Hơn 10 tỷ USD nợ xấu đang nằm im trong kho chưa ai động đến, đang cần gấp nhiều nhà đầu tư nhảy vào "giải cứu" thì giờ lại đặt ra một đống điều kiện không cần thiết, thế này thì việc xử lý nợ lại càng khó hơn rồi!
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 69/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 về điều kiện kinh doanh dịch vụ mua bán nợ. Nghe qua thôi đã thấy "ngợp" rồi - doanh nghiệp muốn kinh doanh mua bán nợ phải đáp ứng cả tá điều kiện siêu khắt khe luôn.
Về vốn thì đọc xong mà "rụng rời" á: doanh nghiệp môi giới mua bán nợ, tư vấn mua bán nợ phải có vốn trên 5 tỷ đồng, hoạt động mua bán nợ phải có vốn trên 100 tỷ đồng, còn mở sàn giao dịch nợ thì phải có trên 500 tỷ đồng. Nghe con số thôi đã "chạy mất dép" rồi!
Những điều kiện này tuy đã giảm một nửa so với dự thảo ban đầu (tức là trước đó còn cao hơn nữa á, tưởng tượng đi ), nhưng theo các doanh nghiệp thì vẫn quá cao và là rào cản lớn ngăn người ta tham gia thị trường mua bán nợ.
Trước khi Nghị định được ban hành, rất nhiều ý kiến của doanh nghiệp, đại diện là Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đề nghị loại bỏ "kinh doanh dịch vụ mua bán nợ" ra khỏi Danh mục 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện mà Luật Đầu tư đưa ra.
Thực ra mà nói, các dịch vụ mua bán nợ (như tư vấn, môi giới mua bán nợ) đều không trực tiếp mua bán nợ đâu, mà chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ để hưởng thù lao thôi, nên việc đưa ra nhiều điều kiện khắt khe thế này hơi... thừa thãi!
Hơn nữa, theo Điều 7, Luật Đầu tư 2014, điều kiện kinh doanh chỉ được áp dụng với một số ngành nghề nhất định vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng.
Trong khi đó, dịch vụ mua bán nợ có ảnh hưởng gì đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội đâu nhỉ? Nên việc đưa dịch vụ mua bán nợ vào nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện là không cần thiết chút nào.
Quan trọng hơn, khối nợ xấu "khủng long" của nền kinh tế hiện nay chủ yếu vẫn nằm trong kho của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).
Để khối nợ này được xử lý triệt để, không "comeback" lại nền kinh tế sau một thời gian nữa, thì Việt Nam cần nhanh chóng tạo lập thị trường mua bán nợ, thu hút nhiều người tham gia để kích hoạt thị trường này, giúp giải phóng lượng vốn lớn đang nằm "đóng băng" trong nợ xấu.
Theo các chuyên gia ngân hàng, với cả "rừng" văn bản quy định vừa phức tạp, vừa thiếu thông thoáng như hiện nay, việc mua bán nợ xấu thật sự không hấp dẫn tí nào. Nay lại còn thêm điều kiện nữa, thì nhà đầu tư sẽ càng "bỏ chạy" mất thôi!
Thực tế, từ khi VAMC thành lập (năm 2013) và bắt đầu gom nợ đến nay, số nợ xấu mua về đã lên tới gần 250.000 tỷ đồng (con số "khủng" nhỉ ), nhưng số nợ xử lý thực tế được thì... không đáng là bao. Quy định pháp lý vừa thiếu, vừa phức tạp, thủ tục lại nhiêu khê..., khiến nhiều nhà đầu tư hào hứng tìm hiểu, rồi lại lặng lẽ bỏ đi.
Cho dù tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng đã xuống dưới 3%, nhưng theo đánh giá của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), tổng số nợ xấu (nợ xấu nội bảng, nợ xấu ngoại bảng, nợ cơ cấu lại trước đây, nợ bán cho VAMC) đang chiếm khoảng 12% tổng dư nợ nền kinh tế - con số thực tế "đáng sợ" hơn nhiều đó!
Trong khi đó, chủ trương thành lập thị trường mua bán nợ, đưa ra các khuôn khổ pháp lý cho thị trường mua bán nợ và tài sản đã được Thủ tướng chỉ đạo từ đầu năm 2013, nhưng đến nay vẫn không mấy tiến triển.
Rõ ràng, với bối cảnh mua bán nợ "bí" như hiện nay, cần gỡ bỏ tối đa rào cản đối với các nhà đầu tư, nhằm thu hút nhiều nhất tổ chức, cá nhân tham gia thị trường mua bán nợ, thậm chí có thể ban hành một số cơ chế riêng táo bạo (chỉ có hiệu lực trong một giai đoạn nhất định) để kích hoạt thị trường này.
Bởi vậy, với cách nhìn về nợ xấu quá thận trọng như hiện nay, việc xử lý nợ xấu chắc chắn sẽ chậm và kéo dài mãi thôi.
Với Nghị định vừa ban hành, việc sửa đổi hoặc hủy bỏ ngay là điều khiến cơ quan soạn thảo không mong muốn (ai mà muốn đâu nhỉ ).
Tuy nhiên, theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thời gian tới, các bộ, ngành vẫn phải liên tục rà soát, quy định nào không phù hợp thì tiếp tục hủy bỏ, kể cả quy định vừa mới ban hành.
Theo VCCI, không chỉ dịch vụ kinh doanh mua bán nợ, mà còn khoảng 30 ngành nghề kinh doanh khác trong Danh mục 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng cần phải loại bỏ, nhằm đảm bảo quyền tự do kinh doanh cho doanh nghiệp.
Nguồn: soha.vn