IELTS chỉ giúp nhà trường chọn được các thí sinh có nền tảng tiếng Anh nhất định, chứ không chắc là người có khả năng tốt ở các môn học khác.
Dù cả Bộ Giáo dục, các trường đại học lẫn giảng viên đã lên tiếng ủng hộ việc dùng IELTS xét tuyển đại học, nhưng thực tế việc IELTS được nhiều trường coi như "vé vàng" tuyển sinh, thậm chí tuyển thẳng có lẽ chỉ là một sự quẩn quanh trong chính sách giáo dục thôi!
IELTS là viết tắt của International English Language Testing System (tạm dịch: hệ thống kiểm tra tiếng Anh quốc tế). Theo British Council (Hội đồng Anh): "Bài thi được phát triển bởi các chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực khảo thí và đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh của thí sinh thông qua tất cả các kỹ năng – nghe, nói, đọc và viết. Bài kiểm tra phản ánh cách bạn sẽ sử dụng tiếng Anh để học tập, làm việc và sinh sống trong môi trường sử dụng tiếng Anh".
Ngay từ lời giới thiệu của British Council đã thấy rồi đó: IELTS phát huy tác dụng tốt nhất khi bạn muốn học tập, làm việc và sinh sống trong môi trường toàn tiếng Anh. Thế nên việc sử dụng IELTS để làm tiêu chí tuyển sinh cho môi trường học thuật bằng tiếng Việt... hơi sai sai nhỉ?
Hơn nữa, bản chất của IELTS là để đánh giá năng lực tiếng Anh thôi chứ đâu phải bài thi đánh giá trình độ ở các lĩnh vực chuyên môn khác. Vì thế, việc sử dụng chứng chỉ IELTS để tuyển thẳng có thể sai số lắm đó. IELTS chỉ giúp nhà trường chọn được các bạn có nền tảng tiếng Anh nhất định, chứ chưa chắc đã là người giỏi các môn học khác nha!
Lý do chỉ nói là "nền tảng nhất định" vì ngưỡng nhiều trường đưa ra để tuyển thẳng khá thấp, chỉ 5.0 hay 6.0. Với mốc điểm này khó mà khẳng định đây là người giỏi tiếng Anh lắm
Bởi vì IELTS là một bài thi được thiết kế theo format cụ thể. Có rất nhiều mẹo, thủ thuật có thể áp dụng để nâng điểm lên ngưỡng vừa phải như 5.0 – 6.0. Chỉ cần một thời gian ngắn có điều kiện ôn luyện, phần lớn đều có thể chinh phục mục tiêu này. IELTS thực sự chỉ có sự phân hóa về năng khiếu và trình độ ở những thang điểm từ 7.0 đến 9.0 thôi.
Ngay cả khi cho rằng chứng chỉ IELTS ở mức 5.0 – 6.0 trở lên là đủ để tuyển chọn những bạn có năng lực tiếng Anh tốt trong mặt bằng học sinh THPT Việt Nam, thì xét cho cùng tiếng Anh chỉ là một loại công cụ hỗ trợ cho việc học các kiến thức khác thôi mà. Không thể chỉ vì công cụ mà bỏ qua những yếu tố nền tảng cốt lõi chứ! Mới đây, Bộ Nội vụ còn bỏ quy định về chứng chỉ ngoại ngữ trong đề bạt, bổ nhiệm cán bộ cơ.
Thực tế, Chương trình học bổng AAS của Chính phủ Úc tại Việt Nam (Australia Awards Scholarship) không hề đặt nặng tiêu chí IELTS khi tuyển ứng viên (dù những người được chọn sẽ học ở Úc luôn đó). Đã có những ứng viên trúng tuyển dù chỉ có thể trả lời phỏng vấn bằng tiếng Việt thay vì tiếng Anh.
Có lẽ vì Hội đồng tuyển chọn quan tâm đến năng lực tư duy, chuyên môn... của ứng viên hơn là ngoại ngữ. Họ cho rằng khoảng thời gian vài tháng được học tiếng Anh trước khi đi du học sẽ cung cấp đủ nền tảng cho ứng viên để theo học ở Úc. Trong khi những yếu tố về chuyên môn, kinh nghiệm làm việc... thì không phải thứ dễ có được trong một thời gian ngắn. Còn chúng ta thì đang làm ngược lại!
Là một người từng được học bổng của Chính phủ Úc, chứng kiến nhiều bạn xuất phát điểm với nền tiếng Anh rất thấp, nhưng khi có môi trường học và sử dụng đã thăng tiến siêu nhanh, đạt đủ điều kiện học tập, làm việc ở Úc, người viết cho rằng điểm số IELTS chỉ phản ánh điều kiện cũng như quá trình được học, sử dụng ngoại ngữ của học sinh THPT chứ không phải cái gì quá "ghê gớm" đâu (trừ những bạn được điểm IELTS tuyệt đối hoặc gần tuyệt đối).
Nhìn chung, IELTS mang đến ưu thế rất rõ ràng cho học sinh các thành phố lớn, gia đình có kinh tế khá giả. Trong khi đó, những bạn ở vùng sâu, vùng xa, gia đình không có điều kiện lại hoàn toàn thất thế do năng lực của giáo viên, môi trường sử dụng, học tập... đều hạn chế hơn nhiều.
Việc đề cao IELTS trong tuyển sinh đại học cũng phơi bày tư duy quẩn quanh trong chính sách giáo dục. Chúng ta đã cố gắng cải cách để giảm tải áp lực cũng như lãng phí trong thi cử. Nhưng việc trao cho IELTS quá nhiều quyền lợi lại đi ngược lại chủ trương ấy rồi.
Trước hết IELTS là một kỳ thi vô cùng tốn kém. Để được cấp chứng chỉ IELTS, thí sinh sẽ phải tham dự một kỳ thi với lệ phí lên tới 4.750.000 đồng trả cho các tổ chức nước ngoài (theo công bố của Hội đồng Anh) – một con số không hề nhỏ đâu nha! Nhất là khi một bạn có thể phải thi tới vài lần mới đạt được mục tiêu. Mức phí này là "gia tài" với nhiều gia đình ở nông thôn luôn đó.
Ngoài ra, dù hiện nay kỳ thi này đã được mở rộng đáng kể nhưng hiện mới chỉ có mặt ở Hà Nội, TP. HCM và hơn 20 tỉnh, thành phố. Do đó, nếu muốn tham dự kỳ thi, nhiều bạn sẽ buộc phải đi sang tỉnh/thành phố khác hoặc di chuyển về tỉnh lỵ của địa phương mình để dự thi. Nó gợi nhớ cảnh hàng năm thí sinh và gia đình phải vất vả khăn gói về các thành phố lớn để thi đại học trong quá khứ vậy.
Tất nhiên, ai đó có thể lý giải rằng vẫn còn nhiều con đường khác để vào đại học phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh kinh tế thay vì chạy theo chứng chỉ IELTS. Nhưng việc tạo cho chứng chỉ IELTS quá nhiều đặc quyền hoàn toàn có thể tạo ra một cuộc chạy đua trong tương lai gần (hiện tại cũng đã manh nha rồi đó).
Ngay cả khi cuộc đua lãng phí ấy may mắn không trở thành sự thật, thì tuyển sinh bằng chứng chỉ IELTS đơn giản là vẫn cướp đi các cơ hội, suất vào đại học của những bạn gia đình ít có điều kiện hơn thôi.
Nguồn: soha.vn