Dùng lại dầu ăn nghe có vẻ tiết kiệm nhưng thực ra đang "tự đào hố chôn mình" đấy! Nó có thể làm tăng nguy cơ ung thư, bệnh tim mạch và gan luôn á
Dầu ăn là thứ không thể thiếu trong bữa cơm hàng ngày, nhất là khi chiên rán đủ thứ. Nhưng mà nhiều người hay có thói quen dùng lại dầu để chiên tiếp món khác cho... "hết veo". Thế nhưng việc làm này thực sự đang làm sức khỏe của bạn "đi xuống dốc không phanh" đó, đặc biệt khi bạn tái sử dụng dầu ăn nhiều lần.
Những tác hại của việc dùng lại dầu ăn đối với sức khỏe thường liên quan đến việc thay đổi thành phần hóa học trong dầu khi đun nóng lại nè.
Đun nóng dầu ở nhiệt độ cao làm thay đổi hẳn cấu trúc hóa học tự nhiên của chúng, làm giảm chất chống oxy hóa có lợi và sinh ra các hợp chất độc hại như chất béo chuyển hóa, acrylamide và aldehyd.
Việc hâm nóng dầu, đặc biệt là để chiên ngập dầu, càng làm vấn đề nghiêm trọng hơn vì dầu ngày càng không ổn định, mất đi lợi ích sức khỏe và tạo ra nhiều độc tố hơn sau mỗi lần sử dụng.
Ngoài ra, việc đun nóng nhiều lần khiến dầu bị phân hủy, dẫn đến thay đổi thành phần axit béo và tăng mức độ quá trình oxy hóa lipid như các loại oxy phản ứng.
Việc tái sử dụng dầu ăn và hít phải khói của loại dầu này có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe, cụ thể:
- Làm tăng nguy cơ ung thư
Dầu ăn được đun nóng nhiều lần có thể tạo ra nhiều loại hợp chất, bao gồm hydrocacbon thơm đa vòng (PAH), một số trong đó được biết là gây ung thư.
Hơn nữa, tái sử dụng dầu ăn và khói nấu ăn của loại dầu này đã được phát hiện là làm tăng tỷ lệ xuất hiện các tế bào bất thường, từ đó có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Một số bệnh ung thư nguy hiểm liên quan đến việc sử dụng dầu ăn tái chế bao gồm ung thư phổi, đại trực tràng, vú và tuyến tiền liệt.
- Gây viêm cơ thể
Người ta phát hiện ra rằng chất độc hại aldehyd được tạo ra khi hâm nóng hoặc tái sử dụng dầu ăn. Các aldehyd có thể làm suy giảm chức năng tế bào và làm trầm trọng thêm tổn thương nội tạng, đau cấp tính và viêm. Việc tiếp xúc thường xuyên với aldehyd cũng có liên quan đến bệnh lý ở người, bao gồm ung thư và bệnh tim mạch.
Không chỉ gây viêm, việc sử dụng dầu ăn tái chế cũng có thể làm tăng số lượng gốc tự do bên trong cơ thể.
Viêm hoặc các gốc tự do được coi là nguyên nhân chính đằng sau nhiều vấn đề nguy hiểm khác như béo phì, tiểu đường và bệnh tim.
- Tăng cholesterol LDL
Việc ăn thực phẩm được nấu trong dầu hun khói hoặc dầu đen được sử dụng nhiều lần và hâm nóng liên tục sẽ làm tăng mức cholesterol LDL. Cholesterol LDL được coi là cholesterol "xấu" đối với cơ thể, khi mức cholesterol này tăng cao, nó sẽ dẫn đến rất nhiều tình trạng nguy hiểm như bệnh động mạch ngoại biên, huyết áp cao và đột quỵ.
- Ảnh hưởng đến gan
Gan là cơ quan lọc và giải độc các chất trong cơ thể, có thể đặc biệt dễ bị tổn thương khi sử dụng dầu được hâm nóng lại.
Sử dụng nhiều dầu ở nhiệt độ cao có thể làm gián đoạn quá trình chuyển hóa lipid của gan, có khả năng dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) và đẩy nhanh các bệnh về gan do stress oxy hóa do gốc tự do gây ra.
Hơn nữa, việc duy trì hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh là điều cần thiết cho sức khỏe của gan, vì sự mất cân bằng có thể dẫn đến vi khuẩn có hại xâm nhập vào gan thông qua việc tăng tính thấm của ruột, do đó gây ra stress oxy hóa và viêm. Mà việc sử dụng dầu ăn đun nóng lại có thể làm oxy hóa chất béo - điều này ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và tính thấm của ruột, có khả năng dẫn đến rối loạn sinh lý, viêm và rối loạn chức năng hàng rào ruột.
