Những cụ bà tuổi "xưa nay hiếm", tóc bạc phơ, lưng còng, rưng rưng nước mắt khi được dòng họ vinh danh vì đã làm dâu hiếu thuận. Cảm giác như Oscar dành cho các mẹ vậy!
Hồi còn thanh xuân rực rỡ nhất, các bà các mẹ về làm dâu, rồi suốt cả đời một nắng hai sương gánh vác gia đình nhà chồng, giữ gìn nếp nhà và nuôi con cái nên người thành đạt. Respect max luôn!
## Những người phụ nữ "tề gia" thời xưa
Văn hóa gia đình Huế xưa nay vẫn nổi tiếng với lễ giáo, hiếu học, tinh thần tự tôn làm nền tảng. Ngày trước, ở Huế có nhiều gia đình "tứ đại đồng đường" với 3-4 thế hệ sống chung mái nhà, mỗi nhà có gia pháp riêng để dạy con cháu hòa thuận, có trách nhiệm.
Đàn ông lo việc ngoài xã hội, còn "tề gia" (quán xuyến nhà cửa) thì giao hết cho phụ nữ. Vì thế vai trò người mẹ trong giáo dục con cái siêu quan trọng. Phụ nữ phải là tấm gương về "tứ đức", đảm đang, lo nội trợ, "làm con một nhà - làm dâu cả họ". Heavy vibe thật!
Người mẹ chính là thầy đầu tiên dạy con về đạo đức, luân lý và nữ công gia chánh. Và công lao của những người phụ nữ Huế lần đầu tiên được dòng họ Lương ở làng Vinh Mỹ, xã Mỹ Lợi, huyện Phú Lộc (tỉnh Thừa Thiên Huế) tổ chức lễ tôn vinh. Xịn sò chưa!
## Hành trình tìm đến dòng họ đặc biệt
Những ngày đầu năm mới, team mình chạy xe dọc quốc lộ, băng qua những cánh đồng mênh mông để tìm đến ngôi làng có dòng họ duy nhất tổ chức lễ vinh danh đặc biệt này. Đầu năm mà làng siêu nhộn nhịp, bà con cùng nhau ra đồng dưới ánh nắng ban mai ấm áp chill phết!
Làng toàn màu xanh tươi của luống rau xanh mởn. Phải wow liền vì vùng này nhiều rau xanh quá trời! Chắc bàn tay người phụ nữ nơi đây khéo léo lắm, vườn nhà nào cũng đầy cây ăn quả, rau sống...
Hỏi về dòng họ Lương, mọi người chỉ dẫn nhiệt tình, thân thiện cực. Theo con đường nhỏ vào nhà ông Lương Thành Long (SN 1947), trưởng tộc dòng họ Lương. Biết team mình đến, ông vui vẻ gác hết việc, kể chuyện dòng tộc siêu thú vị!
Dòng họ Lương là một dòng họ lớn trong làng, từng có bề dày lịch sử khủng, một trong những dòng họ có công khai phá ngôi làng Vinh Mỹ. Các cụ già kể, làng ngày ấy chưa như bây giờ, đất đai còn hoang sơ, cha ông cùng nhau hợp sức khai phá mới có vùng đất như hôm nay. Dòng họ Lương góp phần siêu quan trọng, con cháu giờ vẫn nối tiếp truyền thống tốt đẹp.
Năm 2013, lần đầu tiên dòng họ Lương tổ chức lễ "Vinh danh nàng dâu". Có tận 165 người làm dâu trong 30 năm qua được chọn để tặng bằng khen của ban liên lạc họ Lương Việt Nam. Tiêu chí đơn giản thôi: làm dâu 30 năm trở lên, hiếu thảo với ông bà cha mẹ, thuận hòa với làng xóm, đảm đang, biết giữ gìn gia đình và bảo vệ nề nếp gia phong dòng họ.
## Ngày vinh danh đầy xúc động
Ngày vinh danh các bà các mẹ, con cháu từ khắp nơi về nhà thờ họ chia vui. Những cụ tuổi "xưa nay hiếm", lưng còng, chân chậm được con cháu dìu dắt đến dự. Phần nghi lễ tổ chức theo tục lệ truyền thống. Chiêng trống rộn ràng, nhiều đội văn nghệ "cây nhà lá vườn" góp tiết mục hát múa khiến không khí buổi lễ ấm cúng vô cùng!
Cụ Lại Thị Sổn (92 tuổi) được con cháu ân cần dìu đến. Cụ Sổn minh mẫn bộc bạch: "Cả đời làm dâu tui chưa bao giờ nghĩ có buổi lễ lạ như ri". Xúc động quá đi thôi!
Ông Lương Công Thông, thành viên ban liên lạc họ Lương ở Mỹ Lợi, cho rằng giờ mà còn suy nghĩ kiểu phong kiến xem phụ nữ như vật trang trí thì thật ấu trĩ. Hiện giờ vai trò người phụ nữ trong gia đình ngày càng rõ nét. Việc tôn trọng, ghi nhận và vinh danh họ là việc cần làm, vì họ chính là người góp phần định hình, xây dựng và giữ kỷ cương, nề nếp cho cả dòng họ. Phần thưởng tuy nhỏ nhưng là sự ghi nhận thiêng liêng của cả dòng tộc dành cho những người bà, người mẹ suốt đời tận tâm cống hiến.
