Máy bay chiến đấu đa năng Eurofighter Typhoon do châu Âu sản xuất đang được coi là một trong những ứng viên tiềm năng để thay thế vai trò của MiG-21 trong Không quân Việt Nam đấy!
Mở đầu câu chuyện về "gà chiến" Typhoon
Máy bay tiêm kích đa năng Eurofighter Typhoon này cung cấp cho các lực lượng không quân sử dụng nó những khả năng xịn sò từ trinh sát, tuần tra, cho đến đáp ứng yêu cầu của xung đột cường độ cao, nhờ tính linh hoạt vốn có và khả năng thích ứng cực tốt luôn
Khả năng "biến hình" vai trò của Eurofighter Typhoon cung cấp phạm vi rộng nhất có thể cho các nhiệm vụ không đối không và không đối đất.
Các đối tác châu Âu đã cùng phát triển một loại tiêm kích vô đối, đáng tự hào với khả năng nhận thức tình huống ấn tượng, độ sống sót cao và được tích hợp những cảm biến tiên tiến nhất. Nói ngắn gọn, Typhoon là một giải pháp tổng thể chuẩn chỉnh cho bất cứ lực lượng Không quân hiện đại nào
Hành trình lịch sử phát triển đầy drama
Chương trình ECF và ECA - Khởi đầu hợp tác
Năm 1979, Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) của Tây Đức và British Aerospace (BAe) của Anh trình bày một đề nghị chính thức cho các chính phủ tương ứng về chương trình ECF (European Collaborative Fighter - tức Máy bay do châu Âu hợp tác).
Đến tháng 10/1979, có thêm Dassault của Pháp nhảy vào và ECF trở thành chương trình nghiên cứu đa quốc gia, sau này được gọi là ECA (European Combat Aircraft - Máy bay tiêm kích châu Âu).
Đây cũng là lúc cái tên "Eurofighter" lần đầu tiên được gắn vào máy bay nè! Các quốc gia đã phát triển 3 nguyên mẫu khác nhau:
Pháp sản xuất ACX; Anh chế tạo hai mẫu: P.106 là máy bay tiêm kích hạng nhẹ 1 động cơ, bề ngoài na ná JAS-39 Gripen và P.110 là một máy bay chiến đấu 2 động cơ.
Khái niệm P.106 đã bị Không quân Hoàng gia Anh (Royal Air Force - RAF) từ chối nên Tây Đức sau đó tiếp tục hoàn thiện các khái niệm TKF-90.
Tuy nhiên, drama xuất hiện khi chương trình ECA sụp đổ vào năm 1981 vì nhiều lý do Trong đó có những yêu cầu khác nhau, đặc biệt là Dassault khăng khăng muốn "làm leader thiết kế", họ muốn chọn động cơ SNEMA M88 cho mẫu máy bay này trong khi người Anh lại muốn trang bị động cơ RB199.
Chương trình ACA và EAP - Tiếp tục nỗ lực
Sau màn "đổ vỡ" của chương trình ECA, các đối tác Panavia (MBB của Tây Đức, BAe của Anh và Aeritalia của Ý) đưa ra chương trình Máy bay chiến đấu nhanh nhẹn (Agile Combat Aircraft - ACA) vào tháng 4/1982.
Chương trình ACA giống với nguyên mẫu P.110 của BAe, dùng cánh delta gãy góc, cánh mũi và đuôi kép. Điểm khác biệt chính là thay cửa hút gió 2 bên thân bằng cửa hút gió dưới bụng máy bay.
Nguyên mẫu ACA được trang bị động cơ RB199 cải tiến. Sau khi chính phủ Tây Đức và Ý rút vốn, Bộ Quốc phòng Anh đã đồng ý tài trợ 50% chi phí, 50% còn lại được cung cấp bởi ngành công nghiệp.
MBB và Aeritalia đã đăng ký với mục đích sản xuất hai chiếc máy bay, một ở Warton và một của MBB.
Tháng 5/1983, BAe công bố hợp đồng với Bộ Quốc Phòng cho việc phát triển và sản xuất một nguyên mẫu biểu diễn cho chương trình ACA, có tên là EAP (Experimental Aircraft Program - Chương trình máy bay thử nghiệm).
