Hà Nội đang vào giai đoạn "căng não" nhất trong cuộc chiến chống sốt xuất huyết rồi các bạn ơi! Ai cũng biết bệnh này do virus gây ra, còn muỗi vằn chính là "shipper" truyền bệnh đáng sợ. Giống như các bệnh do muỗi truyền khác, việc phòng chống dịch quan trọng nhất vẫn là phải diệt muỗi và bọ gậy thôi.
Đặc điểm của loại muỗi này là nó "khoái" đẻ ở nơi có nước trong. Cho nên bệnh hay xuất hiện ở những chỗ có nước đọng hoặc các dụng cụ chứa nước mà không được vệ sinh đều đặn hay đậy kín.
Bệnh thường phát triển mạnh ở các đô thị, khu vực đang đô thị hóa, nơi đông người và điều kiện vệ sinh môi trường như cấp nước, thu gom rác còn hạn chế.
Ở Hà Nội, những khu vực vệ sinh môi trường không được tốt như khu nhà trọ của anh em công nhân, khu vực công trường xây dựng... đang được các đội diệt bọ gậy "tấn công" cực mạnh, quyết tâm giải quyết triệt để nguồn lây lan này.
Nhưng mà các bạn đừng nghĩ bọ gậy chỉ "ở trọ" trong các khu vực nghèo nhé!
Khu nhà giàu có cần diệt bọ gậy không?
Câu trả lời: CÓ CHỨ!
Bọ gậy còn "chill" trong chậu cây cảnh, lốp xe trồng cây, đĩa lót chậu, lọ hoa và những bình trồng cây phát lộc nữa đấy. Những thứ này lại hay xuất hiện trong các ngôi nhà của tầng lớp trung lưu và giàu có, từ biệt thự đến chung cư cao cấp luôn. Những nơi này việc dọn dẹp thường do người giúp việc làm nên khá khó tiếp cận.
Với cây phát lộc, việc rửa rễ cây khi thay nước hàng ngày để đảm bảo không còn bọ gậy bám cũng là một thử thách với chủ nhà khi quá bận rộn rồi.
Việc khoanh vùng để phun hóa chất diệt muỗi gần đây cũng gây ra nhiều thắc mắc: cán bộ y tế sẽ lấy gia đình có ca bệnh, khoanh vùng với bán kính 100m rồi phun hóa chất diệt muỗi tại các hộ trong vòng tròn đó. Vậy thì những hộ ngay sát sẽ không được phun và khá tiếc là việc giải thích cho họ không phải lúc nào cũng rõ ràng.
Hơn nữa, không phải tất cả muỗi sẽ "bay màu" sau khi phun mà một số không nhỏ vẫn còn sống sót, chúng sẽ bỏ đi khỏi "tâm bão" (nhà vừa được phun thuốc), sang nhà bên cạnh.
Chúng sẽ bay ra khỏi căn nhà với bộ não bị kích thích, về lý thuyết thì chúng có thể hăng say đốt người hơn, đồng nghĩa với việc tăng nguy cơ truyền bệnh. Mà muỗi cái "hóa điên" thì đúng là nguy hiểm vô cùng đấy!
Ảnh hưởng của hóa chất diệt muỗi tới con người đã được cơ quan chuyên môn của Bộ Y tế kiểm định rồi. Nhưng người ta vẫn thì thầm về sự độc hại của hóa chất (mà lại rất mơ hồ) nhưng ít biết rằng, tác hại của phun hóa chất nguy hiểm ở chỗ: muỗi "nhờn thuốc" rất nhanh trong khi danh mục hóa chất được phép sử dụng lại không nhiều lắm.
Tình trạng muỗi kháng một số loại hóa chất tại một số khu vực ở Hà Nội đã diễn ra nhiều năm rồi. Thêm chuyện những cô muỗi "tinh ranh" trốn trong ngóc ngách sâu tránh được các hạt hóa chất sau phun thì việc phun hóa chất không thể diệt hết triệt để muỗi là chuyện đương nhiên rồi.
Đã có người tử vong vì sốt xuất huyết. Thế nhưng vẫn có gia đình trong vùng ổ dịch từ chối phun hóa chất, thậm chí "dùng quen biết" để làm việc đó.
Nhưng vô tình, chủ nhân những gia đình này tự đưa gia đình mình sau đó là hàng xóm vào nguy hiểm: muỗi trong khu vực nguy cơ cao nhất (ổ dịch) sống sót sau phun thuốc sẽ thâm nhập vào nhà họ - nơi "tránh bão" rất tốt, để đốt các thành viên trong nhà, và cũng là nơi nghỉ dưỡng để tiếp tục lan truyền trở lại các gia đình khác khi hóa chất không còn mùi nữa.
