Ép vàng dưới áp lực gấp 10 triệu lần Trái Đất, các nhà khoa học choáng váng với thứ chưa từng thấy

Hội anh tài khoa học Mỹ vừa làm một việc nghe có vẻ hơi "crazy" nhưng lại cực kỳ ý nghĩa: họ "nghiền nát" vàng dưới áp suất siêu khủng để xem chuyện gì xảy ra ở cấp độ nguyên tử! ✨

Cụ thể là các nhà nghiên cứu vừa ghi lại được hình ảnh chi tiết nhất từ trước đến nay về cách cấu trúc nguyên tử của vàng thay đổi dưới áp suất cao nhất từng đạt được trong phòng thí nghiệm - tất cả diễn ra trong vòng một phần tỷ giây luôn nha!

Những phát hiện mới này cho cái nhìn sâu sắc cực hiếm về cách vật chất hoạt động bên trong các hành tinh khổng lồ và trong môi trường áp suất cao. Đây còn là một trong những cách để giới khoa học hiểu rõ hơn về phản ứng tổng hợp hạt nhân (phản ứng nhiệt hạch) theo thông tin ngày 21/11.

Nói về nhiệt hạch thì phải biết đây chính là "chén thánh" trong lĩnh vực năng lượng sạch của loài người đấy! Hàng thập kỷ qua, con người vẫn mơ một ngày sở hữu nguồn năng lượng sạch không phóng xạ và vô hạn này. Chính vì thế mà giới khoa học chưa một ngày ngừng nghiên cứu về nhiệt hạch.

Thế các anh tài Mỹ làm gì với vàng?

Các thí nghiệm được thực hiện bởi Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore (LLNL) của Mỹ phối hợp với các tổ chức khác.

Bằng cách nghiền nát vàng dưới áp suất gấp 10 triệu lần áp suất khí quyển của Trái Đất (nghe thôi đã thấy sợ rồi ), nhóm nghiên cứu đã thực hiện phép đo cấu trúc áp suất cao nhất từng được ghi nhận cho vật liệu này.

Những quan sát này giải quyết những mâu thuẫn lâu đời về hành vi của vàng dưới áp suất cực đại và hoàn thiện việc sử dụng vàng làm tài liệu tham khảo trong khoa học áp suất cao, như phản ứng hợp hạch.

Nhà khoa học và tác giả nghiên cứu tại LLNL, Amy Coleman chia sẻ: "Những thí nghiệm này khám phá ra sự sắp xếp lại nguyên tử xảy ra ở một số áp suất cực đại có thể đạt được trong các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm".

Nén vàng dưới sức ép phi thường, phát hiện điều không tưởng luôn!

Áp suất bên trong các hành tinh khổng lồ có thể vượt quá 1 triệu lần áp suất khí quyển của Trái Đất, buộc vật chất phải tuân theo những sắp xếp nguyên tử hoàn toàn xa lạ. Việc tái tạo những điều kiện đó trên Trái Đất đòi hỏi các cơ sở có khả năng truyền các xung năng lượng mạnh mẽ và được định hình cực kỳ chính xác.

Để đạt được dải áp suất cần thiết, các nhà nghiên cứu đã sử dụng các xung laser được điều chỉnh tại Cơ sở Đốt Cháy Quốc gia (NIF) và Hệ thống Laser OMEGA EP tại Đại học Rochester, Mỹ. Nghe xịn sò chưa! ⚡

Dưới điều kiện bình thường, các nguyên tử vàng sắp xếp theo cấu trúc lập phương tâm mặt (FCC), nơi các nguyên tử nằm ở các góc của một hình lập phương và ở trung tâm của mỗi mặt lập phương. Cấu trúc này có độ đặc khít cao nhất trong các mạng tinh thể lập phương, đạt khoảng 74%, và đặc trưng cho nhiều kim loại như nhôm, đồng, niken, chì và vàng. Do đó, FCC khá ổn định.

Nhưng khi bị ép dưới áp suất cực cao, các nhà nghiên cứu quan sát thấy những dấu hiệu đầu tiên của sự thay đổi cấu trúc. Một số nguyên tử sắp xếp lại thành cấu trúc lập phương tâm khối (BCC), trong đó các nguyên tử nằm ở mỗi góc lập phương với một nguyên tử ở trung tâm.

08eb4daa1c022ff97b69.jpg


Điều đặc biệt là mẫu FCC ban đầu không biến mất hoàn toàn đâu nha. Thay vào đó, kết quả cho thấy bằng chứng về sự tồn tại đồng thời của cả hai cấu trúc FCC và BCC dưới sự nén ép cực đoan nhất đạt được trong nghiên cứu.

Kết quả đáng kinh ngạc này khiến các nhà khoa học LLNL như "không tin vào mắt mình" luôn! Sự đồng tồn tại này cung cấp cái nhìn rõ ràng hơn về cách vàng chuyển tiếp giữa các cấu trúc và cung cấp nền tảng vững chắc hơn cho các nghiên cứu áp suất cao trong tương lai, tăng cường sự tự tin vào các thí nghiệm thăm dò điều kiện trong lõi Trái Đất, đến thiết kế vật liệu mới và trong vật lý năng lượng cao.

Nguồn: genk.vn
 
Back
Top