Nói đến họ đông ở Việt Nam thì ai cũng nghĩ ngay đến Nguyễn, Trần, Lê, Phạm... Nhưng mà có một dòng họ tuy không đông nhưng lại "xịn" phát sợ luôn ấy - đó chính là họ Nghiêm ở làng Quan Độ, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, Bắc Ninh đó các bạn ơi!
Theo gia phả ghi chép lại, tổ tiên đầu tiên của dòng họ này là cụ Nghiêm Phúc Lý - một võ quan thời nhà Lý, có mặt từ hồi Lý Công Uẩn lên ngôi luôn á. Điểm đặc biệt là gì? Đó là trong suốt 10 thế hệ liên tiếp, nhà nào họ Nghiêm cũng có người làm quan võ trong triều, toàn chức to quyền lớn không à! Đỉnh của chóp luôn!
Phải kể đến Nghiêm Tĩnh - hậu duệ đời thứ 29 của dòng họ này. Ông là người văn võ song toàn, vừa thông minh lanh lợi, vừa ngay thẳng chân thành. 25 tuổi đã bắt đầu làm quan võ dưới triều vua Lý Cao Tông rồi, giữ chức Đại tư mã kiêm Thị trung, sau đó còn được phong tước Quận công nữa cơ!
Con trai ông - tướng quân Nghiêm Kế - cũng không phải dạng vừa đâu nhé. Ông có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ nhất đấy!
Trần Hưng Đạo còn đích thân giao cho Nghiêm Kế cả hàng vạn binh sĩ để đánh Nguyên - Mông luôn á. Lập được nhiều chiến công, ông được vua Trần phong làm Bắc vệ Đại tướng quân, ban Hầu tước rồi thăng Công tước, còn được tặng phong Thái bảo dũng Quận công nữa. Nghe xong mà choáng hết cả!
Nhưng mà không chỉ giỏi võ thôi đâu, họ Nghiêm còn "flex" luôn cả con đường học vấn nè!
Đến thời vua Lê Thánh Tông, Nghiêm Phụ trở thành nhà khoa bảng đầu tiên của dòng họ. Nhà sử học Lê Văn Lan còn đánh giá ông là người "khai khoa" cho họ Nghiêm đấy. Từ dòng họ làm võ quan, bỗng dưng chuyển sang cả văn quan luôn, xịn sò không chê vào đâu được!
Cùng thời đó, em họ của Nghiêm Phụ là Nghiêm Ích Khiêm cũng đỗ Hoàng Giáp tiến sĩ năm Hồng Đức thứ 21 (1490). Tuy qua đời sớm lúc 41 tuổi, nhưng ông đã kịp biên soạn cuốn "Nghiêm tính gia kê" vào năm 1498. Cuốn sách này hiện được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, được coi là một trong những cuốn gia phả có niên đại sớm nhất ở Việt Nam đó nha!
Từ những võ quan đời Lý, đến các danh tướng thời Trần, rồi những nhà khoa bảng thời Lê - truyền thống văn võ song toàn của họ Nghiêm tại Quan Độ cứ thế được nối dài qua từng thế hệ, tạo nên một dòng họ có bề dày lịch sử cực kỳ ấn tượng tại Bắc Ninh. Respect!
Nguồn: techz.vn