Phải khẳng định thẳng: nhà nào trong ổ dịch từ chối phun hóa chất, nhà đó là nguồn gây hại cho hàng xóm đấy nhé!
Sốt thì tự truyền nước là khỏi?
Câu trả lời: Phải cân nhắc cực kỹ!
Đã từ lâu chúng ta đã quen với việc tiêm thuốc, truyền nước tại nhà. Thậm chí, một số cơ sở y tế còn khuyên bệnh nhân cứ sốt là truyền nước. Logic là: khi sốt, cơ thể mất nước kèm theo điện giải; việc truyền nước giúp hạn chế các biến chứng, giúp cơ thể chống chọi và hồi phục cần bổ sung nước và điện giải.
Nhưng mà có một nguyên tắc chung hay bị "lờ đi", đó là ưu tiên bổ sung bằng đường uống trước.
Đối với sốt xuất huyết, bệnh nhân bị giảm tiểu cầu - một yếu tố quan trọng trong việc đông máu, khiến thành mạch yếu, nguy cơ chảy máu tại các tạng trong cơ thể rất cao thì việc truyền nước vào cơ thể cần được cân nhắc cực kỹ.
Khi bạn đồng ý truyền nước không phải trong bệnh viện, tức là bạn đối diện với những nguy cơ sau:
1. Sốc phản vệ dẫn đến tử vong: việc tiêm truyền luôn đồng nghĩa với việc đối diện nguy cơ bệnh nhân bị sốc phản vệ. Không phải cơ sở y tế nào cũng đảm bảo điều kiện để cấp cứu khi bạn bị sốc. Nếu bạn ở nhà, sẽ không có cách nào cứu bạn nữa đâu!
2. Theo dõi tình trạng sức khỏe của bạn trước, trong và sau khi truyền: cần phải có sự thăm khám và các xét nghiệm cận lâm sàng để bác sĩ đánh giá. Việc này không thể thực hiện ngoài bệnh viện được. Ngoài ra, trong bệnh viện bác sĩ sẽ chỉ định truyền cho bạn không chỉ là nước thông thường.
Quá trình truyền nước không theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ sẽ khiến bạn có nguy cơ rất cao chảy máu trong cơ thể (dạ dày, gan, lách...). Điều đó cực kỳ nguy hiểm!
Ngủ trong phòng máy lạnh thì không lo bị muỗi đốt?
Câu trả lời: Đừng "dại dột" như thế, hãy luôn ngủ trong màn!
Lời khuyên của mình là: Tự kiểm tra lại trong nhà xem còn chỗ nào đọng nước hay trồng cây có nước không, loại bỏ ngay. Với cây cảnh trồng trong nước phải thay nước hàng ngày hoặc thả cá vào.
Khi được thông báo nằm trong danh sách nhà được phun hóa chất: hãy hợp tác nhé! Căn nhà bạn sẽ an toàn sau phun 30 phút, nhưng trẻ em thường không thích ra ngoài chơi có 30 phút và với 30 phút chắc chắn không đủ để các chị đi mua sắm rồi. Nên hãy tranh thủ cơ hội đó để cả nhà làm một chuyến thư giãn bên ngoài cho vui.
Chuẩn bị tại nhà:
Màn (mùng) để ngủ: hiện giờ giá màn rất rẻ, dùng mãi không hỏng, giặt và tẩy thoải mái. Nên sử dụng kể cả khi bạn ngủ trong phòng máy lạnh nhé. Muỗi vẫn "đốt trộm" được bạn đấy, tin mình đi!
Khi sốt, hãy đến cơ sở y tế để khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Bạn chưa kịp đi khám à? Ngay sau khi sốt, hãy đo nhiệt độ để xác nhận và làm theo hướng dẫn sau:
Uống paracetamol (nên dùng hàng Việt Nam), liều lượng thế nào dược sĩ hoàn toàn có thể hướng dẫn bạn. Người lớn 1 viên, trẻ em tính theo cân nặng. Uống Oresol, 1 ngày uống 1 đến 2 lít ngay sau khi phát hiện bị sốt. Trên thị trường hiện có loại của Việt Nam, pha theo hướng dẫn, giá rất rẻ. Uống vitamin C, ngày 2 lần, mỗi lần 500mg (đối với người lớn) ngay sau khi phát hiện bị sốt. Dùng hàng nội là được rồi nhé.Bạn cũng có thể thay thế vitamin C bằng các loại sau:
Bưởi (mỗi ngày 1-2 quả) hoặc
Cam (mỗi ngày 3-5 quả) hoặc
Rau cải xanh, bắp cải (1 đĩa vừa mỗi bữa) hoặc
Dứa (mỗi ngày 1-2 quả)
Nguồn: kenh14.vn