Bom2k85997
New member
Nghe tên "dòng dõi ma" thì kinh dị ghê, nhưng thật ra đây là thuật ngữ khoa học xịn sò mà giới nghiên cứu di truyền mới khui ra gần đây thôi nha!
Dòng dõi ma (Ghost lineages) là những quần thể đã tuyệt chủng từ lâu lắm rồi, không để lại hóa thạch nào hết, nhưng DNA của chúng vẫn "ẩn mình" trong gen của nhiều sinh vật sống, kể cả con người và các loài linh trưởng khác luôn. Nghe xịn chưa!
John Hawks - nhà nhân chủng học tiến hóa từ Đại học Wisconsin-Madison - giải thích đơn giản là: "Đây là những nhóm cổ xưa đã tuyệt chủng rồi, nhưng trước khi biến mất thì kịp 'để lại' một phần gen của mình cho các quần thể khác còn sống."
Tìm ra dòng dõi ma là nhờ... may mắn?!
Love Dalén, chuyên gia di truyền học tiến hóa tại Đại học Stockholm, kể rằng việc tìm thấy các dòng dõi ma thường "chủ yếu là do tình cờ" thật. Ban đầu anh chỉ nghiên cứu sự tiến hóa của voi ma mút hay loài gặm nhấm lemming thôi, ai ngờ lại vớ được những dòng dõi ma - một phát hiện hoàn toàn bất ngờ luôn!
Nhờ phân tích DNA cổ đại từ hóa thạch của các động vật kỷ Băng hà, Dalén và team đã phát hiện ra nhiều quần thể cổ xưa chỉ có thể biết được qua di truyền học. Những dòng dõi này cho thấy sự đa dạng di truyền trong kỷ Băng hà cuối cùng lớn hơn nhiều so với bây giờ, chứng minh biến đổi khí hậu ngày xưa đã "nhào nặn" nên đa dạng sinh học như hiện nay đấy.
Câu chuyện tiến hóa con người phức tạp hơn bạn nghĩ nhiều!
Các bóng ma di truyền trong quá trình tiến hóa của con người đặc biệt hút sự chú ý của giới khoa học vì chúng tiết lộ một câu chuyện phức tạp hơn nhiều so với những gì các chuyên gia từng nghĩ.
Ngày xưa, hầu hết các nhà khoa học nghĩ rằng sự tiến hóa của con người diễn ra theo một tốc độ ổn định qua các giai đoạn đã biết, đỉnh điểm là sự xuất hiện của Homo sapiens ở châu Phi khoảng 300,000 năm trước. Nhưng mà, các phân tích di truyền trong hai thập kỷ qua đã phát hiện ra dấu vết của vài dòng dõi ma trong tổ tiên của người hiện đại. Chúng như tiếng vọng của các nhóm người cổ đại đã tồn tại hàng trăm nghìn hoặc thậm chí hàng triệu năm nhưng không để lại hóa thạch nào cả.
Michael Petraglia, nhà nhân chủng học tại Đại học Griffith (Úc), chia sẻ rằng mô hình tiến hóa đã chuyển từ dạng đường thẳng đơn giản sang một mô hình "bụi rậm" hoặc "dòng sông bện chặt" với nhiều nhánh đan xen nhau rối ren. Khi các hóa thạch mới được tìm thấy khớp với "di truyền ma", dòng dõi đó sẽ được "hiện hình" (de-ghosted) luôn nè!
Các nhà khoa học đã nhìn thấy dấu vết của các dòng dõi ma trong hệ gen của một số quần thể người hiện đại ở Tây Phi, châu Á và châu Đại Dương. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người "siêu cổ đại" (superarchaic) chỉ được biết đến qua gen thôi nhé!
Dòng dõi "siêu cổ đại" bí ẩn
Dòng dõi ma này đã tách khỏi cây gia đình của người hiện đại, người Neanderthal và người Denisovan từ khoảng 2 triệu đến 1.8 triệu năm trước – thời điểm loài Homo erectus đang thống trị ở châu Phi. Không có hóa thạch nào của dòng dõi siêu cổ đại này cả, vì vậy các nhà khoa học chỉ có thể suy luận về sự tồn tại của chúng thông qua các gen ma trong hệ gen của người Neanderthal, Denisovan và Homo sapiens.
Bức tranh càng trở nên phức tạp do sự giao phối cận huyết nữa. Có bằng chứng di truyền cho thấy người Denisovan đã giao phối với dòng dõi siêu cổ đại này trong ít nhất hai sự kiện riêng biệt. Điều này dẫn đến một số lượng tương đối lớn các gen "ma" từ dòng dõi siêu cổ đại xuất hiện trong hệ gen của người Denisovan và những người hiện đại có tổ tiên là người Denisovan.
Theo Petraglia, đây là thời điểm thú vị trong các nghiên cứu về tiến hóa, khi ngày càng có nhiều bằng chứng ủng hộ việc tiến hóa của loài người phức tạp hơn nhiều so với tưởng tượng, bao gồm nhiều sự kiện giao phối chéo để tạo nên con người chúng ta ngày nay. Chính xác là câu chuyện gia đình nhà mình rối hơn cả phim cung đấu luôn!
