Nền kinh tế lớn nhất châu Âu chi hàng trăm triệu euro mỗi ngày cho năng lượng của Nga.
Theo bài viết mới nhất trên DW, giới chuyên gia Đức đang tranh cãi nảy lửa về việc nước này có thể cắt nguồn năng lượng Nga nhanh đến mức nào, nhằm chặn dòng tiền "nuôi" chiến dịch đặc biệt tại Ukraine của Tổng thống Vladimir Putin.
Vấn đề là: nếu thực sự làm vậy, liệu nền kinh tế số 1 châu Âu có bị "buff" đau không?
Áp lực đè nặng lên Đức
Đức đang gánh áp lực cực lớn để giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga sau khi cuộc xung đột Ukraine nổ ra. Trong khi Mỹ, Anh và Canada đã dứt khoát ngừng nhập nhiên liệu hóa thạch từ Nga, thì Đức vẫn đang... chần chừ.
Thủ tướng Đức Olaf Scholz phát biểu trước Quốc hội tuần trước rằng việc cấm vận đột ngột năng lượng Nga "từ ngày này sang ngày khác sẽ có nghĩa là đẩy đất nước chúng ta và toàn bộ châu Âu vào cuộc suy thoái."
Lý do? Đức phụ thuộc Nga quá nhiều: 55% khí đốt và 34% dầu đều từ "gấu Nga" - theo số liệu của tổ chức nghiên cứu Agora Energiewende.
Đức chịu áp lực cắt giảm sự phụ thuộc vào năng lượng của Nga.
Nền kinh tế lớn nhất châu Âu chi hàng trăm triệu euro mỗi ngày cho năng lượng của Nga.
Đốt tiền từng ngày
Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Helsinki, kể từ khi chiến sự Ukraine bắt đầu vào ngày 24/2, EU đã rút hầu bao tận 21 tỷ euro (23,3 tỷ USD) để mua nhiên liệu hóa thạch từ Nga. Khủng vãi!
Nhiều chuyên gia cho rằng Berlin cần có động thái mạnh tay hơn để chặn tham vọng quân sự của Kremlin bằng cách tham gia tẩy chay năng lượng, nhưng đồng thời phải không làm sập nền kinh tế xuất khẩu của mình.
Các nhà khoa học tính toán ra sao?
Tháng 3 vừa rồi, nhóm học giả từ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Đức Leopoldina đưa ra phân tích: nếu ngừng nhập khí đốt Nga trong ngắn hạn, tác động sẽ "đáng kể nhưng có thể kiểm soát được."
GDP của Đức có thể giảm từ 0,5% đến 3% - so với mức rớt 4,5% trong năm đầu đại dịch thì còn "ổn" hơn. Tuy nhiên, các học giả cũng lưu ý: tìm nguồn thay thế dầu và than thì dễ, nhưng khí đốt mới là "ải" khó nhằn nhất.
Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức công bố gần đây cũng dự báo mức giảm GDP tương tự, kèm theo lạm phát tăng vọt - vốn đã chạm 5,5% vào tháng 2. Các tác giả cảnh báo: chưa từng có lệnh cấm vận nào quy mô thế này, nên "mọi giả định đều có thể sai be bét."
Nhà kinh tế học người Đức Rüdiger Bachmann trong phỏng vấn với Tagesspiegel thừa nhận giá phải trả cho tăng trưởng kinh tế "rất lớn", nhưng cho rằng "không có gì là không thể xử được thông qua các biện pháp chính sách kinh tế, ngay cả khi thiệt hại nặng gấp đôi".
Giới doanh nghiệp phản ứng mạnh
Dẫn đầu phe phản đối tẩy chay là Liên đoàn các ngành công nghiệp Đức (BDI). Tuần trước, họ cảnh báo động thái này có thể gây ra "hậu quả khôn lường."
Chủ tịch BDI Siegfried Russwurm nói rằng tẩy chay sẽ lan rộng toàn châu Âu vì mạng lưới khí đốt lục địa không được thiết kế để vận chuyển khí từ tây sang đông - ý nói đến Hà Lan và Bỉ, những nơi có thiết bị đầu cuối LNG có thể xử lý nguồn cung từ Mỹ, Qatar và Na Uy.
Christoph M. Schmidt, chủ tịch Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz, hoài nghi về các dự báo cho rằng tẩy chay sẽ "nằm trong tầm kiểm soát".
Ông nói thẳng: "Hiện nay hầu như không thể đưa ra các tuyên bố đáng tin cậy về mức độ của các hậu quả kinh tế liên quan".
Nhiều lĩnh vực công nghiệp đã báo động rằng gián đoạn nghiêm trọng trong sản xuất và chuỗi cung ứng có thể dẫn đến mất việc làm hàng loạt. Các tổ chức liên quan gồm Liên minh Khai thác mỏ, Hóa chất và Năng lượng (IG BCE), Hiệp hội Công nghiệp Thép (WV Stahl) và các nhóm đại diện ngành kim loại, điện.
Ngành năng lượng "gánh team"
Phần lớn gánh nặng từ bất kỳ cuộc tẩy chay nào sẽ rơi vào vai ngành năng lượng Đức.
Leonhard Birnbaum, CEO của tập đoàn năng lượng khổng lồ E.ON, chia sẻ trên Tagesthemen rằng nếu không có khí đốt Nga, nền kinh tế sẽ chịu "những thiệt hại lớn, điều này cần phải tránh bằng mọi cách có thể."
Kerstin Andreae, chủ tịch Hiệp hội các ngành công nghiệp nước và năng lượng Đức (BDEW), cho biết lệnh cấm vận sẽ tạo ra "những thách thức to lớn, gần như tàn khốc."
Bộ trưởng Kinh tế Đức Habeck đến Qatar và UAE để tìm nguồn cung cấp năng lượng mới
Bà Andreae nói thêm: sản xuất điện bằng than sẽ phải tăng cường, trong khi hộ gia đình và doanh nghiệp phải cắt giảm tiêu thụ năng lượng. Theo BDEW, việc sử dụng khí đốt trong nước có thể giảm 15%, thương mại khoảng 10% và công nghiệp giảm 8%.
Michael Hüfner từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Cologne cảnh báo trên Tagesspiegel rằng lệnh cấm vận đồng nghĩa với "chấm dứt sản xuất nguyên liệu thô" ở Đức luôn.
Đức đang tìm plan B
Dù không thể thực hiện tẩy chay hoàn toàn ngay lập tức, chính phủ Đức đã thông báo đang tìm cách giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga. Mục tiêu cuối năm nay là cắt giảm một nửa lượng khí đốt nhập từ Nga, và trong vòng 2 năm sẽ ngừng hoàn toàn.
Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck những ngày gần đây đã bay đến các nhà xuất khẩu khí đốt lớn khác như Qatar và Na Uy để đàm phán nguồn cung năng lượng tương lai.
Tuy nhiên, plot twist là Đức hiện không có thiết bị đầu cuối nào để nhận LNG - nguồn thay thế chính cho khí đốt tự nhiên Nga vốn được vận chuyển qua đường ống. Sớm nhất các cơ sở mới có thể hoạt động là năm 2026. Chờ lâu vãi
Nga có thể tự "siết van"?
Một kịch bản khác là Nga tự đột ngột cắt nguồn cung. Tuần trước, Moscow tuyên bố sẽ chỉ chấp nhận thanh toán nhiên liệu hóa thạch bằng đồng rúp. Nhưng các nước châu Âu đã ký hợp đồng thanh toán bằng euro và từ chối đổi tiền tệ.
Nguồn: soha.vn