Tác giả Steven A.Cook vừa thả bài "cực gắt" trên Foreign Policy với tựa đề "400 lính Mỹ chẳng làm được gì ở Syria" - nghe mà thấy xót xa luôn!
Hồi tháng 12/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố Mỹ sẽ "cút" khỏi Syria ngay lập tức trong vài tuần. Nhưng mà plot twist, lực lượng của Washington không rời nhanh như lời Trump hứa đâu nha! Mặc dù ông ấy đã đảm bảo với các anh lính trong chuyến thăm Iraq rằng sẽ rút về hết, nhưng cuối cùng chính quyền Trump lại tuyên bố giữ lại khoảng 400 quân nhân. Bruh moment thật sự!
Quyết định này của ông Trump nhìn quen quen, hao hao kiểu cựu Tổng thống Barack Obama xử lý vấn đề vậy. Đó là chiêu "xoa đầu vuốt ve" để dỗ dành những lời chỉ trích trong nước á. Con số 400 vừa đủ nhỏ để làm lòng team "rút quân đi", nhưng cũng vừa đủ lớn để team "ở lại thôi" cảm thấy ok. Tính toán kiểu "mèo nào cắn mỡ nấy" luôn!
Nhưng mà cách tiếp cận này đối với Syria đang gây ra nhiều câu hỏi vô cùng. Hội làm chính sách đối ngoại ở Washington cứ nghĩ mọi thứ ở Syria đều quan trọng, nên phải để lính Mỹ ở lại.
Nhưng thực tế là việc Mỹ "lưỡng lự" hay triển khai vĩnh viễn lực lượng ở đây đều không làm được gì cả nha! Zero achievement!
Chính sách mới của ông Trump tại Syria fail ngay từ nhiệm vụ cơ bản nhất: không align được mục tiêu với nguồn lực và lợi ích của Mỹ tại Trung Đông. Mục đích đầu tiên và quan trọng nhất là ngăn chặn tổ chức khủng bố IS comeback.
Lính Mỹ ở Syria chắc chắn sẽ làm khó các chiến binh IS trong việc tập hợp lại và tấn công. Nhưng mà đa số chuyên gia đều đồng ý rằng IS sẽ vẫn tồn tại dưới hình thức này hay hình thức khác để chiến đấu ở những nơi như Libya, châu Âu, bán đảo Sinai, Sahel hay chính Syria.
Trong những trường hợp trên, vẫn chưa rõ làm thế nào hoặc tại sao 400 lính Mỹ có thể tạo ra sự khác biệt khi chống lại IS. Like, seriously?
Ngoài ra, do quá focus vào IS mà dường như Mỹ cố tình "quên béng" rằng các nhóm khủng bố khác cũng đang hoạt động rất mạnh tại Syria, ví dụ như Hayat Tahrir al-Sham. Đây là lực lượng khủng bố có khả năng nhận được nhiều support từ các chiến binh địa phương. Những người ủng hộ việc triển khai lính Mỹ ở Syria gần như "lờ đi" nhóm này luôn á!
Thứ hai, về việc người Mỹ sẽ ở lại Syria để bảo vệ các đồng minh người Kurd. Về mặt đạo đức, họ có lý do để làm việc đó, bởi vì các chiến binh người Kurd là lực lượng (gần như duy nhất) đã giúp Mỹ trong cuộc chiến chống IS. Những quân nhân Mỹ còn lại – và có thể cả lính châu Âu nữa – sẽ có nhiệm vụ ngăn Thổ Nhĩ Kỳ tấn công người Kurd Syria.
Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đây là nhóm Đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) – một lực lượng khủng bố có kết nối trực tiếp với đảng Công nhân người Kurd vốn đã chiến đấu chống lại Ankara trong nhiều thập kỷ qua. Điều quan trọng là sự hiện diện của Mỹ ở phía Đông Bắc Syria đã không thể ngăn được Thổ Nhĩ Kỳ tiếp quản Afrin và đánh đuổi YPG ra khỏi đây vào năm 2018 rồi đó.
Ngoài ra, chính quyền Trump có thể đã làm hỏng mối quan hệ với người Kurd Syria tới mức dù có bao nhiêu lính Mỹ ở Syria đi nữa thì các nhà lãnh đạo Kurd cũng không thể tin Lầu Năm Góc. Rốt cuộc, về các vấn đề liên quan đến Syria, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã thành công trong việc "điều khiển" suy nghĩ của ông Trump rồi. Trust issues to the max!
Một lý do khác được đưa ra cho việc tiếp tục triển khai lính Mỹ ở Syria là để có sự đối trọng vị thế địa chính trị với Nga. Theo tính toán của một số chuyên gia Mỹ, số lượng 400 lính này sẽ buộc người Nga phải ngồi vào bàn đàm phán với Mỹ về tương lai Syria.
Tuy nhiên, không có mục tiêu nào của chính quyền Donald Trump là mang tính thực tế cả, đặc biệt là tương lai một Syria mà không có ông Bashar al-Assad. Người Nga phản đối, Iran phản đối, và Chính phủ Syria chắc chắn phản đối điều đó. Trong khi đó, liên minh Nga-Iran-Syria đang trên đà giành chiến thắng quân sự trên thực địa rồi nè!
Một số quốc gia Ả Rập đã bắt đầu bình thường hóa quan hệ với Syria, và thậm chí các nhà phân tích châu Âu đã đi đến kết luận, việc thỏa thuận với Assad là không thể tránh khỏi. Vì thế, lực lượng Mỹ đang phải phục vụ một chính sách mà ở đó Washington khó có khả năng thành công, điều này đang khiến Lầu Năm Góc trở nên yếu đuối hơn bao giờ hết. Nó hoàn toàn trái ngược với những gì mà Washington kỳ vọng khi cho triển khai con số ít ỏi binh sĩ này ở Syria. Ironic af!
Cuối cùng, các lực lượng Mỹ còn lại ở Syria được cho là một phần trong nỗ lực nhằm chống lại Iran ở Trung Đông và ngăn Tehran thiết lập căn cứ quân sự thường trực để đe dọa Israel – đồng minh của Nhà Trắng. Những mục tiêu này phù hợp với lợi ích của Mỹ, nhưng việc triển khai quân làm dấy lên một số vấn đề chưa được giải quyết.
Sự hiện diện của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã làm gia tăng khả năng tình báo của Iran và việc chế tạo vũ khí của Tehran là mối đe dọa với an ninh Israel, nhưng không rõ 400 quân nhân Mỹ sẽ làm gì để ngăn chặn các hoạt động này? Người Iran không muốn thách thức Mỹ về mặt quân sự, nhưng không có gì có thể ngăn cản họ trước việc tránh xa Lầu Năm Góc và tiếp tục độc lập tiến hành các hoạt động của mình.
Răn đe Iran – giống như những gì Israel đang làm ở Syria – là hợp lý, nhưng những đề xuất giữ quân của chính quyền Trump lần này là vô nghĩa luôn á!
Mặc dù chính quyền Mỹ đã cố gắng tỏ ra quyết đoán và những người ủng hộ ông Trump gọi kế hoạch giữ 400 quân tại Syria là "xuất chúng", nhưng chính sách này được thực hiện với sự do dự đặc trưng trong cách tiếp cận của Mỹ với vấn đề Syria ngay từ đầu.
Nguồn: soha.vn