Món quà được hội thành phố yêu thích nhất bây giờ chính là thực phẩm từ quê, do chính người thân nuôi trồng, chăm bón tận tâm. Thời đại giờ mua đồ ăn dễ vô cùng luôn á, rau thịt cá bán khắp chợ lẫn online. Nhưng nghịch lý là muốn mua được đồ ăn sạch lại khó như "lên trời hái sao"
Người bán hàng giờ thông minh lắm, đánh thẳng vào tâm lý khách mua, nên ai cũng quảng cáo kiểu: "Rau sạch nhà trồng nha bà chị ơi". Và rồi nguồn rau "nhà trồng" đó cứ vô tận, ngày nào cũng bán được, nhiều "thượng đế" cứ thế mà tin sái cổ rồi chốt đơn bằng cả niềm tin
Thực phẩm mua ở chợ vẫn là lựa chọn của đông đảo người dân giữa thời mạng xã hội phát triển như vũ bão và siêu thị mọc lên như nấm sau mưa. Đây là cách mua sắm truyền thống, đã ăn sâu vào tiềm thức của biết bao thế hệ rồi. Chị Hằng An, Hà Nội, chia sẻ bí kíp đi chợ: "Em chọn vài hàng bán rau quen thuộc. Họ cam kết đảm bảo rau sạch luôn. Thậm chí có người còn nói, nếu ăn rau của họ mà bị ngộ độc thì họ sẵn sàng chịu tội. Người ta đã nói đến vậy thì mình cũng tin tưởng và mua thôi. Gia đình em ăn rau ở chợ nhiều năm giờ cũng chưa phải vào viện lần nào"
Nhưng mà đặt trọn niềm tin vào lời quảng cáo của người bán hàng có khi lại... bị "scam" đấy nha! Bà Nguyễn Thị Lan, người làm nội trợ ở Cao Bằng xuống Hà Nội chơi với con cháu gần một năm nay, thường xuyên mua sắm thực phẩm ở chợ Kẻ Vẽ, Đông Ngạc, Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Có lần, bà được người bán hàng chào mời mua quýt sim. Người bán quảng cáo: "Đây là đặc sản Cao Bằng đó chị ơi". Bà ngạc nhiên nói: "Em người Cao Bằng mà, khẳng định quýt sim không phải đặc sản quê em đâu". Người bán hàng liền mắng luôn: "Người Cao Bằng mà không biết quýt sim thì vứt đi". Bà Sâm kể thêm: "Khách du lịch khắp mọi miền đất nước lên Cao Bằng thường mua từng thùng hạt dẻ mang về làm quà với niềm tin tuyệt đối đó là hạt dẻ Trùng Khánh, đặc sản Cao Bằng. Nhưng thực tế hạt dẻ trồng trên đất Cao Bằng hiếm lắm, chỉ có hạt dẻ Trung Quốc bán quanh năm ở Cao Bằng thôi"
Khi hội thành phố lung lay niềm tin với thực phẩm trong thành phố, thì lại chuyển hướng đổ hi vọng vào thực phẩm vùng cao. Giờ người người, nhà nhà đều bán thực phẩm vùng cao, ngay cả các nhà thơ, nhà văn, tiến sĩ cũng tham gia luôn. Ở Hà Nội và các tỉnh thành lân cận muốn mua thịt lợn bản Dao cứ inbox TS. Bàn Tuấn Năng là xong.
Ngay lúc này anh đang chào hàng trên mạng xã hội với thịt lợn vai giòn và chân giò. Không chỉ bán thịt lợn, anh còn bán cả sâm từ sâm vùi đến sâm rừng, rượu sâm kích hoạt sức mạnh đàn ông, mật ong, tam thất hoang... Còn một nữ nhà thơ ở Tuyên Quang lại thường xuyên bán online cam và quýt sim, thậm chí bán cả thịt huơu, nai nữa Chưa kể những thực phẩm mạo danh xuất xứ vùng cao, thì câu hỏi là thực phẩm vùng cao có thực sự đảm bảo sạch như hi vọng của người tiêu dùng không?
