Theo anh Minh, giới báo chí cứ tập trung làm tốt công việc của mình, tạo ra những content chất lượng thì mới có cơ hội bắt tay với các ông lớn công nghệ như Facebook, Google.
Dạo gần đây, tính năng Instant Articles (tạm dịch: báo chí tức thì) của Facebook đang gây xôn xao trong giới báo chí cả trong và ngoài nước. Lý do cũng dễ hiểu thôi, vì lượng traffic từ Facebook đổ vào các trang báo giờ chiếm một phần khá lớn mà
Để hiểu rõ hơn về tính năng mới này cũng như tác động của nó đối với các tờ báo, chúng mình đã có buổi trao đổi cực kỳ thú vị với anh Lê Quốc Minh - một chuyên gia về truyền thông xã hội kiêm Tổng Biên tập Báo điện tử Vietnam Plus.
Theo anh Minh, Instant Articles của Facebook thực sự là tin vui cho người dùng đây!
Từ giờ, mọi người có thể đọc tin tức, xem video của các tờ báo trực tiếp trên Facebook luôn, không cần phải mở app khác nữa.
"Trong khi đó, trải nghiệm của người dùng vẫn y chang như đang dùng app vậy. Một điểm đáng chú ý là thời gian load nội dung siêu nhanh nha. Facebook claim là nhanh gấp 10 lần so với tải trang web thông thường. Mình đã test thử và thấy nó thực sự nhanh thật", anh Minh chia sẻ.
Dưới đây là nội dung cuộc trò chuyện giữa PV với anh Lê Quốc Minh:
PV: Theo anh, khi Facebook thêm tính năng này vào, sức hút của Facebook giảm hay tăng ạ?
Nhiều người comment rằng nếu Facebook đi quá xa so với cái "chất" ban đầu tạo nên ưu thế vượt trội của mình là tương tác ngắn gọn, kết nối cá nhân, thì Facebook sẽ tự đánh mất chính mình. Anh nghĩ sao về quan điểm này?
Anh Lê Quốc Minh: Facebook đã thay đổi và phát triển cực nhiều so với bản chất ban đầu là nơi kết nối bạn bè.
Xu hướng bây giờ là all-in-one (tất cả trong một): mọi người ngại phải mở nhiều cổng lắm, nếu có thể vào một nơi mà có đầy đủ mọi tiện ích, dịch vụ thì họ sẽ thích hơn.
Tất nhiên phải là dịch vụ tốt và chuyên nghiệp chứ không phải kiểu tham nhiều mà không chuyên sâu nhé. Facebook gần đây focus vào video, và số lượng view video trên Facebook mỗi ngày đã lên tới 4 tỷ trong khi đầu năm 2015 mới chỉ 3 tỷ thôi.
Điều đó cho thấy, nơi nào có cầu thì ắt có cung. Instant Articles cũng là một dạng cung theo nhu cầu như vậy đấy.
Hiện tại, mới chỉ có một số tờ báo ở Mỹ tham gia chương trình này thôi, khi có nhiều nội dung hơn thì chắc chắn sẽ hiển thị theo sở thích của từng người, lúc đó tính cá nhân hóa phát huy tác dụng luôn.
Một sản phẩm phát triển và bắt kịp theo nhu cầu người dùng như vậy là tốt chứ không nhất thiết phải giữ nguyên bản chất ban đầu đâu.
PV: Đã có rất nhiều cơ quan báo chí lo lắng về tính năng này của Facebook, theo góc nhìn của mình, anh nghĩ các tờ báo có thể gặp rủi ro gì nếu hợp tác hoặc từ chối hợp tác với Facebook?
Anh Lê Quốc Minh: Trước đây, cũng từng có tranh cãi giữa các báo và Google về việc có cho phép đưa tin tự động lên Google News hay không.
Về sau này, những "người khổng lồ công nghệ" đều tìm cách thỏa thuận với báo chí để cùng "ăn chia" . Chẳng hạn với tính năng Instant Articles thì nhà xuất bản vẫn được hưởng quảng cáo mà họ bán.
Ngoài ra, Facebook sẽ hợp tác bán quảng cáo thêm và chia sẻ lợi nhuận nữa.
Cho đến giờ, nói chung báo chí thế giới có quan điểm là tẩy chay Google, Facebook vì thấy họ hưởng lợi quá nhiều, nhưng có thể thấy, xu hướng hợp tác đang nổi lên từ việc các cơ quan báo chí hợp tác với Flipboard, mới đây là Google ở Châu Âu và bây giờ là Facebook.
Điều đó cho thấy, các tờ báo đã chuyển từ xu hướng đối đầu sang hợp tác rồi.
Bởi họ nhận ra rằng, độc giả giờ đây không truy cập trực tiếp vào các website báo chí nhiều như trước nữa mà nguồn giới thiệu từ mạng xã hội đã trở nên quan trọng và đóng góp một phần đáng kể vào traffic của các báo rồi.
Ngoài ra, sự hợp tác này cũng đảm bảo được vấn đề chia sẻ lợi nhuận.
