Nghe có vẻ như phim kinh dị nhưng real luôn nha mọi người! Các bác sĩ nhãn khoa không chỉ chữa cận thị, loạn thị đâu. Họ còn có thể phát hiện cả đống bệnh nguy hiểm chỉ bằng cách nhìn vào mắt bạn - từ tiểu đường, đa xơ cứng, bệnh tim mạch, nhược cơ, cho đến cả... ung thư nữa!
Câu chuyện "drama" của nhà văn Alfred Thigpen
Hôm đó, Alfred Thigpen - một nhà văn người Mỹ sống ở Washington - đến phòng khám nhãn khoa để check mắt định kỳ thôi. Thế mà bác sĩ lại bảo ông phải đi nội soi đại trực tràng.
"Cái gì cơ? Mắt của tôi thì có liên quan gì đến ruột già của tôi cơ chứ?" - Alfred sốc nặng, tưởng bác sĩ nhầm bệnh nhân rồi
Nhưng mà không đâu, ngồi trước mặt ông đang là Neal Adams - cựu Trưởng khoa Sinh lý học thị giác tại Viện Mắt Wilmer, Đại học Johns Hopkins, một trong những chuyên gia nhãn khoa đỉnh nhất thế giới luôn. Ông này còn là tổng biên tập tạp chí nhãn khoa Eye Reports nữa cơ!
Chỉ cần nhìn võng mạc của Thigpen bằng mắt thường, bác sĩ Adams đã phát hiện một vết tàn nhang đầy khả nghi rồi.
"Khi tàn nhang có hình dạng nhất định và xuất hiện với số lượng nhất định trên võng mạc, nó liên quan chặt chẽ đến một hội chứng cụ thể của polyp đại tràng đấy", bác sĩ Adams giải thích.
Nghĩa là Thigpen có khả năng mắc ung thư đó! Tuy tỷ lệ không cao lắm nhưng phòng bệnh hơn chữa bệnh mà. Polyp đại tràng nếu phát hiện và cắt bỏ kịp thời thì có thể ngăn được ung thư tiến triển luôn.
Buổi khám mắt này thực sự đã có khả năng cứu mạng Alfred Thigpen, ngăn nước Mỹ mất đi một nhà văn tài năng
Plot twist có từ năm 1935 rồi đấy!
Ngay từ năm 1935, bác sĩ Richard Cabot tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts đã báo cáo những trường hợp ung thư đại trực tràng đầu tiên có liên hệ với vết tàn nhang trên võng mạc rồi.
"Nhưng tài liệu y khoa phần lớn không đề cập đến mối liên hệ này cho đến năm 1980, khi bác sĩ Norman Blair và Clement Trempe mô tả mối liên hệ giữa polyp đại tràng và ung thư đại tràng cũng như hiện tượng tàn nhang ở phía sau mắt", bác sĩ Adams cho biết.
Họ đặt tên cho vết tàn nhang này là CHRPE (viết tắt của phì đại bẩm sinh của biểu mô sắc tố võng mạc - tên dài ghê).
Một nghiên cứu sau đó phát hiện CHRPE có mối tương quan đủ mạnh với một dạng polyp đại tràng di truyền gọi là bệnh polyp tuyến gia đình (FAP). Có thể tàn nhang và polyp cùng do một đột biến gen gây ra. Và nghiên cứu năm 2010 trên Tạp chí Tiêu hóa Hoa Kỳ kết luận: những bệnh nhân có tàn nhang võng mạc như vậy nên được nội soi đại trực tràng ASAP!
Không chỉ có ung thư đại trực tràng đâu nha!
Bác sĩ Adams kể ông từng chẩn đoán được bệnh ung thư máu bạch cầu giai đoạn đầu ở một người khỏe mạnh, chỉ bằng cách phát hiện các đốm máu trong võng mạc của bệnh nhân thôi đấy.
Võng mạc bị viêm đáng ngờ của một bệnh nhân khác khiến ông chạy xét nghiệm điện võng mạc đồ, rồi phát hiện ra một bất thường liên quan đến khối u ác tính. Cuối cùng bệnh nhân được chẩn đoán ung thư buồng trứng
"Khi chúng ta nhìn vào phía sau mắt ở võng mạc, chúng ta có thể tìm thấy những dấu hiệu giúp xác định nhiều rối loạn - từ huyết áp cao, tiểu đường, các rối loạn di truyền hiếm gặp cho đến các bệnh ung thư đe dọa tính mạng", bác sĩ Adams nói.
Nhìn vào mắt, các bác sĩ nhãn khoa có thể đưa ra chẩn đoán cho nhiều loại ung thư từ phổi, vú, tuyến tụy, não cho đến u lympho và đa u tủy nữa!