Một cán bộ y tế ở Cao Bằng, thường xuyên đi công tác ở huyện, xã trong tỉnh đánh giá: "Không nên đánh đồng hết nha. Thực phẩm sạch hay không còn tùy thuộc cách gieo trồng, chăm bón của từng hộ dân. Có hộ dân vẫn xài hóa chất, ví dụ thuốc diệt cỏ của Trung Quốc. Tôi từng đi qua ruộng đỗ tương, khen vườn sạch không có cỏ, chủ vườn vui vẻ khoe: Mua thuốc diệt cỏ của Trung Quốc rất rẻ, pha ra và tưới vào, cả năm không có cỏ. Khi nghe tôi giải thích sự tàn phá của thuốc diệt cỏ với sức khỏe con người và môi trường, chủ vườn rất sợ và hứa: Từ nay không dùng thuốc diệt cỏ nữa, chịu khó làm cỏ thôi". Theo quan sát của nữ cán bộ y tế, rau củ của bà con ở vùng sâu, vùng xa ít sử dụng hóa chất hơn nhưng họ lại hay dùng phân tươi
Chị kể: "Có lần, nhìn thấy vườn rau cải mèo (một loại cải xanh) rất tốt, tôi đưa cho chủ vườn 50.000 đồng, bảo cắt cho bao nhiêu thì tùy, vì mua ủng hộ họ là chính. Khi chủ vườn lúi húi cắt rau, tôi hỏi: Sao rau tốt vậy, có phun tẩm gì không? Người này cười, nói: Không phun gì đâu, còn không có nước tưới, phân lợn chảy xuống thôi. Tôi nhìn quanh thì thấy ở nơi này lợn thả rông khắp nơi. Lần khác, xuống huyện công tác, tôi ra chợ gặp hàng rau mùi rất tươi ngon, bèn hỏi người bán: Tưới gì mà rau tốt thế? Họ cười, đáp: Phân trâu. Tôi hỏi tiếp: Phân tươi hay phân ủ? Họ lại cười to: À lôi, ai đi ủ phân bao giờ, hốt ở chuồng ra thôi. Cho nên rau của bà con vùng sâu vùng xa có thể không có hóa chất nhưng tiềm ẩn giun sán cao đấy". Chị khen thịt lợn của đồng bào: "Rất ngon, không chê được, mỡ bóng, thái miếng thịt mà mỡ chảy theo con dao, khi xào thịt không có nước hoặc cực kỳ ít nước. Bởi đồng bào thả rông cho lợn tự kiếm ăn, chỉ chăn ngày một bữa bằng chuối rừng và ít ngô. Nhưng phải đi chợ huyện mới mua được thịt lợn của đồng bào, ở chợ thành phố không bán hoặc ít bán lắm"
"Sạch" chính là tiêu chí đầu tiên mà người tiêu dùng hôm nay nhắm đến khi mua thực phẩm. Từ chợ truyền thống, chợ cóc đến thực phẩm bày bán lề đường, vỉa hè, trong một góc chung cư hay trên mạng xã hội, đều có cách quảng cáo làm bật lên tiêu chí mà "thượng đế" cần. Nhưng thế nào mới gọi là thực phẩm sạch? PGS.TS. BS. Trần Đình Toán, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng lâm sàng, giải thích: "Thực phẩm sạch là thực phẩm không bị ô nhiễm hóa chất, vi khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý.
Các loại thực phẩm khi nuôi trồng, sản xuất phải đạt được một trong hai yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng đã được công nhận: Tiêu chuẩn VietGap; tiêu chuẩn GlobalGap. Có 4 tiêu chí để đạt tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam (VietGap): Kỹ thuật sản xuất nghiêm ngặt, khi thu hoạch đảm bảo không có hóa chất, không bị nhiễm khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý, môi trường sản xuất không lạm dụng sức lao động của nông dân, dễ truy tìm nguồn gốc sản phẩm. Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tiên tiến toàn cầu (GlobalGap) yêu cầu về sản xuất phải thiết lập một hệ thống kiểm tra và giám sát an toàn, từ khâu chuẩn bị canh tác đến thu hoạch, chế biến và bảo quản".
Chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, ở ta người bán hàng ít chịu tìm hiểu tiêu chuẩn đánh giá thực phẩm sạch, người mua hàng cũng lơ mơ. Theo ông, người mua hàng rất cần trang bị kiến thức cho bản thân để không bị... "scam" khi ra chợ: "Lâu nay, các bà nội trợ khi mua rau thường nhắm đến những mớ rau có lỗ chỗ, bị sâu ăn/đục vào. Họ cho rằng đó là rau sạch. Nhưng thực tế chỉ đạt được một tiêu chí sạch, là không ô nhiễm hóa chất, vì nếu ô nhiễm hóa chất sâu không sống được. Họ quên kiểm tra những tiêu chí khác, ví dụ rau có vi khuẩn gây bệnh hay không, nếu nó sống bằng nước ở cống rãnh hay nước từ các khu công nghiệp, nước từ bệnh viện thải ra chưa qua xử lý thì sao? Rau chăm bón bằng phân tươi cũng không thể gọi là rau sạch được"
PGS.TS.BS Trần Đình Toán đưa ra một vài bí kíp lựa chọn thực phẩm cho hội nội trợ: "Khách hàng nên sử dụng kiến thức về thực phẩm sạch để hỏi người bán hàng vài câu cho chắc ăn. Khi mua rau, không nên chọn rau mỡ màng quá vì có khả năng rau đó đã dùng chất kích thích tăng trưởng cây trồng. Khi mang rau về nhà, đầu tiên phải dỡ mớ rau ra, xem có lẫn sâu bệnh bám vào không, có côn trùng như vắt, đỉa hay hồng giun nhỏ hay không?
Nếu có hồng giun nhỏ chứng tỏ rau đó lớn lên bằng nguồn nước bẩn (Cống rãnh là môi trường thuận lợi của hồng giun nhỏ đấy). Nên đưa rau lên mũi ngửi, xem có mùi hóa chất hay mùi lạ không? Khi đun nấu, nếu rau toả ra mùi lạ, rất có khả năng rau đó đã bị ô nhiễm rồi". Theo chuyên gia dinh dưỡng, rau sống ngâm nước muối có thể hạn chế nhưng không tiêu diệt được vi khuẩn hoàn toàn, nếu ngâm lâu rau còn mất dinh dưỡng và cảm quan, đặc biệt như rau sống: "Ngâm nước muối loãng không tiêu diệt được trứng giun đũa, để loại bỏ nên xối dưới vòi nước", ông nói
Nguồn: soha.vn
Người bán hàng giờ thông minh lắm, đánh thẳng vào tâm lý khách mua, nên ai cũng quảng cáo kiểu: "Rau sạch nhà trồng nha bà chị ơi". Và rồi nguồn rau "nhà trồng" đó cứ vô tận, ngày nào cũng bán được, nhiều "thượng đế" cứ thế mà tin sái cổ rồi chốt đơn bằng cả niềm tin
Thực phẩm mua ở chợ vẫn là lựa chọn của đông đảo người dân giữa thời mạng xã hội phát triển như vũ bão và siêu thị mọc lên như nấm sau mưa. Đây là cách mua sắm truyền thống, đã ăn sâu vào tiềm thức của biết bao thế hệ rồi. Chị Hằng An, Hà Nội, chia sẻ bí kíp đi chợ: "Em chọn vài hàng bán rau quen thuộc. Họ cam kết đảm bảo rau sạch luôn. Thậm chí có người còn nói, nếu ăn rau của họ mà bị ngộ độc thì họ sẵn sàng chịu tội. Người ta đã nói đến vậy thì mình cũng tin tưởng và mua thôi. Gia đình em ăn rau ở chợ nhiều năm giờ cũng chưa phải vào viện lần nào"
Nhưng mà đặt trọn niềm tin vào lời quảng cáo của người bán hàng có khi lại... bị "scam" đấy nha! Bà Nguyễn Thị Lan, người làm nội trợ ở Cao Bằng xuống Hà Nội chơi với con cháu gần một năm nay, thường xuyên mua sắm thực phẩm ở chợ Kẻ Vẽ, Đông Ngạc, Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Có lần, bà được người bán hàng chào mời mua quýt sim. Người bán quảng cáo: "Đây là đặc sản Cao Bằng đó chị ơi". Bà ngạc nhiên nói: "Em người Cao Bằng mà, khẳng định quýt sim không phải đặc sản quê em đâu". Người bán hàng liền mắng luôn: "Người Cao Bằng mà không biết quýt sim thì vứt đi". Bà Sâm kể thêm: "Khách du lịch khắp mọi miền đất nước lên Cao Bằng thường mua từng thùng hạt dẻ mang về làm quà với niềm tin tuyệt đối đó là hạt dẻ Trùng Khánh, đặc sản Cao Bằng. Nhưng thực tế hạt dẻ trồng trên đất Cao Bằng hiếm lắm, chỉ có hạt dẻ Trung Quốc bán quanh năm ở Cao Bằng thôi"
Khi hội thành phố lung lay niềm tin với thực phẩm trong thành phố, thì lại chuyển hướng đổ hi vọng vào thực phẩm vùng cao. Giờ người người, nhà nhà đều bán thực phẩm vùng cao, ngay cả các nhà thơ, nhà văn, tiến sĩ cũng tham gia luôn. Ở Hà Nội và các tỉnh thành lân cận muốn mua thịt lợn bản Dao cứ inbox TS. Bàn Tuấn Năng là xong.
