HanNana3085
New member
Uống thuốc là chuyện khó lòng tránh khỏi trong hành trình chăm sóc sức khỏe, đặc biệt với những người bệnh và các cụ cao tuổi nha. Đây là những tips cực kỳ quan trọng mà bạn nên lưu tâm trước khi "nhét" thuốc vào người đó!
**Nguyên tắc uống thuốc "thấp – ít" – bí kíp giảm tác dụng phụ**
Bài viết này của dược sĩ Chu Sảnh, khoa dược học, Bệnh viện Tích Thủy Đàm, Bắc Kinh (Trung Quốc) chia sẻ về nguyên tắc sử dụng thuốc mà ai cũng nên nắm rõ, đặc biệt là những người phải uống thuốc dài ngày, các cụ cao tuổi phải "nhồi" thuốc thường xuyên nè.
**Người già uống thuốc nhiều – phải cẩn thận x100 lần luôn nha!
**Bà Lý, 76 tuổi, gần đây cứ thấy cổ họng khó chịu như bị cháy rát gì đó. Sau khi đến bệnh viện check, bà được chẩn đoán là "viêm thực quản trào ngược."
Bác sĩ kê cho bà đơn thuốc: viên famotidine 0,2g, uống 2 lần mỗi ngày. Bà Lý đọc tờ hướng dẫn thì thấy liều dùng của người lớn ghi là 0,2g ~ 0,4g một lần, 2 ~ 4 lần một ngày, còn người cao tuổi thì giảm liều xuống.
Hơi confused, bà hỏi dược sĩ: "Tại sao người già lại phải giảm liều thuốc vậy? Uống ít thế này thì bệnh có kéo dài không ta?"
Nhiều người cao tuổi mắc đủ thứ bệnh, thường phải uống nhiều hoặc thậm chí hàng chục loại thuốc cùng lúc luôn Nhưng mà các cơ quan trong cơ thể của các cụ đã bị lão hóa, chức năng suy giảm và miễn dịch thấp đi nhiều rồi.
Nếu uống nhiều thuốc sẽ dễ gây ra phản ứng bất lợi hơn trong khi nó phát huy tác dụng. Một trong những cách quan trọng để xử lý vấn đề này chính là giảm liều. Từ góc nhìn dược động học và dược lực học, có 5 lý do cho việc này mà bạn nên tham khảo để uống thuốc đúng cách, hạn chế gây ra tác dụng phụ không mong muốn cho sức khỏe nha:
**1.** Hàm lượng nước trong cơ thể người cao tuổi giảm xuống, trong khi lượng mỡ lại tăng lên, dẫn đến những loại thuốc tan trong nước có nồng độ cao làm nồng độ trong huyết tương tăng, hiệu quả thuốc mạnh hơn.
Ngược lại, những thuốc tan trong chất béo lại cần thời gian dài hơn, hiệu quả thấp hơn.
Hàm lượng protein trong huyết tương của người già giảm, tỉ lệ kết dính protein trong thuốc sẽ tăng cao, khiến thuốc có thể gây độc ngay cả ở liều điều trị bình thường đó.
**2.** Chức năng gan và thận của các cụ bị giảm sút, quá trình chuyển hóa và thải trừ thuốc trở nên chậm lại. Khi thuốc tích tụ trong cơ thể sẽ tăng độc tính, từ đó làm tăng khả năng phản ứng có hại đó.
**3.** Chức năng não bộ ở người cao tuổi suy giảm, máu nuôi não ít hơn, mô não teo lại, nồng độ chất dẫn truyền thần kinh trung ương thay đổi, do đó càng nhạy cảm hơn với các loại thuốc ngủ, an thần, thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm và thuốc chống Parkinson.
**4.** Chức năng tuyến sinh lý của người già giảm đáng kể, hàm lượng thụ thể hormone trong cơ thể giảm và khả năng phản ứng với glucocorticoids cũng giảm theo, dẫn đến chuyển hóa glucocorticoids có tác dụng ức chế sẽ giảm từ 3 đến 5 lần so với người trẻ.
Trong bài viết này, dược sĩ đưa ra bốn gợi ý sau đây về việc sử dụng thuốc hợp lý cho người cao tuổi theo nguyên tắc "ít – thấp" – ghi chú ngay thôi!
**1. Cố gắng dùng ít thuốc hoặc chọn đúng loại thuốc**
Nếu có thể không dùng thuốc thì tốt nhất nên cải thiện lối sống, môi trường, chế độ ăn uống và các phương pháp khác để kiểm soát sức khỏe nhé; nếu bắt buộc phải dùng thuốc thì phải nghe theo lời khuyên của bác sĩ lâm sàng, dược sĩ hướng dẫn sử dụng các loại thuốc cụ thể.
Dựa vào đặc điểm cơ địa của từng người để chọn đơn thuốc mang yếu tố cá nhân có hiệu quả tốt, hoặc chọn những loại có tác dụng phụ ít nhất có thể.
**2. Nguyên tắc dùng thuốc liều thấp – "nhẹ nhàng thôi"**
Người già nên bắt đầu với liều thấp trong quá trình uống bất kỳ loại thuốc nào, sau đó từ từ tăng dần liều tới mức thích hợp dựa trên hiệu quả và khả năng chịu đựng của bệnh nhân.
**3. Dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ – đừng tự ý làm liều! **
Bệnh nhân cao tuổi nên tuân thủ nghiêm túc đơn thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc, uống đúng liều lượng, đúng thời gian điều trị. Ví dụ như quy định uống lúc đói thì đừng uống sau khi ăn, hay quy định uống sau khi ăn thì tuyệt đối không được uống lúc bụng đói nhé!
**4. Dùng thuốc kết hợp – phải thật thận trọng đó nha!
**Hầu hết bệnh nhân cao tuổi mắc nhiều bệnh mãn tính và phải uống nhiều loại thuốc. Theo hướng dẫn chuyên môn của bác sĩ và dược sĩ, nên giảm số lượng thuốc sử dụng càng nhiều càng tốt để tránh tương tác thuốc tiềm ẩn.
Một số loại thuốc Đông y tự ý thêm vào trong quá trình điều trị đôi khi rất rủi ro và thậm chí gây ra phản ứng có hại nghiêm trọng đó. Các sản phẩm chăm sóc sức khỏe (thực phẩm chức năng) không thể thay thế thuốc được đâu nha!
Cũng có thể có một số thành phần thuốc trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, có thể xung đột với thuốc hoặc dẫn đến "nhồi" thuốc trùng lặp luôn á.
Nguồn: soha.vn