Ơ kìa, ngay giữa miền núi Quảng Nam có cả đàn voọc chà vá chân xám siêu hiếm đang sống lủi thủi mà ít ai để ý nha! Khoảng 50 em voọc đang nương náu tại một khu rừng tí hon ở tỉnh Quảng Nam nè.
Rừng mini nhưng "toàn hàng xịn"
Tưởng tượng nha, trong một khu rừng nhỏ xíu chưa đầy 10 ha ở thôn Đồng Cố (xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành) có hàng chục em voọc chà vá chân xám đang sinh sống đó.
Mà các bạn ơi, đây là loài động vật cực kỳ quý hiếm luôn á, nằm trong Sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế và còn là một trong 25 loài linh trưởng bị đe dọa nhất thế giới nữa kìa!
Hành trình "khui" đàn voọc huyền thoại
Hẹn trước với anh Nguyễn Dư - thôn đội trưởng thôn Đồng Cố và kiểm lâm viên Nguyễn Hữu Đức, ekip được dẫn vào khu rừng nơi bầy voọc sinh sống. Khu rừng này chỉ cách đường ĐT617 chưa đầy 2 km theo đường chim bay thôi nhé.
Thực ra nói là rừng nhưng thực tế chỉ là một ngọn đồi nhỏ chạy dọc theo triền núi, có tên là Hòn Dồ. Xung quanh đồi là toàn rừng keo của dân đang bị khai thác lung tung luôn
Đường vào Hòn Dồ khá dốc và quanh co nhưng không quá khó đi, xe máy và ô tô vẫn có thể vào sát bìa rừng nha.
May mắn là ngọn Hòn Dồ vẫn giữ được nét hoang sơ vì nó khá cheo leo và có nhiều tảng đá lớn, khó khai hoang trồng keo nên ít ai để ý. Đó chính là "vận may" cho đàn voọc đó các bạn!
Anh hùng thầm lặng bảo vệ voọc
Yêu quý voọc chà vá, hơn chục năm nay, cứ rảnh là anh Dư lại lên rừng giúp kiểm lâm tuần tra, tháo bẫy, đuổi mấy người xấu đến săn bắt voọc và động vật hoang dã. Respect anh quá đi!
Chính vì thế anh Dư nắm rất rõ habits của bọn voọc. Muốn gặp loài động vật này phải có chút may mắn vì nhiều khi chúng chỉ ở giữa núi, ít xuất hiện ở bìa rừng vì sợ con người tấn công. Tiếng khai thác keo cũng làm đàn voọc hoảng sợ nữa.
Đoán khoảng 10 giờ đàn voọc sẽ đi kiếm ăn, anh Dư dẫn ekip phục sẵn. Đang kể chuyện về những em voọc quý hiếm thì đàn voọc bắt đầu kêu rồi lần lượt chuyền cành tiến ra ngoài, cách bìa rừng khoảng 150m.
Hôm đó chúng đến sớm hơn thường lệ khoảng nửa tiếng. Dẫn đầu là một con voọc khá to, rất có thể là con đực alpha đàn. Con này đi đầu cảnh giới và mở đường cho cả đàn theo sau.
Có vẻ như alpha phát hiện có người theo dõi nên ngay lập tức dẫn đàn vào khu vực bên trong, không ra bìa rừng bứt chuối ăn như mọi khi.
Kỷ luật như quân đội luôn á!
Quan sát kỹ thấy đàn voọc chà vá rất tuân thủ nguyên tắc hoạt động. Con đực đầu đàn di chuyển đến đâu và di chuyển thế nào thì những con sau đều làm theo vậy. Organized thật!
Trong vòng khoảng 30 phút, đếm được ít nhất 15 con xuất hiện, đa phần trưởng thành, có con mang thai, một số có thân hình khá gầy
Thường những con trưởng thành chuyền cành ở trên cao, còn những con nhỏ di chuyển phía thấp hơn nên ít thấy.
Những con voọc này có thân màu xám với vết lông trắng ở mông, đuôi dài màu trắng, tay dài hơn chân và cùng có màu xám trắng. Đặc biệt, chúng có vành râu quai nón màu trắng, phía cổ có lông màu đà, hung đỏ rất nổi bật. Xinh xỉu luôn á!
