cấp tỉnh tại ExploraScience Quy Nhon, kết nối với các dự án trại hè khoa học, câu lạc bộ sáng tạo và nền tảng giáo dục trực tuyến. Tạo ra một hệ sinh thái mở, nơi bất kỳ học sinh nào cũng có thể tham gia dù ở bất cứ đâu. Ngoài Bình Định, Future Lab sẽ tiếp tục phát triển ở các tỉnh thành trên khắp cả nước để đồng hành cùng ngành giáo dục đào tạo ra thế hệ công dân số - những người trẻ dám nghĩ lớn, biết làm thật và không ngại thay đổi
Như TS. Atsuko Koyama, chuyên gia UNESCO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, từng phát biểu: "Một quốc gia đầu tư cho STEM hôm nay là một quốc gia sẵn sàng đổi mới và dẫn dắt tương lai."
Future Lab chắc chắn sẽ mở ra một tương lai mới cho giáo dục Việt Nam trong thời đại mới - thời đại của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đây mới thực sự là "level up" cho nền giáo dục nước nhà!
Nguồn: svvn.tienphong.vn