3 loại ung thư dễ "lộ hàng" qua mắt nhất
1. Ung thư mắt ️
Ung thư mắt có thể âm thầm phát triển với các triệu chứng ban đầu như:
• Mờ mắt
• Nhìn thấy những tia sáng, đường ngoằn nghèo hoặc đốm trôi nổi
• Phát hiện đốm đen trong mống mắt ngày càng to
• Đặc biệt: khi khối u to lên, hai mắt có thể mất đối xứng, một bên mắt hơi lồi ra hoặc nhãn cầu bị lệch
Điều đáng lo là tất cả triệu chứng này phát triển âm thầm trong khi bạn chưa hề thấy đau!
2. Ung thư máu
Chảy máu trong mắt có thể là dấu hiệu của ung thư máu. Bạn sẽ nhìn thấy một mảng đỏ dưới bề mặt mắt mình.
Lý do ung thư máu thường biểu hiện ở mắt trước tiên là vì đây là vị trí chứa nhiều mạch máu nhỏ. Sự tăng sinh bất thường của bạch cầu có thể dẫn tới xuất huyết ở các mao mạch võng mạc, gây mờ mắt và mất thị lực.
3. Ung thư não
Khi khối u phát triển trong não, nó có thể chèn ép vùng não và dây thần kinh thị giác, dẫn đến:
• Giảm thị lực, mờ mắt, nhìn đôi, mất trường thị
• Nháy mắt, giật mắt không kiểm soát
• Sụp mi, rung giật nhãn cầu
• Nhạy cảm với ánh sáng chói
Nếu các triệu chứng này xuất hiện kèm cơn đau đầu vào buổi sáng sớm khiến bạn buồn nôn, đi khám ngay vì rất có thể bạn đang có khối u trong não!
Các loại ung thư khác cũng liên quan đến mắt
Ung thư phổi có thể gây mờ mắt, mất thị lực, đau mắt và hiện tượng ruồi bay.
Nghiên cứu về ung thư đại trực tràng phát hiện những bệnh nhân bị di căn hốc mắt thường có biểu hiện đau mắt, lồi mắt, mất thị lực và nhìn đôi - các triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 2 tháng trước khi được chẩn đoán.
Nhiều nghiên cứu khác cũng phát hiện nhạy cảm với ánh sáng và nhìn đôi là triệu chứng ban đầu của ung thư ruột kết. Các vấn đề về thị lực cũng liên quan đến ung thư vú.
Bệnh nhân ung thư vú thường có biểu hiện đau mắt đỏ, ngứa hoặc nóng rát, chảy nước mắt liên tục vì bị viêm lòng trắng trong mắt, mắt bị hồng, nhìn mờ, nhìn đôi, hiện tượng ruồi bay hoặc có đốm đen trong tầm nhìn.
Quay lại câu chuyện của Alfred Thigpen nào
Bản thân Alfred Thigpen cũng thú nhận, ông sẽ không khám mắt thường xuyên nếu không gặp tai nạn cách đây 25 năm.
Trong khi chơi bóng rổ, Thigpen vô tình tự chọc móng tay vào mắt khiến giác mạc bị rách. Mặc dù vết rách đã lành, nhưng các bác sĩ nhãn khoa yêu cầu ông phải khám mắt định kỳ hàng năm.
Điều này cuối cùng đã đưa Thigpen đến phòng khám của bác sĩ Neal Adams và bây giờ, ông đang nằm ở phòng nội soi đại trực tràng.
Đúng như dự đoán của bác sĩ Adams! Các bác sĩ nội soi phát hiện 3 polyp trong ruột già của Thigpen. Hai cái lành tính nhưng một polyp đã mang tế bào tiền ung thư rồi
Thigpen sau đó phẫu thuật cắt bỏ polyp này. "Lời khuyên của bác sĩ Adams đúng đắn vì ung thư đại tràng hầu như luôn bắt đầu bằng một polyp ác tính. Bằng cách cắt bỏ nó, tôi đã ngăn chặn được nguy cơ ung thư", ông nói.
Kết luận: Đi khám mắt đi các bạn ơi!
Thực tế đáng tiếc là chúng ta ngày nay ít có thói quen khám mắt định kỳ. Thông thường chỉ khi nào mắt gặp vấn đề như cận thị, loạn thị, viễn thị, chúng ta mới tìm gặp bác sĩ nhãn khoa.
