Dùng GPS phát hiện 117 mẫu cây gỗ "thần thánh" của Việt Nam: Mối mọt nhìn thấy phải chạy dài ✨

Chill quá đi mất, team nghiên cứu Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga vừa có màn flex cực mạnh nè!

Mạng lưới Thông tin Đa dạng Sinh học Toàn cầu (GBIF) - tổ chức quốc tế chuyên thu thập và chia sẻ data về các loài sinh vật trên toàn thế giới - năm 2025 vừa đăng tải công trình nghiên cứu của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga về một loài cây gỗ ultra rare ở Việt Nam và trên thế giới: Cây Xá xị (hay còn gọi là Vù hương, Rè hương nha). Tên khoa học là Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn. nghe xịn sò phết đúng không!

9c8cf585ad70e357b18e.jpg


Cầm máy GPS Garmin GPSMAP 64s (xịn xò lắm nha) với hệ tọa độ WGS84, các nhà khoa học Việt-Nga đã lên đường thực hiện cuộc khảo sát siêu khủng trong suốt 4 năm trời, để định vị và thu thập mẫu sinh học của Xá xị.

Và kết quả nè: Sau hơn 1.400 ngày miệt mài (tưởng tượng mà xem ), các nhà khoa học đã thu thập được 117 mẫu vật Xá xị (gồm lá và vỏ cây) tại các khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ và rừng sản xuất khắp Việt Nam luôn!

edee06497495125bd41a.jpg


Tất cả các mẫu đều được thu thập bằng tay (handmade 100% nha), sau đó được vận chuyển về phòng thí nghiệm tại Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga trong các thùng nhựa cẩn thận lắm.

Để xác định đặc điểm của hệ gen biểu hiện toàn diện của Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn., các nhà khoa học đã phải đông lạnh riêng lẻ ngay lập tức các mẫu vật quý hiếm trong nitơ lỏng và bảo quản ở -80°C cho đến khi chiết xuất RNA. Công phu ghê ha!

Mục đích của cuộc khảo sát dày công này là để thiết lập bản đồ số chính xác về tọa độ địa lý và sự phân bố của loài cây gỗ Xá xị tại Việt Nam đó.

Từ đó, giới chuyên gia có thể dự báo được sự dịch chuyển của quần thể thực vật dưới tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu toàn cầu (nóng lên rồi nè ️), tìm kiếm các vùng thổ nhưỡng và khí hậu tối ưu để triển khai các chiến lược phục hồi, tái trồng rừng nhằm bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững nguồn tài nguyên quý báu của khu vực châu Á.

Trong Danh lục Đỏ Việt Nam, cây Xá xị được phân loại CR (Rất nguy cấp) bởi số lượng trong tự nhiên của loài cây gỗ quý hiếm này đang dần suy giảm do bị khai thác ồ ạt để lấy gỗ và tinh dầu. Buồn quá đi mất

Loài cây gỗ quý này chủ yếu chỉ có tại khoảng 10 nước ở châu Á thôi, mọc ở độ cao từ 1.500m so với mặt nước biển trở lên (sống trên cao ngút ngàn luôn). Về đặc điểm sinh học, cây Xá xị có thể cao đến 25 mét, thân cây hình trụ, gốc cây to đùng nha.

e56978dd9a9f97c4f5ee.jpg


Hai "báu vật sống" trong Xá xị chính là gỗ và tinh dầu:

Cả lá, thân, gỗ và rễ của Xá xị đều chứa tinh dầu đặc trưng với hàm lượng 2-4%. Thành phần chủ yếu trong tinh dầu Xá xị là Safrol (75%) có mùi thơm ngọt đặc trưng - ngửi một cái là mê luôn!

Riêng lõi gỗ Xá xị thuộc hàng "cực phẩm" luôn nè: Ít thấm nước và mối mọt không thể phá hủy được. Sở dĩ mối mọt khó "ăn" gỗ Xá xị là nhờ mùi hương đặc trưng của nó đó các bạn ơi.

Đối với con người, mùi hương này rất dễ chịu, giúp thư giãn max chill ; Nhưng đối với côn trùng (mối, mọt, kiến, muỗi), các hợp chất hóa học trong tinh dầu này (đặc biệt là Safrol) lại là một chất xua đuổi tự nhiên cực mạnh. Khứu giác của mối mọt rất nhạy, chúng sẽ chủ động né tránh những thớ gỗ đậm mùi tinh dầu này - thấy là chạy luôn! ‍♂️

6a73be5bce8592196df7.jpg

5ea4bb402206b61e238d.png


Nguồn: kenh14.vn
 
Back
Top