Microsoft vừa tung ra bản vá "thần thánh" để fix lỗi File Explorer trên Windows 11 chạy như rùa bò bằng cách cho nó tải trước (preload) ngầm trong background. Nghe xịn đấy nhưng thực tế thì... vẫn chưa ổn lắm
Sau mấy năm trời anh em user than trời than đất về độ lag của trình quản lý file trên Win 11, Microsoft mới chịu động đậy. Đặc biệt là khi so với Win 10 đã "về hưu" mà vẫn mượt như lụa, phản hồi tức thì. Nhưng giải pháp "tải trước" thay vì sửa tận gốc rễ trong code đang khiến cộng đồng khá... chia rẽ opinion đây này.
Trang Windows Latest đã lăn vào test thực tế xem cái "fix" này có thực sự work hay chỉ là màu mè thôi.
Về mặt kỹ thuật, Microsoft xác nhận đang nghiên cứu việc tải trước File Explorer trong background để app chạy nhanh hơn. Cụ thể là Win 11 sẽ lưu đệm (pre-cache) trình quản lý file này. Công nghệ này không mới đâu nhé, Microsoft đã từng áp dụng từ thời... Office 95 luôn, và gần đây là tính năng Startup Boost cho Edge. Vấn đề là File Explorer lag không chỉ lúc khởi động mà còn ì ạch suốt quá trình xài nữa.
Trong bài test hiệu năng trên máy ảo với 4GB RAM, Windows Latest đã so sánh mức ngốn tài nguyên trước và sau khi update tính năng mới. Kết quả cho thấy: không có tính năng tải trước thì File Explorer ngốn khoảng 32,4MB RAM ngay sau khi bật máy. Bật tính năng lên và restart, mức ngốn RAM tăng thêm khoảng 35MB, tổng cộng lên đến 67,4MB mặc dù chưa hề mở File Explorer luôn á
Mặc dù 35MB là con số rất nhỏ với máy tính thời nay, nhưng câu hỏi là: đánh đổi như vậy có đáng để lấy tốc độ "thần tốc" không?
Để trả lời câu hỏi này, bài test tiếp tục so tốc độ mở File Explorer trong hai case: máy đang nhàn rỗi và máy đang tải nặng (mở 16 tab Edge luôn). Khi máy đang rảnh rỗi thì sự khác biệt về tốc độ... gần như không có, chỉ nhìn thấy khi xem video slow motion thôi
Tuy nhiên, khi hệ thống đang gánh full tải thì tính năng tải trước mới phát huy công dụng. File Explorer khởi động nhanh hơn hẳn so với không bật. Vậy nên việc hy sinh chút RAM để đổi lấy tốc độ trong các tình huống đa nhiệm được đánh giá là... acceptable đấy.
Nhưng mà việc tải trước chỉ fix được phần ngọn thôi nha. Dù khởi động nhanh hơn, trải nghiệm xài bên trong File Explorer vẫn chưa đủ mượt. Test cho thấy không có cải thiện gì về tốc độ hiển thị menu chuột phải cả. Khi máy chạy full công suất, menu vẫn mất khá nhiều thời gian để load hết, đặc biệt là các option ít ai dùng như "Ask Copilot", "Edit with Clipchamp" hay "Edit with Paint". Điều này gây khó chịu cực kỳ cho những người chuyển từ Win 10 sang, nơi mọi thao tác đều diễn ra instant và ổn định hơn nhiều.
Nguyên nhân sâu xa khiến File Explorer Win 11 chậm hơn Win 10 nằm ở kiến trúc phần mềm. Cả hai phiên bản đều chạy trên cùng nền tảng cốt lõi Win32/COM shell (explorer.exe, shell32). Microsoft chưa bao giờ viết lại hoàn toàn công cụ quản lý file này. Thay vào đó, Win 11 phủ lên lõi cũ này các lớp giao diện hiện đại WinUI/XAML thông qua bộ công cụ Windows App SDK. Việc xếp chồng các lớp hiển thị hiện đại lên nền tảng cũ đã tạo thêm gánh nặng cho hệ thống, dẫn đến cảm giác phản hồi chậm hơn so với giao diện Win32 thuần túy trên Win 10.
Hiện tại, các bạn tham gia Windows Insider có thể trải nghiệm trước tính năng này trên bản Build 26220.7271 (kênh Dev hoặc Beta). Tính năng đang được triển khai dần và sẽ bật mặc định luôn.
Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể tắt nó bằng cách vào Options của File Explorer, chọn tab View và bỏ chọn mục "Enable window preloading for faster launch times".
Nguồn: genk.vn
Sau mấy năm trời anh em user than trời than đất về độ lag của trình quản lý file trên Win 11, Microsoft mới chịu động đậy. Đặc biệt là khi so với Win 10 đã "về hưu" mà vẫn mượt như lụa, phản hồi tức thì. Nhưng giải pháp "tải trước" thay vì sửa tận gốc rễ trong code đang khiến cộng đồng khá... chia rẽ opinion đây này.
Trang Windows Latest đã lăn vào test thực tế xem cái "fix" này có thực sự work hay chỉ là màu mè thôi.
Về mặt kỹ thuật, Microsoft xác nhận đang nghiên cứu việc tải trước File Explorer trong background để app chạy nhanh hơn. Cụ thể là Win 11 sẽ lưu đệm (pre-cache) trình quản lý file này. Công nghệ này không mới đâu nhé, Microsoft đã từng áp dụng từ thời... Office 95 luôn, và gần đây là tính năng Startup Boost cho Edge. Vấn đề là File Explorer lag không chỉ lúc khởi động mà còn ì ạch suốt quá trình xài nữa.
Trong bài test hiệu năng trên máy ảo với 4GB RAM, Windows Latest đã so sánh mức ngốn tài nguyên trước và sau khi update tính năng mới. Kết quả cho thấy: không có tính năng tải trước thì File Explorer ngốn khoảng 32,4MB RAM ngay sau khi bật máy. Bật tính năng lên và restart, mức ngốn RAM tăng thêm khoảng 35MB, tổng cộng lên đến 67,4MB mặc dù chưa hề mở File Explorer luôn á
Mặc dù 35MB là con số rất nhỏ với máy tính thời nay, nhưng câu hỏi là: đánh đổi như vậy có đáng để lấy tốc độ "thần tốc" không?
Để trả lời câu hỏi này, bài test tiếp tục so tốc độ mở File Explorer trong hai case: máy đang nhàn rỗi và máy đang tải nặng (mở 16 tab Edge luôn). Khi máy đang rảnh rỗi thì sự khác biệt về tốc độ... gần như không có, chỉ nhìn thấy khi xem video slow motion thôi
Tuy nhiên, khi hệ thống đang gánh full tải thì tính năng tải trước mới phát huy công dụng. File Explorer khởi động nhanh hơn hẳn so với không bật. Vậy nên việc hy sinh chút RAM để đổi lấy tốc độ trong các tình huống đa nhiệm được đánh giá là... acceptable đấy.
Nhưng mà việc tải trước chỉ fix được phần ngọn thôi nha. Dù khởi động nhanh hơn, trải nghiệm xài bên trong File Explorer vẫn chưa đủ mượt. Test cho thấy không có cải thiện gì về tốc độ hiển thị menu chuột phải cả. Khi máy chạy full công suất, menu vẫn mất khá nhiều thời gian để load hết, đặc biệt là các option ít ai dùng như "Ask Copilot", "Edit with Clipchamp" hay "Edit with Paint". Điều này gây khó chịu cực kỳ cho những người chuyển từ Win 10 sang, nơi mọi thao tác đều diễn ra instant và ổn định hơn nhiều.
Nguyên nhân sâu xa khiến File Explorer Win 11 chậm hơn Win 10 nằm ở kiến trúc phần mềm. Cả hai phiên bản đều chạy trên cùng nền tảng cốt lõi Win32/COM shell (explorer.exe, shell32). Microsoft chưa bao giờ viết lại hoàn toàn công cụ quản lý file này. Thay vào đó, Win 11 phủ lên lõi cũ này các lớp giao diện hiện đại WinUI/XAML thông qua bộ công cụ Windows App SDK. Việc xếp chồng các lớp hiển thị hiện đại lên nền tảng cũ đã tạo thêm gánh nặng cho hệ thống, dẫn đến cảm giác phản hồi chậm hơn so với giao diện Win32 thuần túy trên Win 10.
Hiện tại, các bạn tham gia Windows Insider có thể trải nghiệm trước tính năng này trên bản Build 26220.7271 (kênh Dev hoặc Beta). Tính năng đang được triển khai dần và sẽ bật mặc định luôn.
Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể tắt nó bằng cách vào Options của File Explorer, chọn tab View và bỏ chọn mục "Enable window preloading for faster launch times".
Nguồn: genk.vn