Ngay lúc này anh đang chào hàng trên mạng xã hội với thịt lợn vai giòn và chân giò. Không chỉ bán thịt lợn, anh còn bán cả sâm từ sâm vùi đến sâm rừng, rượu sâm kích hoạt sức mạnh đàn ông, mật ong, tam thất hoang... Còn một nữ nhà thơ ở Tuyên Quang lại thường xuyên bán online cam và quýt sim, thậm chí bán cả thịt huơu, nai nữa Chưa kể những thực phẩm mạo danh xuất xứ vùng cao, thì câu hỏi là thực phẩm vùng cao có thực sự đảm bảo sạch như hi vọng của người tiêu dùng không?
Một cán bộ y tế ở Cao Bằng, thường xuyên đi công tác ở huyện, xã trong tỉnh đánh giá: "Không nên đánh đồng hết nha. Thực phẩm sạch hay không còn tùy thuộc cách gieo trồng, chăm bón của từng hộ dân. Có hộ dân vẫn xài hóa chất, ví dụ thuốc diệt cỏ của Trung Quốc. Tôi từng đi qua ruộng đỗ tương, khen vườn sạch không có cỏ, chủ vườn vui vẻ khoe: Mua thuốc diệt cỏ của Trung Quốc rất rẻ, pha ra và tưới vào, cả năm không có cỏ. Khi nghe tôi giải thích sự tàn phá của thuốc diệt cỏ với sức khỏe con người và môi trường, chủ vườn rất sợ và hứa: Từ nay không dùng thuốc diệt cỏ nữa, chịu khó làm cỏ thôi". Theo quan sát của nữ cán bộ y tế, rau củ của bà con ở vùng sâu, vùng xa ít sử dụng hóa chất hơn nhưng họ lại hay dùng phân tươi
Chị kể: "Có lần, nhìn thấy vườn rau cải mèo (một loại cải xanh) rất tốt, tôi đưa cho chủ vườn 50.000 đồng, bảo cắt cho bao nhiêu thì tùy, vì mua ủng hộ họ là chính. Khi chủ vườn lúi húi cắt rau, tôi hỏi: Sao rau tốt vậy, có phun tẩm gì không? Người này cười, nói: Không phun gì đâu, còn không có nước tưới, phân lợn chảy xuống thôi. Tôi nhìn quanh thì thấy ở nơi này lợn thả rông khắp nơi. Lần khác, xuống huyện công tác, tôi ra chợ gặp hàng rau mùi rất tươi ngon, bèn hỏi người bán: Tưới gì mà rau tốt thế? Họ cười, đáp: Phân trâu. Tôi hỏi tiếp: Phân tươi hay phân ủ? Họ lại cười to: À lôi, ai đi ủ phân bao giờ, hốt ở chuồng ra thôi. Cho nên rau của bà con vùng sâu vùng xa có thể không có hóa chất nhưng tiềm ẩn giun sán cao đấy". Chị khen thịt lợn của đồng bào: "Rất ngon, không chê được, mỡ bóng, thái miếng thịt mà mỡ chảy theo con dao, khi xào thịt không có nước hoặc cực kỳ ít nước. Bởi đồng bào thả rông cho lợn tự kiếm ăn, chỉ chăn ngày một bữa bằng chuối rừng và ít ngô. Nhưng phải đi chợ huyện mới mua được thịt lợn của đồng bào, ở chợ thành phố không bán hoặc ít bán lắm"
"Sạch" chính là tiêu chí đầu tiên mà người tiêu dùng hôm nay nhắm đến khi mua thực phẩm. Từ chợ truyền thống, chợ cóc đến thực phẩm bày bán lề đường, vỉa hè, trong một góc chung cư hay trên mạng xã hội, đều có cách quảng cáo làm bật lên tiêu chí mà "thượng đế" cần. Nhưng thế nào mới gọi là thực phẩm sạch? PGS.TS. BS. Trần Đình Toán, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng lâm sàng, giải thích: "Thực phẩm sạch là thực phẩm không bị ô nhiễm hóa chất, vi khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý.