Tất nhiên, những tờ báo không thích mô hình này thì có thể từ chối hợp tác. Nhưng mình e rằng, khi các báo lớn bắt tay với các công ty công nghệ lớn thì các báo nhỏ phải chạy theo, thậm chí chưa chắc có cơ hội chen chân ấy chứ
PV: Đó là với báo chí thế giới còn báo chí Việt Nam, theo đánh giá của anh, tính năng này liệu sẽ có những tác động như thế nào?
Anh Lê Quốc Minh: Báo Việt Nam chưa có liên quan gì vì để tin bài vào được Instant Articles cần có thỏa thuận giữa Facebook và nhà xuất bản. Nó khác với các phần mềm tự động lấy tin bài khác đấy.
Cách thỏa thuận trực tiếp với nhà xuất bản để hai bên cùng chia sẻ lợi ích giống như cách mà Flipboard đang làm.
Facebook không hề tự sản xuất nội dung mà hợp tác với các nhà xuất bản nội dung. Theo cách này, khi độc giả xem một bài nào đó trên Instant Articles thì traffic vẫn được trả cho báo với đường URL chuẩn.
Khi mới ra mắt, tính năng này chỉ có trên iPhone thôi, nếu dùng máy tính thì vẫn mở ra trang của báo bình thường.
Facebook cam kết rằng, nhà xuất bản vẫn được hưởng đầy đủ lượng truy cập và có thể theo dõi qua các phần mềm thống kê như Google Analytics hoặc comScore.
PV: Nhiều người lo ngại rằng, với tính năng mới này của Facebook sẽ khiến quảng cáo của nhiều tờ báo sụt giảm mạnh. Anh nhận định thế nào về điều này?
Anh Lê Quốc Minh: Không có tính năng này thì doanh thu quảng cáo của báo in đã sụt giảm rồi. Đối với báo điện tử, nguồn thu quảng cáo tăng lên nhưng không bù đắp được khoản sụt giảm từ báo in
Trên thế giới, có một xu hướng tích cực trong năm 2014 là doanh thu bán báo và thuê bao phiên bản điện tử (subscription) của một số tờ báo thậm chí đã vượt qua doanh thu quảng cáo rồi đó.
Chứng tỏ, các tờ báo đã chủ động để không bị phụ thuộc vào doanh thu quảng cáo ngày càng eo hẹp.
Nhiều tờ báo cũng áp dụng các cách thức mới để tăng nguồn thu, ví dụ tạo lập các ứng dụng về những nội dung đặc biệt, đăng bài dạng native ads (hoặc còn gọi là branded content).
Ngoài ra, như cam kết của Facebook, các tờ báo vẫn giữ nguyên nguồn thu quảng cáo mà họ bán được, trong khi có thể tạo thêm doanh thu qua những vị trí quảng cáo khác mà Facebook khai thác.
Đây là đề nghị khá hấp dẫn và chưa thấy thiệt thòi gì cho các tờ báo tham gia cả. Vấn đề là sự hợp tác này cũng có lựa chọn chứ không phải là với tất cả các tờ báo, vì thế cũng không nên kỳ vọng quá nhiều.
PV: Theo anh, báo chí Việt Nam cần làm gì để ứng phó với những sự thay đổi liên tục của các ông lớn như Facebook, Google?
Anh Lê Quốc Minh: Trước đây có quan niệm "nội dung là vua" (Content is King), giờ đây người ta thêm vào một câu "công nghệ là hoàng hậu" (Technology is Queen) Có một quan điểm mới là báo chí hiện đại phải là sự kết hợp giữa báo chí, công nghệ và phong cách.
Các công ty công nghệ cũng nhận thấy rằng, sở trường của họ là công nghệ chứ không phải nội dung, và họ sẵn sàng hợp tác để có nội dung tốt cho người dùng của mình.
Vì thế, báo chí hãy làm tốt công việc của mình, hãy sản xuất ra những nội dung chất lượng cao thì mới có cơ hội hợp tác với những người khổng lồ công nghệ được.
Nhưng xét cho cùng, báo chí là phụng sự độc giả, dù nội dung đó nằm trên trang báo của chúng ta hay được chuyển tải qua các mạng xã hội thì vẫn phải đặt chất lượng lên hàng đầu.
Xin cảm ơn anh!
Chia sẻ tại hội thảo "Tương tác giữa báo chí và mạng xã hội" vừa diễn ra, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, PGĐ thường trực TT Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí VN cho rằng:
"Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, các blog cá nhân dẫn đến thực tế là các cơ quan báo chí không còn độc quyền trong việc cung cấp thông tin nữa".
Ngoài ra, cũng theo anh Lợi, mạng xã hội còn làm thay đổi hành vi của công chúng luôn.
Đó là thay đổi từ chỗ họ chỉ là người tiếp nhận thông tin một cách bị động, nay họ đã trở thành người chủ động tham gia sản xuất, cung cấp, chia sẻ thông tin, đem lại những thách thức lớn cho các tòa soạn và các nhà báo.
"Giá trị then chốt của nhà báo trong kỷ nguyên số hiện nay không chỉ đơn thuần là thu thập thông tin và đưa tin nữa.
Cần phải biết chọn lọc hợp lý, tổng hợp, đánh giá những thông tin quan trọng từ đống thông tin khổng lồ do mạng xã hội đem lại, qua đó cung cấp những bài phân tích, bình luận có giá trị cho công chúng", anh Lợi nói.
Nguồn: soha.vn