Từ trước đến giờ, người Đức vẫn luôn coi Mỹ là "big boss" bảo vệ nhân quyền và dân chủ toàn cầu, kiểu "anh cả" của thế giới tự do ấy. Nhưng mà sau vụ George Floyd – anh da đen bị cảnh sát da trắng ghìm cổ đến tử vong ở Minneapolis gây ra làn sóng biểu tình bạo loạn khắp nước Mỹ, nhiều người đã phải nghĩ lại từ đầu luôn
Chuyện bạo lực bùng phát, cộng thêm cách Tổng thống Donald Trump xử lý đại dịch COVID-19, đã khiến Berlin và nhiều quốc gia khác nghĩ rằng: Mỹ đang "lost" phương hướng và có thể đánh mất vai trò dẫn đầu rồi đó. Điều này tạo ra một "khoảng trống quyền lực" mà dù Đức hay EU muốn lấp vào thì vẫn chưa đủ "trình" hoặc chưa sẵn sàng.
"Đức không phải là nhà lãnh đạo của thế giới tự do", ông Juergen Hardt - người đứng đầu bộ phận chính sách đối ngoại trong quốc hội Đức khẳng định với tờ SCMP, nói thẳng không chấp luôn.
Theo ông, "có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy Mỹ đang mất đi sự đoàn kết và ưu điểm từng làm nên sức mạnh của họ". "Thế giới từng tin rằng Mỹ cuối cùng đều có thể giải quyết các vấn đề của mình... Giờ đây mọi người đang nghi ngờ điều đó nhiều lắm", đồng minh lâu năm của Thủ tướng Angela Merkel chia sẻ.
Hồi xưa, Berlin coi mình là đồng minh thân thiết và gắn chặt lợi ích với Washington về mọi mặt - từ kinh tế, chính trị đến quân sự. Nhưng mối quan hệ này dần "lỏng lẻo" kể từ khi ông Trump lên nắm quyền và ngay lập tức thể hiện thái độ hoài nghi với những đồng minh lâu năm của Mỹ.
"Nhìn từ bên ngoài thì Mỹ đang từ bỏ vai trò nhà lãnh đạo tinh thần của thế giới", ông Thomas Jaeger - nhà khoa học chính trị tại Đại học Cologne nhận xét.
Tuần trước, ông Trump thông báo cắt đứt quan hệ với WHO. Ông cáo buộc tổ chức này giúp Trung Quốc che giấu thông tin về COVID-19 lúc dịch mới bùng phát ở Vũ Hán. Trước đó, ông cũng đã "bỏ rơi" hàng loạt hiệp định như thỏa thuận khí hậu Paris hay thỏa thuận hạt nhân Iran... bất chấp châu Âu phản đối gay gắt
"Điều đó tạo ra những khoảng trống và làm Mỹ yếu đi", ông Hardt nhận xét. "Mỹ đang tự làm mình yếu đi với tất cả những chia rẽ và giờ chúng đang được phản chiếu ra nước ngoài".
Tuần trước Thủ tướng Merkel đã công khai từ chối tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 mà ông Trump muốn tổ chức ở Washington vào tháng 6, lý do là lo ngại COVID-19 cùng khả năng sự kiện sẽ tạo thông điệp gây nhầm lẫn trước bầu cử tổng thống Mỹ.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Đức hoàn toàn không phù hợp để "ngồi ghế" dẫn đầu thế giới tự do thay Mỹ. Lý do lớn nhất là người Đức không hề "khoái" bất kỳ vai trò lãnh đạo nào liên quan đến vấn đề quân sự. Mindset này xuất phát từ lịch sử nặng nề của Đức nửa đầu thế kỷ 20 đó mà
Người Đức cho rằng việc Mỹ ngày càng rút lui khỏi vai trò lãnh đạo toàn cầu sẽ đẩy nhanh quá trình "downhill" của họ, đồng thời tạo cơ hội "vàng" cho Trung Quốc.
Các cuộc thăm dò ý kiến tại Đức cũng cho thấy một sự thay đổi lớn, đặc biệt ở giới trẻ dưới 30 tuổi - họ ngày càng "xa lánh" Mỹ và có cái nhìn thiện cảm hơn với Trung Quốc. Theo kết quả thăm dò tháng trước, 73% người Đức thừa nhận cách nhìn của họ về Mỹ trở nên tệ hơn vì khủng hoảng COVID-19. Bên cạnh đó, chỉ 37% người Đức đặt ưu tiên lên mối quan hệ với Mỹ - giảm từ 50% vào tháng 11 năm ngoái. Trong khi đó, 36% người Đức ủng hộ ưu tiên quan hệ giữa Đức và Trung Quốc – tăng từ 24% so với nửa năm trước. Plot twist đỉnh!
"Rời bỏ WHO là một sai lầm và những động thái tương tự giống như một hình thức thoái vị", ông Jaeger đánh giá. "Ngay cả khi bạn tin rằng WHO và các tổ chức quốc tế khác phụ thuộc vào Trung Quốc, câu trả lời đúng vẫn là ở lại và thúc đẩy cải cách từ bên trong thay vì bỏ đi và đầu hàng đối thủ... Giờ đây mọi thứ đều đi theo ý Trung Quốc rồi".
Đồng thời, các chuyên gia khác cảnh báo Đức nên suy nghĩ thật kỹ trước khi có bất kỳ động thái nào liên quan đến tình hình hiện tại của Mỹ.
Nguồn: soha.vn