Hội nghị Shangri-La - sự kiện "xịn sò" về an ninh quốc phòng hàng đầu thế giới - vừa khép lại hôm 4/6 tại Singapore sau 3 ngày "cháy" hết mình. Gần 600 đại biểu đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tụ họp để bàn về những vấn đề quốc phòng "nóng hổi" nhất khu vực và thế giới.
Con số gần 600 đại biểu tham dự, cùng lịch trình dày đặc với 7 phiên họp toàn thể, 6 phiên thảo luận song song và vô vàn cuộc gặp song phương bên lề đã cho thấy châu Á - Thái Bình Dương đang "lên hương" và thu hút sự chú ý cực mạnh từ thế giới
Nhưng mặt khác, điều này cũng cho thấy khu vực đang có rất nhiều vấn đề "nhức đầu" ảnh hưởng tới an ninh. Từ drama cạnh tranh giữa các cường quốc, chuyện tuân thủ luật pháp quốc tế, việc "flex" sức mạnh quân sự để giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp lãnh thổ, cho đến vấn đề môi trường... Chính vì thế mà năm nay chủ đề của Shangri-La rất rộng, từ "Xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương cân bằng và ổn định" đến "Phát triển các mối quan hệ đối tác mới cho an ninh khu vực".
Highlight chính: Luật pháp quốc tế và trách nhiệm tập thể lên ngôi
Một điểm sáng đáng chú ý tại Đối thoại Shangri-La năm nay là các tuyên bố "đanh thép" về trách nhiệm tập thể và luật pháp quốc tế trong kiểm soát rủi ro và cạnh tranh. Nhiều ý kiến cho rằng, những điểm nóng như Ukraine, Triều Tiên hay Sudan đã cho thấy các hành động "tự ý tự nhiên" đã làm lung lay niềm tin của các quốc gia về quy tắc chung, tạo ra nguy cơ phá vỡ ổn định không chỉ ở châu Á - Thái Bình Dương mà còn toàn cầu Các đại biểu cũng "chill" đánh giá cao vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giữ hòa bình và ổn định khu vực.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese - diễn giả chính của sự kiện - đã thẳng thắn nhấn mạnh: "Việc xây dựng hòa bình, an ninh và ổn định phụ thuộc vào cả năng lực chiến lược lẫn ngoại giao, và các yếu tố này phải củng cố lẫn nhau. Đối thoại Shangri-La nhấn mạnh giá trị của các cuộc thảo luận thẳng thắn và mang tính xây dựng, đồng thời làm rõ rằng việc giữ gìn hòa bình không phải là nhiệm vụ mà ai cũng có thể 'gồng' một mình. Sự thịnh vượng của khu vực luôn được thúc đẩy bởi cơ hội được chia sẻ - còn sự ổn định chỉ có thể đảm bảo thông qua trách nhiệm tập thể".
EU "đu trend" tham gia châu Á - Thái Bình Dương
Sự xuất hiện "hùng hậu" của đoàn đại biểu Liên minh châu Âu cũng là một điểm "gây chú ý" tại Đối thoại Shangri-La năm nay. Tình hình địa chính trị ở châu Á - Thái Bình Dương được cho là sẽ tác động trực tiếp đến an ninh châu Âu, đặc biệt khi Trung Quốc đang "lên đồng" và sự đối đầu Mỹ - Trung ngày càng căng thẳng. Chính vì vậy, Đối thoại Shangri-La được coi là cơ hội để các lãnh đạo an ninh châu Âu đưa ra thông điệp then chốt về cách tiếp cận của họ đối với quốc phòng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại EU Josep Borrell, châu Âu và châu Á - Thái Bình Dương có lợi ích trực tiếp đối với an ninh của nhau và châu Âu muốn trở thành "một đối tác đáng tin cậy và có năng lực ở châu Á - Thái Bình Dương": "Các bạn có thể tin ở chúng tôi và các bạn cũng có thể là một phần của liên minh vĩ đại để đảm bảo hòa bình trong những đại dương vĩ đại này. Chúng ta cần có nhau. Chúng ta cần ổn định thế giới này. Những thách thức chúng ta đang phải đối mặt không cho phép các giải pháp nào khác ngoài hợp tác mạnh mẽ. Tránh xung đột và tăng cường hợp tác giữa mọi người trên khắp thế giới, ở châu Âu và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương".
Drama Mỹ - Trung vẫn là "tâm bão"
Cũng giống như những năm trước, mối quan hệ căng như dây đàn giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục là "tâm điểm" của Đối thoại Shangri-La năm nay. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lý Thượng Phúc đã đưa ra những cách tiếp cận "đối nghịch" về hòa bình, ổn định và an ninh tại châu Á - Thái Bình Dương.
Nếu như ông Lloyd Austin khẳng định cam kết của Mỹ làm việc cùng các đối tác để thúc đẩy tầm nhìn chung cho khu vực (bao gồm ASEAN, Nhóm Bộ Tứ, Liên minh AUKUS và các nước khác), thì ông Lý Thượng Phúc cũng không "ngại" chỉ trích chiến lược của Mỹ đang "thúc đẩy đối đầu" tại khu vực thông qua việc hỗ trợ Đài Loan, triển khai quân sự và xây dựng liên minh.
Điều đáng nói là hai vị Bộ trưởng Quốc phòng đã KHÔNG có cuộc gặp song phương nào bên lề sự kiện - một "hint" cho thấy mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ còn "căng đét" trong thời gian tới
Trả lời báo chí chiều 4/6, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Ng Eng Hen bày tỏ hy vọng về một triển vọng tích cực hơn trong quan hệ Mỹ - Trung - điều mà nhiều nước mong đợi để cùng giải quyết các thách thức chung. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn: điều này sẽ không tự nhiên mà có, mà đòi hỏi những nỗ lực "bền bỉ" từ cả hai phía.
"Cả hai bên phải chấp nhận thực tế là sẽ không tránh khỏi những quan điểm đối lập trong chính sách của mỗi nước, dù là về vấn đề Đài Loan hay Biển Đông. Và dù cả hai bên đều không muốn xảy ra xung đột, nhưng họ phải thừa nhận sẽ là chặng đường dài để thu hẹp những bất đồng - có những bất đồng sẽ kéo dài qua nhiều thế hệ. Nhưng hãy luôn tin tưởng vào một mối quan hệ khả thi. Và cũng đừng quên rằng gần đây Mỹ và Trung Quốc đã làm được nhiều việc cùng nhau, ví dụ như cuộc gặp hàng năm giữa các Bộ trưởng kinh tế và thương mại hai nước. Vì vậy, chúng tôi vẫn có niềm tin nhất định rằng các đường dây liên lạc giữa Mỹ và Trung Quốc cuối cùng cũng sẽ được khôi phục", Bộ trưởng Quốc phòng Singapore nói.
Bottom line: Shangri-La tiếp tục khẳng định vị thế
Được tổ chức từ năm 2002, suốt những năm qua, Đối thoại Shangri-La đã cung cấp một nền tảng có giá trị, cởi mở và trung lập để trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc phòng và an ninh "hot" ở châu Á - Thái Bình Dương.
Nguồn: soha.vn