GaKiki6476
New member
Thời Nguyễn này đúng là dark age của dân chúng mình luôn á! Dân nghèo sống cực khổ vì bị lũ địa chủ, cường hào bóc lột không thương tiếc. Từ Bắc chí Nam, khắp cả nước, một loạt cuộc khởi nghĩa của nhân dân nổi dậy chống lại nhà Nguyễn liên tục cháy lên
Cuộc sống dân nghèo dưới triều Nguyễn khổ như thế nào?
Nghèo + khổ + tuyệt vọng là ba từ miêu tả chính xác nhất! Lũ địa chủ hào lí chiếm đoạt ruộng đất lung tung, quan lại thì tham nhũng ầm ầm, thuế má phu dịch nặng nề đè lên vai dân. Dịch bệnh, nạn đói cứ thế hoành hành khắp mọi nơi
Có câu nói trong sử sách: "Quan coi dân như kẻ thù, dân sợ quan như cọp, ngày đục tháng khoét của dân cho đầy túi riêng". Năm 1828, viên quan Bắc Thành là Nguyễn Công Trứ còn dâng sớ lên tố cáo luôn: cái hại của quan lại chỉ một hai phần thôi, nhưng cái hại của hào cường thì đến tám chín phân! Nó làm con người ta mất cha mẹ, vợ người ta thành góa bụa... mà vẫn công nhiên làm không hề sợ gì cả!
Hàng trăm cuộc nổi dậy bùng lên như vũ bão
Suốt hơn nửa thế kỷ thống trị của nhà Nguyễn, hàng trăm cuộc nổi dậy từ Bắc chí Nam, từ miền xuôi đến miền ngược cứ thế bùng lên không ngừng. Nổi bật nhất phải kể đến các cuộc khởi nghĩa của Phan Bá Vành, Nông Văn Vân, Lê Văn Khôi, Cao Bá Quát...
Khởi nghĩa Phan Bá Vành (1821 - 1827) - Từ chăn trâu đến anh hùng
Phan Bá Vành quê ở làng Minh Giám (Thái Bình), hồi nhỏ đi chăn trâu cho nhà địa chủ. Năm 1821, anh kêu gọi nông dân trong vùng nổi dậy chống địa chủ, quan lại. Hoạt động của nghĩa quân lan rộng khắp Thái Bình, Nam Định, Hải Dương, Quảng Yên nhanh như chớp
Phan Bá Vành lập căn cứ chính ở Trà Lũ (Nam Định), đánh nhau hàng chục trận lớn với quân triều đình. Sử nhà Nguyễn còn ghi: "Khi lâm trận thì đàn bà con gái cũng cầm giáo mác mà đánh" - respect cho các chị em thời đó quá!
Năm 1827, nhà Nguyễn huy động hàng chục viên tướng, hàng vạn quân bao vây, tấn công căn cứ Trà Lũ. Phan Bá Vành không chống nổi, định thoát ra biển nhưng chẳng may bị bắt. Cuộc khởi nghĩa bị đàn áp
Khởi nghĩa Nông Văn Vân (1833 - 1835) - Tiếng gọi từ miền núi
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc (Cao Bằng). Không chịu nổi sự chèn ép của triều đình nhà Nguyễn, Nông Văn Vân cùng một số tù trưởng tập hợp dân chúng nổi dậy.
Nông Văn Vân truyền hịch tố cáo vua Nguyễn (Minh Mạng) cực gắt:
"Mười lăm năm đức chính có chỉ!
Kho hình luật vẽ nên hùm có cánh
Ba mươi tỉnh nhân dân đều oán
Tiếng oan hào kêu dậy đất không lung!"
Cuộc khởi nghĩa lan khắp miền núi Việt Bắc và một số làng người Mường, người Việt ở trung du. Nhà Nguyễn đã hai lần cử đạo quân lớn lên đàn áp nhưng không hiệu quả. Lần thứ ba (năm 1835), quân triều đình tấn công dữ dội từ nhiều phía và bao vây đốt rừng. Nông Văn Vân hy sinh trong rừng. Cuộc khởi nghĩa bị đập tắt
Khởi nghĩa Lê Văn Khôi (1833 - 1835) - Khi Nam Kỳ nổi sóng
Lê Văn Khôi là thổ hào ở Cao Bằng, sau vào Nam. Tháng 6-1833, ông khởi binh chiếm thành Phiên An (Gia Định), tự xưng là Bình Nam Đại nguyên soái, giết tên quan gian ác Bạch Xuân Nguyên. Mấy tháng sau, cả sáu tỉnh Nam Kỳ đều theo ông khởi nghĩa - momentum khủng khiếp!
