Các bác khoa học ở Viện Các Khoa học Trái đất thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa flex thành tích xịn sò: dùng AI kết hợp với các kỹ thuật thống kê đỉnh cao để "soi" kỹ vùng động đất kích thích ở hồ chứa thủy điện Lai Châu. Từ đó mở ra cơ hội áp dụng AI để "truy tìm" nguyên nhân gây ra những trận rung lắc này nhé!
Theo TS Cao Đình Trọng - chủ nhiệm đề tài cho biết, chuyện động đất kích thích ở Lai Châu giờ không còn là "có vẻ như" nữa mà đã chính thức confirmed với hàng ngàn trận động đất thực tế, trong đó có nhiều trận khá mạnh luôn.
Chỉ riêng giai đoạn 2015-2021 thôi đã ghi nhận khoảng 1.500 trận động đất, với 13 trận mạnh hơn 4.2 độ. Nghe mà hú hồn!
Để tìm ra mối liên hệ giữa hoạt động địa chấn với việc mực nước hồ chứa lên xuống thất thường, kịp thời phát hiện những rủi ro tiềm ẩn, team nghiên cứu của Viện Các Khoa học Trái đất đã hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu quốc gia Italia thực hiện đề tài "Nghiên cứu sự ảnh hưởng của động đất kích thích và đánh giá độ nguy hiểm động đất khu vực Lai Châu, Việt Nam".
Điểm đặc biệt là lần đầu tiên các nhà khoa học Việt Nam mình áp dụng AI cùng các kỹ thuật thống kê siêu xịn để phân tích vùng, nguồn phát sinh và quy luật hoạt động của động đất kích thích ở khu vực hồ chứa thủy điện Lai Châu đấy!
Thông qua các phương pháp phân tích phổ, kiểm tra mối liên hệ giữa các chuỗi dữ liệu và áp dụng thống kê hiện đại, mô hình AI đã chỉ ra được mối liên quan giữa các trận động đất nhỏ trong khu vực với quá trình tích nước của hồ chứa. Từ đó mở ra hướng tiếp cận mới trong việc đánh giá rủi ro địa chất bằng cách tích hợp dữ liệu thời gian thực với mô hình AI. Xịn như phim Hollywood luôn á!
Kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho các đơn vị liên quan như nhà máy Thủy điện Lai Châu, các đơn vị quản lý an toàn hồ chứa cũng như các cơ quan phòng chống thiên tai. Nhờ đó có thể cảnh báo sớm, vận hành chủ động và hoạch định chính sách khoa học hơn nhiều.
Ngoài ra, team nghiên cứu cũng đã đăng kết quả phân tích lên các tạp chí khoa học uy tín trong nước và quốc tế, làm rõ các đặc điểm của động đất kích thích tại Lai Châu.
Đây cũng là bước đệm quan trọng để chuyển từ phân tích mô tả sang dự báo, hỗ trợ xây dựng tiêu chí an toàn địa chấn và cập nhật bản đồ nguy cơ động đất quốc gia theo chuẩn quốc tế cho chuẩn chỉnh.
Trong giai đoạn tiếp theo, team nghiên cứu sẽ kết hợp thêm dữ liệu vệ tinh (InSAR) để theo dõi biến dạng mặt đất, từ đó nâng cao khả năng mô phỏng và cảnh báo sớm các chuỗi địa chấn. Việc tích hợp nhiều nguồn dữ liệu sẽ giúp tăng độ chính xác và mở rộng phạm vi ứng dụng của mô hình nữa.
Từ kết quả này, các nhà khoa học hy vọng sẽ mở rộng sang các khu vực hồ chứa lớn khác, hướng tới xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và hoàn thiện bản đồ nguy cơ động đất kích thích trên toàn quốc. Tham vọng thật đấy!
Ở Việt Nam những năm qua, động đất kích thích đã xảy ra ở nhiều địa phương, gây ra những xáo trộn trong đời sống, sinh hoạt, sản xuất của người dân ở vùng gần tâm chấn. Điển hình như động đất kích thích ở thủy điện Sông Tranh 2, tỉnh Quảng Nam, kéo dài từ năm 2012 đến nay với cú chấn động chính mạnh 4.7 độ.
Động đất kích thích trong thời gian ngắn cũng xảy ra tại thủy điện Đắk Đrink, tỉnh Quảng Ngãi.
Gần đây nhất, khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum trở thành "điểm nóng" về động đất kích thích ở Việt Nam. Từ một vùng tương đối yên ắng, nơi này xảy ra hàng trăm trận động đất từ tháng 4/2021 đến nay. Trong đó trận mạnh nhất có độ lớn 5.0, gây rung chấn cho một khu vực rộng lớn ở Tây Nguyên và miền Trung luôn.