- Tổn thương hệ thần kinh
Sự mất cân bằng về các gốc oxy hóa và các chất chống oxy hóa sinh học có thể gây ra căng thẳng oxy hóa trong não, từ đó có khả năng gây tổn hại cho các tế bào thần kinh và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh.
Ngoài ra, sự hiện diện của chất béo bị oxy hóa và các sản phẩm cuối glycation tiên tiến (AGEs) trong dầu chiên được hâm nóng có liên quan đến các bệnh mãn tính, bao gồm cả tình trạng thoái hóa thần kinh.
Các chuyên gia đều không khuyến khích tái sử dụng dầu ăn. Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải dùng lại, bạn có thể làm theo những tips dưới đây để giảm tác động tiêu cực của nó nhé:
- Vứt bỏ sau 2 lần sử dụng: Dầu thực vật sẽ không còn ổn để sử dụng khi Tổng Hợp chất Phân cực vượt quá 25%
- Tránh đun nóng dầu đến mức bốc khói: Hạn chế đun nóng dầu đến điểm bốc khói. Khi dầu đạt đến điểm bốc khói trong quá trình chiên thì đừng tái sử dụng nữa nhé. Dầu bốc khói có thể giải phóng các hợp chất có hại và ảnh hưởng đến chất lượng món ăn.
- Làm nguội và lọc bỏ cặn thức ăn: Để dầu nguội sau khi sử dụng và lọc bỏ các mảnh vụn thức ăn trước khi bảo quản dầu trong hộp thủy tinh kín khí. Việc không loại bỏ các mảnh vụn thức ăn có thể khiến dầu bị ôi trong lần nấu tiếp theo đấy.
- Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát và dùng trong vòng một tháng: Đậy kín thùng chứa để tránh tiếp xúc với không khí và độ ẩm. Bảo quản hộp đựng ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và hạn sử dụng tối đa là một tháng thôi nhé.
- Kiểm tra dấu hiệu dầu hư hỏng: Thường xuyên check dầu để phát hiện các dấu hiệu xuống cấp. Nếu dầu xuất hiện bọt trên bề mặt, mùi ôi, kết cấu dày hoặc màu đen, sẫm thì bỏ ngay vì đây là dấu hiệu cho thấy dầu đã "toang" rồi.
Nguồn: soha.vn
Dầu ăn là thứ không thể thiếu trong bữa cơm hàng ngày, nhất là khi chiên rán đủ thứ. Nhưng mà nhiều người hay có thói quen dùng lại dầu để chiên tiếp món khác cho... "hết veo". Thế nhưng việc làm này thực sự đang làm sức khỏe của bạn "đi xuống dốc không phanh" đó, đặc biệt khi bạn tái sử dụng dầu ăn nhiều lần.
Những tác hại của việc dùng lại dầu ăn đối với sức khỏe thường liên quan đến việc thay đổi thành phần hóa học trong dầu khi đun nóng lại nè.
Đun nóng dầu ở nhiệt độ cao làm thay đổi hẳn cấu trúc hóa học tự nhiên của chúng, làm giảm chất chống oxy hóa có lợi và sinh ra các hợp chất độc hại như chất béo chuyển hóa, acrylamide và aldehyd.
Việc hâm nóng dầu, đặc biệt là để chiên ngập dầu, càng làm vấn đề nghiêm trọng hơn vì dầu ngày càng không ổn định, mất đi lợi ích sức khỏe và tạo ra nhiều độc tố hơn sau mỗi lần sử dụng.
Ngoài ra, việc đun nóng nhiều lần khiến dầu bị phân hủy, dẫn đến thay đổi thành phần axit béo và tăng mức độ quá trình oxy hóa lipid như các loại oxy phản ứng.
Việc tái sử dụng dầu ăn và hít phải khói của loại dầu này có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe, cụ thể:
- Làm tăng nguy cơ ung thư
Dầu ăn được đun nóng nhiều lần có thể tạo ra nhiều loại hợp chất, bao gồm hydrocacbon thơm đa vòng (PAH), một số trong đó được biết là gây ung thư.
Hơn nữa, tái sử dụng dầu ăn và khói nấu ăn của loại dầu này đã được phát hiện là làm tăng tỷ lệ xuất hiện các tế bào bất thường, từ đó có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Một số bệnh ung thư nguy hiểm liên quan đến việc sử dụng dầu ăn tái chế bao gồm ung thư phổi, đại trực tràng, vú và tuyến tiền liệt.