Nhưng rồi plot twist: viên tướng Thái Công Triều làm phản, đầu hàng triều đình. Lê Văn Khôi bị cô lập, lâm bệnh rồi qua đời (1834). Nghĩa quân đưa con trai ông mới 8 tuổi lên thay - tưởng tượng cậu bé lên làm thủ lĩnh lúc 8 tuổi! Tháng 7-1835, cuộc khởi nghĩa bị đàn áp khốc liệt.
Khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854 - 1856) - Nhà thơ cầm kiếm
Cao Bá Quát người huyện Gia Lâm (Hà Nội), là nhà nho nghèo nhưng cũng là nhà thơ lỗi lạc. Căm ghét chính sách cai trị của nhà Nguyễn, ông cùng bè bạn tập hợp nông dân và các dân tộc miền trung du, định nổi dậy ở Hà Nội, Bắc Ninh. Nhưng kế hoạch bị lộ, nghĩa quân buộc phải khởi sự sớm hơn dự tính - classic mistake!
Đầu năm 1855, trong một trận chiến đấu ác liệt ở vùng Sơn Tây (Hà Nội), Cao Bá Quát hy sinh. Nghĩa quân vẫn tiếp tục chiến đấu, đến cuối năm 1856, cuộc khởi nghĩa mới bị dập tắt.
Ý nghĩa lịch sử
Phong trào đấu tranh của nông dân và nhân dân các dân tộc dưới triều Nguyễn là sự kế thừa truyền thống chống áp bức, cường quyền ở các thế kỷ trước, nhất là ở thế kỷ XVIII. Điều này cho thấy tinh thần bất khuất của dân tộc mình từ xưa đến nay luôn!
Bài viết nhằm giúp các bạn chưa có điều kiện tìm hiểu lịch sử nước nhà có thêm kiến thức tham khảo, theo tinh thần "Dân ta phải biết Sử ta" nha!
Nguồn: soha.vn
Cuộc sống dân nghèo dưới triều Nguyễn khổ như thế nào?
Nghèo + khổ + tuyệt vọng là ba từ miêu tả chính xác nhất! Lũ địa chủ hào lí chiếm đoạt ruộng đất lung tung, quan lại thì tham nhũng ầm ầm, thuế má phu dịch nặng nề đè lên vai dân. Dịch bệnh, nạn đói cứ thế hoành hành khắp mọi nơi
Có câu nói trong sử sách: "Quan coi dân như kẻ thù, dân sợ quan như cọp, ngày đục tháng khoét của dân cho đầy túi riêng". Năm 1828, viên quan Bắc Thành là Nguyễn Công Trứ còn dâng sớ lên tố cáo luôn: cái hại của quan lại chỉ một hai phần thôi, nhưng cái hại của hào cường thì đến tám chín phân! Nó làm con người ta mất cha mẹ, vợ người ta thành góa bụa... mà vẫn công nhiên làm không hề sợ gì cả!
Hàng trăm cuộc nổi dậy bùng lên như vũ bão
Suốt hơn nửa thế kỷ thống trị của nhà Nguyễn, hàng trăm cuộc nổi dậy từ Bắc chí Nam, từ miền xuôi đến miền ngược cứ thế bùng lên không ngừng. Nổi bật nhất phải kể đến các cuộc khởi nghĩa của Phan Bá Vành, Nông Văn Vân, Lê Văn Khôi, Cao Bá Quát...
Khởi nghĩa Phan Bá Vành (1821 - 1827) - Từ chăn trâu đến anh hùng
Phan Bá Vành quê ở làng Minh Giám (Thái Bình), hồi nhỏ đi chăn trâu cho nhà địa chủ. Năm 1821, anh kêu gọi nông dân trong vùng nổi dậy chống địa chủ, quan lại. Hoạt động của nghĩa quân lan rộng khắp Thái Bình, Nam Định, Hải Dương, Quảng Yên nhanh như chớp
Phan Bá Vành lập căn cứ chính ở Trà Lũ (Nam Định), đánh nhau hàng chục trận lớn với quân triều đình. Sử nhà Nguyễn còn ghi: "Khi lâm trận thì đàn bà con gái cũng cầm giáo mác mà đánh" - respect cho các chị em thời đó quá!