Không chỉ có voọc đâu nha
Ông Phan Minh Huấn, phụ trách Trạm Kiểm lâm huyện Núi Thành cho biết dù diện tích rừng tự nhiên còn lại ở thôn Đồng Cố khá khiêm tốn nhưng ngoài voọc chà vá, khu vực Hòn Dồ còn có hàng chục con khỉ đuôi dài quý hiếm (cũng nằm trong Sách Đỏ luôn nha), và một số động vật hoang dá khác như mang, heo rừng, chồn... sinh sống.
Tuy nhiên đa số các loài giảm dần theo thời gian, một số loài khác dường như đã biến mất khỏi khu rừng này rồi
"Ngày xưa tới giờ, chúng tôi chỉ biết tuyên truyền người dân cùng nhau bảo vệ chứ chưa có một tổ chức nào đến tham gia cả. Người dân và chính quyền địa phương nơi đây có ý thức rất tốt nên số lượng voọc mới còn nhiều như thế.
Tuy nhiên vì điều kiện sản xuất kinh tế, người dân phát rừng trồng keo khiến môi trường sống của loài voọc bị thu hẹp. Chúng tôi mong các ngành chức năng quan tâm hơn nữa đối với đàn voọc quý hiếm này.
Trước mắt cần hỗ trợ một khoản kinh phí nhỏ để thành lập tổ đội bảo vệ, xa hơn có thể nghiên cứu thành lập khu bảo tồn loài voọc" - ông Huấn kiến nghị.
Từng có 50 con, giờ tách đàn rồi
Ông Trần Anh Vũ, Chủ tịch UBND xã Tam Mỹ Tây cho biết voọc chà vá chân xám sinh sống ở địa phương từ rất lâu rồi.
Trước đây voọc chà vá sống chung một đàn trên dưới 50 con nhưng nhiều năm trở lại đây tách thành 2 đàn riêng lẻ, sống quanh ngọn Hòn Dồ, Hốc Biểu và hố Giang Thơm.
Ông Vũ cho rằng đàn voọc vẫn tồn tại dù môi trường sống ngày càng thu hẹp và bị tác động từ con người là do điều kiện thổ nhưỡng nơi đây thích hợp với loài linh trưởng này.
Cách đây khoảng 10 năm, đàn voọc chà vá này khá bạo dạn, người dân có thể thấy chúng vui đùa ở khoảng cách chừng 10m.
"Nhiều năm trở lại đây rất khó để thấy voọc chà vá, chúng tỏ ra nhút nhát và sợ con người. Cứ thấy người là đàn voọc chà vá bỏ chạy vào trong rừng" - ông Vũ kể và cho biết kiểm lâm huyện, tỉnh đều đã biết ở địa phương có đàn voọc quý hiếm này nhưng chưa có phương án nào được đưa ra để bảo vệ chúng cả
Khi huyện Núi Thành lập quy hoạch phát triển du lịch hố Giang Thơm, UBND xã Tam Mỹ Tây đề xuất khoanh vùng 50 ha quanh khu vực này và tiến hành tái tạo rừng để có nơi cho đàn voọc sinh sống.
Tỉnh đã vào cuộc rồi nha!
Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho hay đã nắm thông tin về điều kiện sống khá khó khăn của đàn voọc chà vá ở xã Tam Mỹ Tây.
Hiện tỉnh Quảng Nam đã giao Chi cục Kiểm lâm tỉnh kiểm tra lại điều kiện tự nhiên có bảo đảm cho đàn voọc sinh sống hay không, ghi nhận hình ảnh, độ tuổi của đàn voọc thế nào, nhu cầu ăn uống, sinh hoạt của nó ra sao để có phương án bảo tồn thích hợp.
"Hiện nay khu bảo tồn voi ở Nông Sơn có diện tích rừng tự nhiên khá phong phú, có thể di chuyển về đây để bảo đảm điều kiện sống cho đàn voọc. Việc di dời như thế nào thì giao cho kiểm lâm nghiên cứu.
Chúng tôi cũng đang giao kiểm lâm nghiên cứu, đánh giá, có thể di chuyển luôn đàn voi ở huyện Bắc Trà My về khu bảo tồn voi ở Nông Sơn" - ông Thanh nói.
Nguồn: soha.vn