Chương trình FEFA - Bước ngoặt quan trọng
Năm 1983, Ý, Đức, Pháp, Anh và Tây Ban Nha đưa ra chương trình FEFA (Future European Fighter Aircraft - Máy bay tiêm kích châu Âu tương lai).
Chiến đấu cơ này sẽ có khả năng cất/hạ cánh ngắn (STOL - Short Take-Off/Landing) và chiếm ưu thế trong không chiến ngoài tầm nhìn (BVR - Beyond Visual Range) - nghe cực ngầu đúng không nào!
Năm 1984, Pháp lại nhắc lại yêu cầu về một phiên bản hoạt động trên tàu sân bay trong giai đoạn họ làm lãnh đạo dự án. Ý, Tây Đức và Anh đã lựa chọn ra và thành lập chương trình EFA (European Fighter Aircraft - Máy bay tiêm kích châu Âu) mới.
Ngày 2/8/1985, Tây Đức, Anh và Ý đã đồng ý đi về phía trước với Eurofighter và xác nhận rằng Pháp, cùng với Tây Ban Nha, không tiến hành như một thành viên của dự án.
Nhưng plot twist là bất chấp sức ép từ Pháp, Tây Ban Nha gia nhập trở lại dự án Eurofighter vào đầu tháng 9/1985. Còn Pháp chính thức rút lui để theo đuổi dự án ACX của riêng mình, sau này đã trở thành Dassault Rafale.
Đến năm 1986, tổng chi phí đã đạt 180 triệu bảng Anh - một con số khổng lồ luôn! Khi chương trình EAP bắt đầu, các chi phí có nghĩa vụ phải được chia đều cho cả hai chính phủ và ngành công nghiệp.
Nhưng do chính phủ Tây Đức và Ý dao động trên các thỏa thuận nên cả 3 đối tác công nghiệp chính phải rút hầu bao cung cấp 100 triệu bảng để giữ cho chương trình không bị kết thúc
Vào tháng 4/1986, BAe EAP ra mắt tại BAe Warton, lúc này cũng được tài trợ một phần bởi MBB, BAe và Aeritalia. Nguyên mẫu EAP cất cánh lần đầu tiên vào ngày 6/8/1986. Các máy bay Eurofighter sau này rất giống với EAP đấy.
Công việc thiết kế tiếp tục trong 5 năm tiếp theo bằng cách sử dụng dữ liệu từ EAP. Yêu cầu ban đầu là: Anh: 250 máy bay, Đức: 250, Ý: 165 và Tây Ban Nha: 100.
Cổ phần của công việc sản xuất được phân chia giữa các nước theo tỷ lệ mua sắm của họ - DASA (33%), British Aerospace (33%), Aeritalia (21%) và Construcciones Aeronáuticas SA (CASA) (13%).
Trụ sở chính của Eurofighter đặt tại Munich, tên là Jagdflugzeug GmbH được thành lập vào năm 1986 để quản lý dự án và EuroJet Turbo GmbH, liên minh của Rolls-Royce, MTU Aero Engines, FiatAvio (nay là Avio) và ITP cho sự phát triển của động cơ EJ200.
Chiếc máy bay được gọi là Eurofighter EFA từ cuối những năm 1980 cho đến khi nó được đổi tên thành EF-2000 Typhoon vào năm 1992.
Đến năm 1990, việc lựa chọn radar cho máy bay đã trở thành một trở ngại lớn. Anh, Ý và Tây Ban Nha hỗ trợ Ferranti Defence Systems chế tạo ECR-90, trong khi Đức chọn APG-65 để chế tạo MSD2000 (sản phẩm hợp tác giữa Hughes, AEG và GEC-Marconi).
Một thỏa thuận đã đạt được sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Anh Tom King đảm bảo với người đồng cấp của ông ở Tây Đức là Gerhard Stoltenberg rằng:
Chính phủ Anh sẽ phê duyệt dự án và cho phép các công ty con GEC Marconi Electronic Systems có được Ferranti Defence Systems từ công ty mẹ của mình, Tập đoàn Ferranti khi đó đang khó khăn về tài chính và pháp lý. Do đó GEC đã rút hỗ trợ cho dự án MSD2000.
Nguồn: soha.vn