Nguồn: kenh14.vn
Dòng dõi ma (Ghost lineages) là những quần thể đã tuyệt chủng từ lâu lắm rồi, không để lại hóa thạch nào hết, nhưng DNA của chúng vẫn "ẩn mình" trong gen của nhiều sinh vật sống, kể cả con người và các loài linh trưởng khác luôn. Nghe xịn chưa!
John Hawks - nhà nhân chủng học tiến hóa từ Đại học Wisconsin-Madison - giải thích đơn giản là: "Đây là những nhóm cổ xưa đã tuyệt chủng rồi, nhưng trước khi biến mất thì kịp 'để lại' một phần gen của mình cho các quần thể khác còn sống."
Tìm ra dòng dõi ma là nhờ... may mắn?!
Love Dalén, chuyên gia di truyền học tiến hóa tại Đại học Stockholm, kể rằng việc tìm thấy các dòng dõi ma thường "chủ yếu là do tình cờ" thật. Ban đầu anh chỉ nghiên cứu sự tiến hóa của voi ma mút hay loài gặm nhấm lemming thôi, ai ngờ lại vớ được những dòng dõi ma - một phát hiện hoàn toàn bất ngờ luôn!
Nhờ phân tích DNA cổ đại từ hóa thạch của các động vật kỷ Băng hà, Dalén và team đã phát hiện ra nhiều quần thể cổ xưa chỉ có thể biết được qua di truyền học. Những dòng dõi này cho thấy sự đa dạng di truyền trong kỷ Băng hà cuối cùng lớn hơn nhiều so với bây giờ, chứng minh biến đổi khí hậu ngày xưa đã "nhào nặn" nên đa dạng sinh học như hiện nay đấy.
Câu chuyện tiến hóa con người phức tạp hơn bạn nghĩ nhiều!
Các bóng ma di truyền trong quá trình tiến hóa của con người đặc biệt hút sự chú ý của giới khoa học vì chúng tiết lộ một câu chuyện phức tạp hơn nhiều so với những gì các chuyên gia từng nghĩ.
Ngày xưa, hầu hết các nhà khoa học nghĩ rằng sự tiến hóa của con người diễn ra theo một tốc độ ổn định qua các giai đoạn đã biết, đỉnh điểm là sự xuất hiện của Homo sapiens ở châu Phi khoảng 300,000 năm trước. Nhưng mà, các phân tích di truyền trong hai thập kỷ qua đã phát hiện ra dấu vết của vài dòng dõi ma trong tổ tiên của người hiện đại. Chúng như tiếng vọng của các nhóm người cổ đại đã tồn tại hàng trăm nghìn hoặc thậm chí hàng triệu năm nhưng không để lại hóa thạch nào cả.
Michael Petraglia, nhà nhân chủng học tại Đại học Griffith (Úc), chia sẻ rằng mô hình tiến hóa đã chuyển từ dạng đường thẳng đơn giản sang một mô hình "bụi rậm" hoặc "dòng sông bện chặt" với nhiều nhánh đan xen nhau rối ren. Khi các hóa thạch mới được tìm thấy khớp với "di truyền ma", dòng dõi đó sẽ được "hiện hình" (de-ghosted) luôn nè!
Các nhà khoa học đã nhìn thấy dấu vết của các dòng dõi ma trong hệ gen của một số quần thể người hiện đại ở Tây Phi, châu Á và châu Đại Dương. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người "siêu cổ đại" (superarchaic) chỉ được biết đến qua gen thôi nhé!
Dòng dõi "siêu cổ đại" bí ẩn
Dòng dõi ma này đã tách khỏi cây gia đình của người hiện đại, người Neanderthal và người Denisovan từ khoảng 2 triệu đến 1.8 triệu năm trước – thời điểm loài Homo erectus đang thống trị ở châu Phi. Không có hóa thạch nào của dòng dõi siêu cổ đại này cả, vì vậy các nhà khoa học chỉ có thể suy luận về sự tồn tại của chúng thông qua các gen ma trong hệ gen của người Neanderthal, Denisovan và Homo sapiens.
Bức tranh càng trở nên phức tạp do sự giao phối cận huyết nữa. Có bằng chứng di truyền cho thấy người Denisovan đã giao phối với dòng dõi siêu cổ đại này trong ít nhất hai sự kiện riêng biệt. Điều này dẫn đến một số lượng tương đối lớn các gen "ma" từ dòng dõi siêu cổ đại xuất hiện trong hệ gen của người Denisovan và những người hiện đại có tổ tiên là người Denisovan.
Theo Petraglia, đây là thời điểm thú vị trong các nghiên cứu về tiến hóa, khi ngày càng có nhiều bằng chứng ủng hộ việc tiến hóa của loài người phức tạp hơn nhiều so với tưởng tượng, bao gồm nhiều sự kiện giao phối chéo để tạo nên con người chúng ta ngày nay. Chính xác là câu chuyện gia đình nhà mình rối hơn cả phim cung đấu luôn!
Nguồn: kenh14.vn