Năm 1827, nhà Nguyễn huy động hàng chục viên tướng, hàng vạn quân bao vây, tấn công căn cứ Trà Lũ. Phan Bá Vành không chống nổi, định thoát ra biển nhưng chẳng may bị bắt. Cuộc khởi nghĩa bị đàn áp
Khởi nghĩa Nông Văn Vân (1833 - 1835) - Tiếng gọi từ miền núi
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc (Cao Bằng). Không chịu nổi sự chèn ép của triều đình nhà Nguyễn, Nông Văn Vân cùng một số tù trưởng tập hợp dân chúng nổi dậy.
Nông Văn Vân truyền hịch tố cáo vua Nguyễn (Minh Mạng) cực gắt:
"Mười lăm năm đức chính có chỉ!
Kho hình luật vẽ nên hùm có cánh
Ba mươi tỉnh nhân dân đều oán
Tiếng oan hào kêu dậy đất không lung!"
Cuộc khởi nghĩa lan khắp miền núi Việt Bắc và một số làng người Mường, người Việt ở trung du. Nhà Nguyễn đã hai lần cử đạo quân lớn lên đàn áp nhưng không hiệu quả. Lần thứ ba (năm 1835), quân triều đình tấn công dữ dội từ nhiều phía và bao vây đốt rừng. Nông Văn Vân hy sinh trong rừng. Cuộc khởi nghĩa bị đập tắt
Khởi nghĩa Lê Văn Khôi (1833 - 1835) - Khi Nam Kỳ nổi sóng
Lê Văn Khôi là thổ hào ở Cao Bằng, sau vào Nam. Tháng 6-1833, ông khởi binh chiếm thành Phiên An (Gia Định), tự xưng là Bình Nam Đại nguyên soái, giết tên quan gian ác Bạch Xuân Nguyên. Mấy tháng sau, cả sáu tỉnh Nam Kỳ đều theo ông khởi nghĩa - momentum khủng khiếp!
Nhưng rồi plot twist: viên tướng Thái Công Triều làm phản, đầu hàng triều đình. Lê Văn Khôi bị cô lập, lâm bệnh rồi qua đời (1834). Nghĩa quân đưa con trai ông mới 8 tuổi lên thay - tưởng tượng cậu bé lên làm thủ lĩnh lúc 8 tuổi! Tháng 7-1835, cuộc khởi nghĩa bị đàn áp khốc liệt.
Khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854 - 1856) - Nhà thơ cầm kiếm
Cao Bá Quát người huyện Gia Lâm (Hà Nội), là nhà nho nghèo nhưng cũng là nhà thơ lỗi lạc. Căm ghét chính sách cai trị của nhà Nguyễn, ông cùng bè bạn tập hợp nông dân và các dân tộc miền trung du, định nổi dậy ở Hà Nội, Bắc Ninh. Nhưng kế hoạch bị lộ, nghĩa quân buộc phải khởi sự sớm hơn dự tính - classic mistake!
Đầu năm 1855, trong một trận chiến đấu ác liệt ở vùng Sơn Tây (Hà Nội), Cao Bá Quát hy sinh. Nghĩa quân vẫn tiếp tục chiến đấu, đến cuối năm 1856, cuộc khởi nghĩa mới bị dập tắt.
Ý nghĩa lịch sử
Phong trào đấu tranh của nông dân và nhân dân các dân tộc dưới triều Nguyễn là sự kế thừa truyền thống chống áp bức, cường quyền ở các thế kỷ trước, nhất là ở thế kỷ XVIII. Điều này cho thấy tinh thần bất khuất của dân tộc mình từ xưa đến nay luôn!
Bài viết nhằm giúp các bạn chưa có điều kiện tìm hiểu lịch sử nước nhà có thêm kiến thức tham khảo, theo tinh thần "Dân ta phải biết Sử ta" nha!
Nguồn: soha.vn