- Gây viêm cơ thể
Người ta phát hiện ra rằng chất độc hại aldehyd được tạo ra khi hâm nóng hoặc tái sử dụng dầu ăn. Các aldehyd có thể làm suy giảm chức năng tế bào và làm trầm trọng thêm tổn thương nội tạng, đau cấp tính và viêm. Việc tiếp xúc thường xuyên với aldehyd cũng có liên quan đến bệnh lý ở người, bao gồm ung thư và bệnh tim mạch.
Không chỉ gây viêm, việc sử dụng dầu ăn tái chế cũng có thể làm tăng số lượng gốc tự do bên trong cơ thể.
Viêm hoặc các gốc tự do được coi là nguyên nhân chính đằng sau nhiều vấn đề nguy hiểm khác như béo phì, tiểu đường và bệnh tim.
- Tăng cholesterol LDL
Việc ăn thực phẩm được nấu trong dầu hun khói hoặc dầu đen được sử dụng nhiều lần và hâm nóng liên tục sẽ làm tăng mức cholesterol LDL. Cholesterol LDL được coi là cholesterol "xấu" đối với cơ thể, khi mức cholesterol này tăng cao, nó sẽ dẫn đến rất nhiều tình trạng nguy hiểm như bệnh động mạch ngoại biên, huyết áp cao và đột quỵ.
- Ảnh hưởng đến gan
Gan là cơ quan lọc và giải độc các chất trong cơ thể, có thể đặc biệt dễ bị tổn thương khi sử dụng dầu được hâm nóng lại.
Sử dụng nhiều dầu ở nhiệt độ cao có thể làm gián đoạn quá trình chuyển hóa lipid của gan, có khả năng dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) và đẩy nhanh các bệnh về gan do stress oxy hóa do gốc tự do gây ra.
Hơn nữa, việc duy trì hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh là điều cần thiết cho sức khỏe của gan, vì sự mất cân bằng có thể dẫn đến vi khuẩn có hại xâm nhập vào gan thông qua việc tăng tính thấm của ruột, do đó gây ra stress oxy hóa và viêm. Mà việc sử dụng dầu ăn đun nóng lại có thể làm oxy hóa chất béo - điều này ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và tính thấm của ruột, có khả năng dẫn đến rối loạn sinh lý, viêm và rối loạn chức năng hàng rào ruột.
- Tổn thương hệ thần kinh
Sự mất cân bằng về các gốc oxy hóa và các chất chống oxy hóa sinh học có thể gây ra căng thẳng oxy hóa trong não, từ đó có khả năng gây tổn hại cho các tế bào thần kinh và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh.
Ngoài ra, sự hiện diện của chất béo bị oxy hóa và các sản phẩm cuối glycation tiên tiến (AGEs) trong dầu chiên được hâm nóng có liên quan đến các bệnh mãn tính, bao gồm cả tình trạng thoái hóa thần kinh.
Các chuyên gia đều không khuyến khích tái sử dụng dầu ăn. Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải dùng lại, bạn có thể làm theo những tips dưới đây để giảm tác động tiêu cực của nó nhé:
- Vứt bỏ sau 2 lần sử dụng: Dầu thực vật sẽ không còn ổn để sử dụng khi Tổng Hợp chất Phân cực vượt quá 25%
- Tránh đun nóng dầu đến mức bốc khói: Hạn chế đun nóng dầu đến điểm bốc khói. Khi dầu đạt đến điểm bốc khói trong quá trình chiên thì đừng tái sử dụng nữa nhé. Dầu bốc khói có thể giải phóng các hợp chất có hại và ảnh hưởng đến chất lượng món ăn.
- Làm nguội và lọc bỏ cặn thức ăn: Để dầu nguội sau khi sử dụng và lọc bỏ các mảnh vụn thức ăn trước khi bảo quản dầu trong hộp thủy tinh kín khí. Việc không loại bỏ các mảnh vụn thức ăn có thể khiến dầu bị ôi trong lần nấu tiếp theo đấy.
- Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát và dùng trong vòng một tháng: Đậy kín thùng chứa để tránh tiếp xúc với không khí và độ ẩm. Bảo quản hộp đựng ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và hạn sử dụng tối đa là một tháng thôi nhé.
- Kiểm tra dấu hiệu dầu hư hỏng: Thường xuyên check dầu để phát hiện các dấu hiệu xuống cấp. Nếu dầu xuất hiện bọt trên bề mặt, mùi ôi, kết cấu dày hoặc màu đen, sẫm thì bỏ ngay vì đây là dấu hiệu cho thấy dầu đã "toang" rồi.
Nguồn: soha.vn