Các bạn trẻ Gen Alpha (sinh 2010-2024) đang tạo nên một vũ trụ văn hóa riêng mà người lớn mù tịt không hiểu nổi. Họ chỉ muốn được an toàn, có không gian riêng và quan trọng nhất: đừng có mà soi mói!
Từ ngày nào, người lớn luôn thấy giới trẻ là ẩn số khó giải. Nhưng Gen Alpha level khác hẳn luôn á!
Trước kia, khoảng cách thế hệ chỉ là chuyện gia đình không còn xem chung TV. Giờ thì bọn trẻ... thậm chí không xem TV nữa! Chúng mình lướt short video trên điện thoại, và với cả kho nội dung khổng lồ ấy, có thể mỗi đứa trẻ trên hành tinh này đang xem một thứ hoàn toàn khác nhau.
Câu hỏi đặt ra là: Liệu Gen Alpha có chung tiếng cười, giọt nước mắt hay bất cứ trải nghiệm thẩm mỹ nào không? Có văn hóa đại chúng cho lũ trẻ ngày nay không? Nếu có thì nó đến từ đâu và trông ra sao?
Theo các chuyên gia nghiên cứu trẻ em và văn hóa, mặc dù không xem chung một thứ, nhưng Gen Alpha đang khao khát những trải nghiệm tương tự từ văn hóa họ tiêu thụ - dù là phim, YouTube hay game.
Họ muốn: Cảm giác an toàn
, cảm giác cộng đồng , và thực sự thực sự muốn người lớn... đừng có làm phiền! 
BJ Colangelo (chuyên gia phân tích truyền thông) chia sẻ: "Trẻ em vẫn đang tham gia văn hóa đấy. Chúng đang tạo văn hóa riêng và chọn không share với bọn người lớn mình."
Ngày xưa vs Bây giờ:
Thế hệ Millennials và Gen X trước đây có tạp chí, MTV, radio - đó là những "ông lớn" quyết định cái gì hot, cái gì không. Colangelo nói: Giới trẻ có thể chấp nhận hoặc từ chối, "nhưng dù sao thì vẫn do biên tập viên, nhà sản xuất, DJ kiểm soát."
Ba mẹ cũng có full quyền phủ quyết xem con coi gì. Cả nhà thấy hết bạn xem gì trên TV phòng khách, ba mẹ có thể ban hoặc ít nhất là... mỉa mai với vẻ không ưng mấy.
Ngày nay, các công ty truyền thông vẫn cố tạo hit, đôi khi vẫn thành công. Nhưng trẻ em không còn phải thông qua các công ty đó để có giải trí nữa rồi! Và dù ba mẹ có đặt giới hạn thời gian màn hình hay kiểm soát điện thoại/iPad thế nào, lũ trẻ luôn có cách "đi vòng"
Kết quả? Một thế giới văn hóa bị mạng xã hội thống trị, nơi gần một nửa thời gian xem của Gen Alpha diễn ra trên YouTube, TikTok hay các platform khác.
Đồng thời, "mạng xã hội cho phép nhiều cộng đồng nhỏ tồn tại, nghĩa là không phải ai cũng thấy cùng một nội dung cùng lúc" - cho đến khi có thứ gì đó đủ viral để xuất hiện trên feed của mọi người.
Yalda T. Uhls, founder của Trung tâm Học giả & Người kể chuyện tại UCLA cho biết, giới trẻ ngày nay khao khát được kết nối: "Trong một thế giới mà trẻ em không được phép chạy ra ngoài, không có nhiều không gian cho chúng hoặc phải học quá nhiều, thì game là nơi chúng tụ tập."
Cũng dễ hiểu thôi khi một thế hệ trải qua tuổi thơ trong thời Covid lockdown và học online lại cảm thấy thiếu cộng đồng đến vậy. Nhưng còn một mong muốn nổi bật hơn: Theo nghiên cứu của Trung tâm Học giả & Người kể chuyện, mục tiêu hàng đầu của Gen Alpha và Gen Z là cảm thấy an toàn.
Nhưng nếu một phần trong mong muốn ấy là được an toàn khỏi... người lớn, thì có lẽ chúng ta cần phải chú ý điều này!
Uhls chỉ ra rằng giới trẻ 2025 đang đối mặt với thảm họa khí hậu, bất bình đẳng tràn lan và các vụ xả súng ở trường học. Đối với họ, game và truyền thông nói chung có thể là nguồn an ủi.
Và trẻ em không chỉ muốn an toàn khỏi những mối đe dọa thực sự. Chúng còn muốn được an toàn khỏi những đánh giá và phán xét liên tục của người lớn!
Gen Alpha "đã lớn lên trong sự giám sát mạng xã hội. Rất nhiều người có loạt ảnh, thông tin online mà chưa bao giờ đồng ý công khai, nhưng ba mẹ đã đăng lúc còn nhỏ."
Colangelo chỉ ra rằng nếu trẻ em chỉ ở trong cộng đồng nhỏ hoặc trang mạng được quản lý chặt, chúng sẽ ít khám phá được "nghệ sĩ trong mình" hoặc ý tưởng mới.
Đồng thời, Colangelo nói, nhiều thói quen dùng media của trẻ em có thể hiểu là nỗ lực đòi quyền tự chủ. Chúng thực sự "chống lại những thứ bị ép buộc."
Bottom line: Người lớn lo lắng vì không kiểm soát được trẻ tiếp xúc gì trên mạng. Nhưng thái độ "chống đối" này chính là thông điệp mạnh mẽ đấy! Đó là lời nhắn rằng có lẽ người lớn đã vô tình tước quyền tự chủ của chúng, và đã đến lúc... trả lại!
Nguồn: kenh14.vn