Các loại thực phẩm khi nuôi trồng, sản xuất phải đạt được một trong hai yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng đã được công nhận: Tiêu chuẩn VietGap; tiêu chuẩn GlobalGap. Có 4 tiêu chí để đạt tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam (VietGap): Kỹ thuật sản xuất nghiêm ngặt, khi thu hoạch đảm bảo không có hóa chất, không bị nhiễm khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý, môi trường sản xuất không lạm dụng sức lao động của nông dân, dễ truy tìm nguồn gốc sản phẩm. Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tiên tiến toàn cầu (GlobalGap) yêu cầu về sản xuất phải thiết lập một hệ thống kiểm tra và giám sát an toàn, từ khâu chuẩn bị canh tác đến thu hoạch, chế biến và bảo quản".
Chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, ở ta người bán hàng ít chịu tìm hiểu tiêu chuẩn đánh giá thực phẩm sạch, người mua hàng cũng lơ mơ. Theo ông, người mua hàng rất cần trang bị kiến thức cho bản thân để không bị... "scam" khi ra chợ: "Lâu nay, các bà nội trợ khi mua rau thường nhắm đến những mớ rau có lỗ chỗ, bị sâu ăn/đục vào. Họ cho rằng đó là rau sạch. Nhưng thực tế chỉ đạt được một tiêu chí sạch, là không ô nhiễm hóa chất, vì nếu ô nhiễm hóa chất sâu không sống được. Họ quên kiểm tra những tiêu chí khác, ví dụ rau có vi khuẩn gây bệnh hay không, nếu nó sống bằng nước ở cống rãnh hay nước từ các khu công nghiệp, nước từ bệnh viện thải ra chưa qua xử lý thì sao? Rau chăm bón bằng phân tươi cũng không thể gọi là rau sạch được"
PGS.TS.BS Trần Đình Toán đưa ra một vài bí kíp lựa chọn thực phẩm cho hội nội trợ: "Khách hàng nên sử dụng kiến thức về thực phẩm sạch để hỏi người bán hàng vài câu cho chắc ăn. Khi mua rau, không nên chọn rau mỡ màng quá vì có khả năng rau đó đã dùng chất kích thích tăng trưởng cây trồng. Khi mang rau về nhà, đầu tiên phải dỡ mớ rau ra, xem có lẫn sâu bệnh bám vào không, có côn trùng như vắt, đỉa hay hồng giun nhỏ hay không?
Nếu có hồng giun nhỏ chứng tỏ rau đó lớn lên bằng nguồn nước bẩn (Cống rãnh là môi trường thuận lợi của hồng giun nhỏ đấy). Nên đưa rau lên mũi ngửi, xem có mùi hóa chất hay mùi lạ không? Khi đun nấu, nếu rau toả ra mùi lạ, rất có khả năng rau đó đã bị ô nhiễm rồi". Theo chuyên gia dinh dưỡng, rau sống ngâm nước muối có thể hạn chế nhưng không tiêu diệt được vi khuẩn hoàn toàn, nếu ngâm lâu rau còn mất dinh dưỡng và cảm quan, đặc biệt như rau sống: "Ngâm nước muối loãng không tiêu diệt được trứng giun đũa, để loại bỏ nên xối dưới vòi nước", ông nói
Nguồn: soha.vn