Bản thân ông Thông cũng có mẹ và vợ nhận bằng khen. Ông chia sẻ lúc mẹ và vợ lên nhận, ở dưới ông cảm thấy tràn ngập hạnh phúc. Sống chung một nhà, ông không kể hết những điều mẹ và vợ đã làm cho gia đình. Nhưng đây là lần đầu ông và con cháu cảm nhận được sự mãn nguyện của những con người sống cả đời "sang sông" với bao vất vả lo toan, vun đắp, gìn giữ mái ấm gia đình chồng. So sweet!
## Phúc đức tại mẫu
Trong một lần gặp những người dòng họ Lương từ xa tới dự lễ hội hằng năm, ông Long kể: "Lúc ấy, nghe bàn đến lễ vinh danh nàng dâu, trong dòng họ xôn xao lắm, bà con ai cũng ái ngại. Ngại vì không biết tổ chức thế nào, ai xứng đáng nhận bằng khen. Sau gần một tháng bàn bạc, chúng tôi quyết định tổ chức, trao bằng khen cho những người vợ, người mẹ xứng đáng. May mắn buổi lễ diễn ra trong niềm vui của mọi người. Trong làng lúc đó đến tham dự rất đông. Đặc biệt, công lao của những người phụ nữ được vinh danh...".
Bà Hầu Thị Thiếp, đã ngoài 90 tuổi, nổi tiếng là người phụ nữ đảm đang, tháo vát ở làng Mỹ Lợi khi tảo tần, nuôi tằm, dệt lụa, phụng dưỡng bố mẹ chồng để chồng yên tâm tham gia cách mạng. Chồng bà là liệt sỹ Lương Trường, hy sinh trong kháng chiến chống Pháp (1954) khi con trai thứ mới ba ngày tuổi.
Ngoài 20 tuổi, người phụ nữ ấy ở vậy thờ chồng, nuôi con. Khi con khôn lớn, một tay bà dựng vợ gả chồng. Bà giữ nếp nhà bằng cách "lạt mềm buộc chặt" để các thành viên trong gia đình lúc nào cũng kính trên, nhường dưới. Strong woman thực sự!
Chị Trần Thị Bê, con dâu của bà xúc động kể: "Tôi về làm dâu mạ trên 30 năm nay, chưa bao giờ có chuyện bất hòa giữa mẹ chồng, nàng dâu. Vợ chồng tôi vất vả ngược xuôi, một tay mạ quán xuyến nhà cửa, chăm sóc các cháu. Các con tôi đã thấm nhuần tính cách, sinh hoạt, ăn nói, đứng ngồi, giờ giấc của từng bữa ăn, cách sắp đặt bàn thờ tươm tất trong những ngày lễ Tết của bà nội. Bà đã rèn các cháu gái chữ 'nhẫn' khi dạy cháu học gia chánh, học thêu thùa, may vá để sau này giữ được nếp nhà".
Đọc được niềm hạnh phúc, biết ơn đong đầy trong mắt chị Bê khi mẹ chồng mãi là chỗ dựa tinh thần vững chắc để các con cháu nên người thành đạt. Không phụ công dưỡng dục, chăm sóc của bà và mẹ, năm người con của chị Bê đều học đại học Bách khoa Đà Nẵng, trong đó có ba người đã tốt nghiệp bằng giỏi, có công ăn việc làm ổn định. Thành quả ngọt ngào!
Bà Đoàn Thị Nữ, một trong những nàng dâu trẻ được làng vinh danh khi chồng mất sớm, một mình phụng dưỡng mẹ chồng, cật lực làm hoa màu, tảo tần để nuôi con ăn học. Giờ đây, con trai cả của bà đã bảo vệ luận án tiến sỹ, làm việc tại Pháp, con út đang học đại học.
Bà Nữ tâm sự: "Bằng ghi công những nàng dâu hiếu thuận chính là sự quan tâm, khích lệ, động viên của dòng họ. Chị em chúng tôi càng cố gắng nhiều hơn trong việc nuôi dưỡng, giáo dục con cháu phải giữ gìn phẩm hạnh để không hổ thẹn với ông bà, tổ tiên".
## Giữ gìn truyền thống hiếu thuận
Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Phú Lộc, ông Nguyễn Minh Tuân cho rằng: "Đây là lần đầu ở tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức tôn vinh những người làm dâu, việc làm đó nhắc nhở, giáo dục con cháu giữ gìn phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ. Nét đẹp truyền thống hiếu thuận với ông bà, cha mẹ mà những người phụ nữ xưa tạo dựng, được các thế hệ con cháu trong họ hôm nay ra sức giữ gìn, phát huy".
Nguồn: soha.vn