Nguồn: soha.vn
Theo TS Cao Đình Trọng - chủ nhiệm đề tài cho biết, chuyện động đất kích thích ở Lai Châu giờ không còn là "có vẻ như" nữa mà đã chính thức confirmed với hàng ngàn trận động đất thực tế, trong đó có nhiều trận khá mạnh luôn.
Chỉ riêng giai đoạn 2015-2021 thôi đã ghi nhận khoảng 1.500 trận động đất, với 13 trận mạnh hơn 4.2 độ. Nghe mà hú hồn!
Để tìm ra mối liên hệ giữa hoạt động địa chấn với việc mực nước hồ chứa lên xuống thất thường, kịp thời phát hiện những rủi ro tiềm ẩn, team nghiên cứu của Viện Các Khoa học Trái đất đã hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu quốc gia Italia thực hiện đề tài "Nghiên cứu sự ảnh hưởng của động đất kích thích và đánh giá độ nguy hiểm động đất khu vực Lai Châu, Việt Nam".
Điểm đặc biệt là lần đầu tiên các nhà khoa học Việt Nam mình áp dụng AI cùng các kỹ thuật thống kê siêu xịn để phân tích vùng, nguồn phát sinh và quy luật hoạt động của động đất kích thích ở khu vực hồ chứa thủy điện Lai Châu đấy!
Thông qua các phương pháp phân tích phổ, kiểm tra mối liên hệ giữa các chuỗi dữ liệu và áp dụng thống kê hiện đại, mô hình AI đã chỉ ra được mối liên quan giữa các trận động đất nhỏ trong khu vực với quá trình tích nước của hồ chứa. Từ đó mở ra hướng tiếp cận mới trong việc đánh giá rủi ro địa chất bằng cách tích hợp dữ liệu thời gian thực với mô hình AI. Xịn như phim Hollywood luôn á!
Kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho các đơn vị liên quan như nhà máy Thủy điện Lai Châu, các đơn vị quản lý an toàn hồ chứa cũng như các cơ quan phòng chống thiên tai. Nhờ đó có thể cảnh báo sớm, vận hành chủ động và hoạch định chính sách khoa học hơn nhiều.
Ngoài ra, team nghiên cứu cũng đã đăng kết quả phân tích lên các tạp chí khoa học uy tín trong nước và quốc tế, làm rõ các đặc điểm của động đất kích thích tại Lai Châu.
Đây cũng là bước đệm quan trọng để chuyển từ phân tích mô tả sang dự báo, hỗ trợ xây dựng tiêu chí an toàn địa chấn và cập nhật bản đồ nguy cơ động đất quốc gia theo chuẩn quốc tế cho chuẩn chỉnh.
Trong giai đoạn tiếp theo, team nghiên cứu sẽ kết hợp thêm dữ liệu vệ tinh (InSAR) để theo dõi biến dạng mặt đất, từ đó nâng cao khả năng mô phỏng và cảnh báo sớm các chuỗi địa chấn. Việc tích hợp nhiều nguồn dữ liệu sẽ giúp tăng độ chính xác và mở rộng phạm vi ứng dụng của mô hình nữa.
Từ kết quả này, các nhà khoa học hy vọng sẽ mở rộng sang các khu vực hồ chứa lớn khác, hướng tới xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và hoàn thiện bản đồ nguy cơ động đất kích thích trên toàn quốc. Tham vọng thật đấy!
Ở Việt Nam những năm qua, động đất kích thích đã xảy ra ở nhiều địa phương, gây ra những xáo trộn trong đời sống, sinh hoạt, sản xuất của người dân ở vùng gần tâm chấn. Điển hình như động đất kích thích ở thủy điện Sông Tranh 2, tỉnh Quảng Nam, kéo dài từ năm 2012 đến nay với cú chấn động chính mạnh 4.7 độ.
Động đất kích thích trong thời gian ngắn cũng xảy ra tại thủy điện Đắk Đrink, tỉnh Quảng Ngãi.
Gần đây nhất, khu vực huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum trở thành "điểm nóng" về động đất kích thích ở Việt Nam. Từ một vùng tương đối yên ắng, nơi này xảy ra hàng trăm trận động đất từ tháng 4/2021 đến nay. Trong đó trận mạnh nhất có độ lớn 5.0, gây rung chấn cho một khu vực rộng lớn ở Tây Nguyên và miền Trung luôn.
Nguồn: soha.vn