Dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu đang gây xôn xao với đề xuất để doanh nghiệp tự quyết giá bán lẻ luôn nha các bạn ơi! Tuy nhiên, Nhà nước vẫn sẽ "để mắt tới" và sẵn sàng vào cuộc nếu thị trường có gì đó "không ổn"
Goodbye lịch chốt giá thứ 5 hàng tuần
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo nghị định kinh doanh xăng dầu mới để thay thế quy định hiện tại. Điểm đáng chú ý nhất chính là việc điều chỉnh cách quản lý giá - giảm bớt sự can thiệp trực tiếp từ cơ quan quản lý và cho doanh nghiệp tự do hơn trong việc định giá.
Theo phương án mới này, cơ chế công bố giá cơ sở vào mỗi chiều thứ 5 hàng tuần (mà ae đã quen thuộc) sẽ bị bỏ luôn. Thay vào đó, các thương nhân đầu mối và phân phối sẽ tự tính toán, tự niêm yết giá bán lẻ dựa trên công thức khung do Nhà nước đưa ra.
Sau khi điều chỉnh giá, các đơn vị phải khai báo và gửi dữ liệu cho cơ quan chức năng để phục vụ thanh tra, giám sát. Riêng với khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa, giá bán của thương nhân phân phối không được vượt mức trần do thương nhân đầu mối ấn định để đảm bảo an sinh xã hội.
Trao quyền nhưng vẫn giám sát chặt chẽ nha
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhấn mạnh rằng việc cho doanh nghiệp chủ động hơn phải đi kèm với trách nhiệm và sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý.
Đại diện cơ quan quản lý cho biết:
"Nhà nước chỉ công bố yếu tố hình thành giá là chi phí kinh doanh định mức để thương nhân áp dụng, góp phần ngăn chặn việc tăng giá bất hợp lý".
Theo VietNamNet, đại diện một đơn vị phân phối tại Hà Nội cho biết mô hình để doanh nghiệp tự quyết giá đã phổ biến ở nhiều quốc gia rồi, trong khi Việt Nam vẫn đang áp dụng giá cơ sở và đang nghiên cứu lộ trình chuyển đổi. Việc giao quyền tự quyết sẽ giúp giá bán trong nước bám sát biến động thế giới và vận hành linh hoạt hơn nhiều
Khi vận hành theo cơ chế thị trường, các thương nhân buộc phải tối ưu hóa toàn bộ quy trình từ khâu nhập về, vận chuyển đến phân phối để cắt giảm chi phí. Điều này giúp tạo ra mức giá cạnh tranh hơn, thu hút khách hàng và nâng cao vị thế trên thị trường.
Tuy nhiên, vị CEO này cũng cảnh báo nguy cơ lớn nếu công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và xăng dầu kém chất lượng không được kiểm soát tốt. Những sản phẩm vi phạm thường có giá rẻ hơn, gây bất lợi trực tiếp cho các đơn vị làm ăn chân chính
Nhà nước vẫn có thể "vào cuộc" khi cần thiết
Ông Nguyễn Tiến Thoả, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), đánh giá dự thảo đã có bước tiến mới khi để thương nhân tự ấn định giá theo tín hiệu thị trường, giúp phản ánh đúng quan hệ cung cầu và hạn chế tình trạng thiếu hàng cục bộ.
Mặc dù vậy, ông Thoả cho rằng dự thảo vẫn còn điểm chưa hợp lý với Luật Giá. Theo luật, xăng dầu thuộc danh mục hàng hóa bình ổn giá chứ không do Nhà nước định giá. Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào giá và các yếu tố cấu thành, trừ khi thị trường biến động bất thường.
Tuy nhiên, dự thảo lại giao Nhà nước quyết định chi phí kinh doanh định mức để doanh nghiệp cộng vào giá bán. Đáng chú ý là chỉ số này không điều chỉnh theo thực tế kinh doanh xăng dầu hàng năm mà căn cứ vào CPI - chỉ số phản ánh mặt bằng giá chung của hơn 670 mặt hàng, và chu kỳ rà soát kéo dài tới 3 năm luôn.
Chuyên gia nhận định quy định này là một "rào cản" và cần trả lại quyền tự quyết hoàn toàn cho doanh nghiệp để đảm bảo giá phản ánh đúng chi phí thị trường. Về lo ngại giá biến động thất thường, ông Thoả cho rằng việc điều chỉnh theo ngày sẽ hạn chế hiện tượng tăng giảm giật cục.
Dù vậy, trong các tình huống giá tăng cao đột biến gây ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô, lạm phát hay đời sống người dân, cơ quan quản lý vẫn có công cụ để can thiệp nha.
Chuyên gia nhấn mạnh:
"Đây là trường hợp Nhà nước phải thực hiện điều tiết thị trường thông qua các công cụ như thuế, phí, các quỹ và chính sách an sinh xã hội phù hợp".
Nội dung này đã được thể chế hóa tại Điều 19 Luật Giá, cho phép áp dụng giá cụ thể, giá tối đa, giá tối thiểu hoặc khung giá để kiểm soát thị trường khi cần bình ổn.
Ông Thoả kết luận:
"Như vậy, Nhà nước có thể can thiệp, quyết định giá trong những trường hợp đặc biệt để bình ổn thị trường. Ngoài những trường hợp đó, quyền quyết định giá vẫn nên thuộc về doanh nghiệp".
Nguồn: techz.vn