Ngoài ung thư, các bác sĩ nhãn khoa còn được đào tạo để phát hiện nhiều căn bệnh nguy hiểm chỉ bằng cách nhìn vào đôi mắt - từ tiểu đường, đa xơ cứng, bệnh tim mạch, nhược cơ, bệnh tuyến giáp...
Nguồn: soha.vn
Câu chuyện "drama" của nhà văn Alfred Thigpen
Hôm đó, Alfred Thigpen - một nhà văn người Mỹ sống ở Washington - đến phòng khám nhãn khoa để check mắt định kỳ thôi. Thế mà bác sĩ lại bảo ông phải đi nội soi đại trực tràng.
"Cái gì cơ? Mắt của tôi thì có liên quan gì đến ruột già của tôi cơ chứ?" - Alfred sốc nặng, tưởng bác sĩ nhầm bệnh nhân rồi
Nhưng mà không đâu, ngồi trước mặt ông đang là Neal Adams - cựu Trưởng khoa Sinh lý học thị giác tại Viện Mắt Wilmer, Đại học Johns Hopkins, một trong những chuyên gia nhãn khoa đỉnh nhất thế giới luôn. Ông này còn là tổng biên tập tạp chí nhãn khoa Eye Reports nữa cơ!
Chỉ cần nhìn võng mạc của Thigpen bằng mắt thường, bác sĩ Adams đã phát hiện một vết tàn nhang đầy khả nghi rồi.
"Khi tàn nhang có hình dạng nhất định và xuất hiện với số lượng nhất định trên võng mạc, nó liên quan chặt chẽ đến một hội chứng cụ thể của polyp đại tràng đấy", bác sĩ Adams giải thích.
Nghĩa là Thigpen có khả năng mắc ung thư đó! Tuy tỷ lệ không cao lắm nhưng phòng bệnh hơn chữa bệnh mà. Polyp đại tràng nếu phát hiện và cắt bỏ kịp thời thì có thể ngăn được ung thư tiến triển luôn.
Buổi khám mắt này thực sự đã có khả năng cứu mạng Alfred Thigpen, ngăn nước Mỹ mất đi một nhà văn tài năng
Plot twist có từ năm 1935 rồi đấy!
Ngay từ năm 1935, bác sĩ Richard Cabot tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts đã báo cáo những trường hợp ung thư đại trực tràng đầu tiên có liên hệ với vết tàn nhang trên võng mạc rồi.
"Nhưng tài liệu y khoa phần lớn không đề cập đến mối liên hệ này cho đến năm 1980, khi bác sĩ Norman Blair và Clement Trempe mô tả mối liên hệ giữa polyp đại tràng và ung thư đại tràng cũng như hiện tượng tàn nhang ở phía sau mắt", bác sĩ Adams cho biết.
Họ đặt tên cho vết tàn nhang này là CHRPE (viết tắt của phì đại bẩm sinh của biểu mô sắc tố võng mạc - tên dài ghê).
Một nghiên cứu sau đó phát hiện CHRPE có mối tương quan đủ mạnh với một dạng polyp đại tràng di truyền gọi là bệnh polyp tuyến gia đình (FAP). Có thể tàn nhang và polyp cùng do một đột biến gen gây ra. Và nghiên cứu năm 2010 trên Tạp chí Tiêu hóa Hoa Kỳ kết luận: những bệnh nhân có tàn nhang võng mạc như vậy nên được nội soi đại trực tràng ASAP!
Không chỉ có ung thư đại trực tràng đâu nha!
Bác sĩ Adams kể ông từng chẩn đoán được bệnh ung thư máu bạch cầu giai đoạn đầu ở một người khỏe mạnh, chỉ bằng cách phát hiện các đốm máu trong võng mạc của bệnh nhân thôi đấy.
Võng mạc bị viêm đáng ngờ của một bệnh nhân khác khiến ông chạy xét nghiệm điện võng mạc đồ, rồi phát hiện ra một bất thường liên quan đến khối u ác tính. Cuối cùng bệnh nhân được chẩn đoán ung thư buồng trứng
"Khi chúng ta nhìn vào phía sau mắt ở võng mạc, chúng ta có thể tìm thấy những dấu hiệu giúp xác định nhiều rối loạn - từ huyết áp cao, tiểu đường, các rối loạn di truyền hiếm gặp cho đến các bệnh ung thư đe dọa tính mạng", bác sĩ Adams nói.
Nhìn vào mắt, các bác sĩ nhãn khoa có thể đưa ra chẩn đoán cho nhiều loại ung thư từ phổi, vú, tuyến tụy, não cho đến u lympho và đa u tủy nữa!
