BeoKitty1567
New member
Các quốc gia đang gấp rút "ôn bài" để chuẩn bị đối phó với thời tiết cực đoan sắp "đổ bộ" vào cuối năm nay khi El Niño xuất hiện - hiện tượng khí hậu có thể khiến các cơn bão nhiệt đới tại Thái Bình Dương mạnh hơn hẳn, trong khi châu Mỹ phải hứng chịu mưa lụt nặng nề
Hiện tượng El Niño chuẩn bị "comeback", Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) thông báo ngày 8/6. Thời tiết 3 năm qua chủ yếu do mô hình La Niña "cầm trịch".
Các nhà khoa học cho biết năm nay đặc biệt đáng lo ngại vãi chưởng Lần gần nhất El Niño diễn ra mạnh mẽ là vào năm 2016, khi đó thế giới chứng kiến năm nóng nhất từng được ghi nhận. Các nhà khí tượng học cho rằng đợt El Niño lần này, kết hợp với sự nóng lên quá trớn do biến đổi khí hậu, sẽ khiến thế giới phải chịu mức nhiệt cao kỷ lục chưa từng có.
Các chuyên gia cũng lo lắng về những gì đang diễn ra với đại dương. Khi El Niño xuất hiện, nước biển ở Đông Thái Bình Dương ấm hơn bình thường. Nhưng ngay cả trước khi hiện tượng này bắt đầu, vào tháng 5, nhiệt độ mặt nước biển trung bình toàn cầu đã cao hơn khoảng 0,1 độ C (0,2 độ F) so với bất kỳ mức nào từng được ghi nhận. Điều này có thể khiến thời tiết khắc nghiệt càng "đi vào lòng đất" hơn
Ông Michelle L'Heureux, nhà khí tượng học thuộc Trung tâm Dự báo Khí hậu của NOAA cho biết: "Chúng ta đang ở trong tình huống chưa từng có".
Theo một nghiên cứu được công bố vào tháng trước trên tạp chí Science, El Niño năm nay có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế toàn cầu lên tới 3.000 tỷ USD , GDP giảm do thời tiết khắc nghiệt làm giảm sản lượng nông nghiệp, sản xuất và khiến dịch bệnh lây lan nhanh hơn.
Chính phủ các nước dễ bị tác động nhất đang "dán mắt" theo dõi chặt chẽ tình hình biến đổi thời tiết. Peru đã chi hơn 1 tỷ USD để đối phó với các tác động của El Niño và biến đổi khí hậu. Philippines – quốc gia có nguy cơ hứng chịu nhiều bão và lốc xoáy - đã thành lập một nhóm đặc biệt của chính phủ để xử lý các hậu quả tiềm tàng.
## El Niño hình thành do đâu?
El Niño là một kiểu khí hậu tự nhiên sinh ra từ vùng nước ấm bất thường ở phía đông Thái Bình Dương. Nó hình thành khi gió mậu dịch thổi từ Đông sang Tây dọc theo xích đạo Thái Bình Dương chậm lại hoặc đảo ngược khi áp suất không khí thay đổi.
Do gió mậu dịch ảnh hưởng đến các vùng nước biển được mặt trời sưởi ấm, sự suy yếu của nó khiến các vùng nước ấm phía Tây Thái Bình Dương lưu thông trở lại các lưu vực lạnh hơn ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.
Trong thời kỳ El Niño 2015-2016, trữ lượng cá cơm ngoài khơi bờ biển Peru đã giảm sút do nước ấm hơn. Gần 1/3 số san hô trên rạn san hô Great Barrier của Australia đã chết. Ở vùng nước quá ấm, san hô sẽ bị vôi hóa và chuyển sang màu trắng xịt
Sự tích tụ nước ấm ở phía Đông Thái Bình Dương này cũng truyền nhiệt vào khí quyển thông qua sự đối lưu, tạo ra giông bão.
Ông Tom DiLiberto, nhà khí tượng học của NOAA cho biết: "Khi El Niño di chuyển dòng nước ấm đó, nó sẽ di chuyển đến nơi xảy ra giông bão. Đó là hiện tượng domino khí quyển đầu tiên xảy ra".
## El Niño ảnh hưởng thế nào đến thời tiết thế giới?
Sự thay đổi trong hoạt động của bão ảnh hưởng đến luồng phản lực cận nhiệt đới - luồng không khí di chuyển nhanh làm thay đổi thời tiết trên khắp thế giới - và đẩy đường đi của nó về phía Nam. Do đó, trong thời gian xảy ra El Niño, miền Nam nước Mỹ có thời tiết mát mẻ và ẩm ướt hơn, trong khi các khu vực ở miền Tây nước Mỹ và Canada ấm và khô hơn.
Gió thay đổi khiến hoạt động của các cơn bão tại Đại Tây Dương thay đổi và không ảnh hưởng tới Mỹ. Tuy nhiên các cơn bão nhiệt đới ở Thái Bình Dương được tăng cường và thường hướng về phía các hòn đảo dễ bị tác động hơn
Một số khu vực ở Trung và Nam Mỹ có lượng mưa lớn, mặc dù rừng nhiệt đới Amazon có xu hướng chịu điều kiện khô hạn hơn.
Australia sẽ phải chịu đựng nắng nóng khắc nghiệt, hạn hán và cháy rừng
Dù vậy, El Niño năm 2023 lại có thể mang tới "tin vui" cho vùng Sừng châu Phi, nơi đã trải qua 5 mùa hạn hán liên tiếp. El Niño sẽ mang đến nhiều mưa hơn cho vùng này, trái ngược với hiện tượng La Niña gây khô hạn.
Trong lịch sử, cả El Niño và La Niña đều xảy ra trung bình khoảng 2-7 năm một lần. El Niño kéo dài từ 9-12 tháng. La Niña, xảy ra khi nước ở Đông Thái Bình Dương mát hơn, có thể kéo dài từ 1-3 năm.
## Biến đổi khí hậu có ảnh hưởng đến El Niño không? ️
Theo ông Tom DiLiberto, nhà khí tượng học từ NOAA, việc biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng như thế nào đến El Niño là "một câu hỏi nghiên cứu rất lớn". Biến đổi khí hậu có thể làm gia tăng gấp đôi tác động của El Niño khi nhiệt chồng nhiệt và mưa chồng mưa, tuy nhiên việc nó gây ảnh hưởng trực tiếp tới hiện tượng này vẫn chưa được nghiên cứu rõ ràng.
Ngoài ra, các nhà khoa học cũng không chắc chắn liệu biến đổi khí hậu có làm thay đổi sự cân bằng giữa El Niño và La Niña hay không, từ đó khiến các mô hình này diễn ra thường xuyên hơn hoặc ít hơn. Dù vậy, nếu xu hướng chung là nhiệt độ đại dương gia tăng, khả năng cao các chu kỳ này sẽ không thay đổi vì các cơ chế cơ bản đằng sau nó vẫn giữ nguyên.
Nguồn: soha.vn