3 loại ung thư dễ "lộ hàng" qua mắt nhất
1. Ung thư mắt ️
Ung thư mắt có thể âm thầm phát triển với các triệu chứng ban đầu như:
• Mờ mắt
• Nhìn thấy những tia sáng, đường ngoằn nghèo hoặc đốm trôi nổi
• Phát hiện đốm đen trong mống mắt ngày càng to
• Đặc biệt: khi khối u to lên, hai mắt có thể mất đối xứng, một bên mắt hơi lồi ra hoặc nhãn cầu bị lệch
Điều đáng lo là tất cả triệu chứng này phát triển âm thầm trong khi bạn chưa hề thấy đau!
2. Ung thư máu
Chảy máu trong mắt có thể là dấu hiệu của ung thư máu. Bạn sẽ nhìn thấy một mảng đỏ dưới bề mặt mắt mình.
Lý do ung thư máu thường biểu hiện ở mắt trước tiên là vì đây là vị trí chứa nhiều mạch máu nhỏ. Sự tăng sinh bất thường của bạch cầu có thể dẫn tới xuất huyết ở các mao mạch võng mạc, gây mờ mắt và mất thị lực.
3. Ung thư não
Khi khối u phát triển trong não, nó có thể chèn ép vùng não và dây thần kinh thị giác, dẫn đến:
• Giảm thị lực, mờ mắt, nhìn đôi, mất trường thị
• Nháy mắt, giật mắt không kiểm soát
• Sụp mi, rung giật nhãn cầu
• Nhạy cảm với ánh sáng chói
Nếu các triệu chứng này xuất hiện kèm cơn đau đầu vào buổi sáng sớm khiến bạn buồn nôn, đi khám ngay vì rất có thể bạn đang có khối u trong não!
Các loại ung thư khác cũng liên quan đến mắt
Ung thư phổi có thể gây mờ mắt, mất thị lực, đau mắt và hiện tượng ruồi bay.
Nghiên cứu về ung thư đại trực tràng phát hiện những bệnh nhân bị di căn hốc mắt thường có biểu hiện đau mắt, lồi mắt, mất thị lực và nhìn đôi - các triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 2 tháng trước khi được chẩn đoán.
Nhiều nghiên cứu khác cũng phát hiện nhạy cảm với ánh sáng và nhìn đôi là triệu chứng ban đầu của ung thư ruột kết. Các vấn đề về thị lực cũng liên quan đến ung thư vú.
Bệnh nhân ung thư vú thường có biểu hiện đau mắt đỏ, ngứa hoặc nóng rát, chảy nước mắt liên tục vì bị viêm lòng trắng trong mắt, mắt bị hồng, nhìn mờ, nhìn đôi, hiện tượng ruồi bay hoặc có đốm đen trong tầm nhìn.
Quay lại câu chuyện của Alfred Thigpen nào
Bản thân Alfred Thigpen cũng thú nhận, ông sẽ không khám mắt thường xuyên nếu không gặp tai nạn cách đây 25 năm.
Trong khi chơi bóng rổ, Thigpen vô tình tự chọc móng tay vào mắt khiến giác mạc bị rách. Mặc dù vết rách đã lành, nhưng các bác sĩ nhãn khoa yêu cầu ông phải khám mắt định kỳ hàng năm.
Điều này cuối cùng đã đưa Thigpen đến phòng khám của bác sĩ Neal Adams và bây giờ, ông đang nằm ở phòng nội soi đại trực tràng.
Đúng như dự đoán của bác sĩ Adams! Các bác sĩ nội soi phát hiện 3 polyp trong ruột già của Thigpen. Hai cái lành tính nhưng một polyp đã mang tế bào tiền ung thư rồi
Thigpen sau đó phẫu thuật cắt bỏ polyp này. "Lời khuyên của bác sĩ Adams đúng đắn vì ung thư đại tràng hầu như luôn bắt đầu bằng một polyp ác tính. Bằng cách cắt bỏ nó, tôi đã ngăn chặn được nguy cơ ung thư", ông nói.
Kết luận: Đi khám mắt đi các bạn ơi!
Thực tế đáng tiếc là chúng ta ngày nay ít có thói quen khám mắt định kỳ. Thông thường chỉ khi nào mắt gặp vấn đề như cận thị, loạn thị, viễn thị, chúng ta mới tìm gặp bác sĩ nhãn khoa.
Ngoài ung thư, các bác sĩ nhãn khoa còn được đào tạo để phát hiện nhiều căn bệnh nguy hiểm chỉ bằng cách nhìn vào đôi mắt - từ tiểu đường, đa xơ cứng, bệnh tim mạch, nhược cơ, bệnh tuyến giáp...
Nguồn: soha.vn