Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương vừa có chia sẻ gây xúc động: có những cải cách khiến cộng đồng doanh nghiệp "mừng rơi nước mắt" luôn á! Sau bao nhiêu năm chịu khổ với đống giấy tờ thì giờ cuối cùng cũng được thay đổi rồi.
## Thực tế thì sao các bro ơi?
Phát biểu tại Hội nghị Thúc đẩy cơ chế một cửa ASEAN sáng 24/7, TS Nguyễn Đình Cung thẳng thắn đánh giá việc thực hiện cơ chế một cửa so với mục tiêu vẫn chưa đạt, khoảng cách với thế giới vẫn còn xa lắm.
Nhưng mà phải công nhận, có một số cải cách được doanh nghiệp khen ngợi nhiệt liệt đấy! Thậm chí cảm động đến mức "mừng rơi nước mắt" vì sau bao nhiêu năm gồng mình với thủ tục hành chính thì giờ đã thấy ánh sáng cuối đường hầm rồi
Báo cáo từ Bộ Tài chính cho biết, kể từ tháng 11/2014 đến ngày 15/7/2018, có 11 Bộ, ngành đã kết nối và thực hiện 53 thủ tục hành chính với hơn 1,34 triệu hồ sơ của 22.812 doanh nghiệp được xử lý thông qua Cơ chế một cửa quốc gia. Con số khá ấn tượng phải không nào!
Số liệu từ Hải quan cho thấy, quý 2/2015 có 82.760 mặt hàng thuộc diện quản lý và kiểm tra chuyên ngành, đến quý 1/2018 còn 78.390 mặt hàng (giảm 4.403 mặt hàng).
## Nghe có vẻ ổn nhưng...
Ông Cung nhận xét trong 4 năm giảm được 4.000 mặt hàng (từ 82.000 xuống còn 78.000) là tương đối nhiều đấy. Tuy nhiên plot twist là: có nơi chỉ cắt giảm những nhóm thủ tục ít mặt hàng, còn nhóm có nhiều mặt hàng thì... giữ nguyên luôn
"Nhiều khi có báo cáo Bộ này Bộ kia nêu cắt giảm phần lớn nhưng chưa chắc đạt mục tiêu vì số mặt hàng trong nhóm đó rất ít", ông nói thẳng không chút nương tay.
Về kiểm tra chuyên ngành, vị chuyên gia chỉ ra điều "đau não" này: vẫn còn tình trạng một mặt hàng phải chịu sự kiểm tra của 2-3 bộ. Trong một bộ cũng tương tự, một mặt hàng có thể phải chịu sự kiểm tra của 2-3 Cục chứ không phải là một cục. Nghe mệt mỏi chưa?
"Điều này tôi cho rằng, nên nhanh chóng thay đổi. Với những quy định trong lúc chưa thay đổi được luật thì các Bộ cũng xem xét thay đổi thông tư. Doanh nghiệp rất kêu ca, phàn nàn về những chi phí thực sự rất bất hợp lý này", ông chia sẻ.
Một thực trạng nữa cũng được TS Nguyễn Đình Cung "bóc phốt": "Việc kết nối cơ chế một cửa đang theo hướng những thủ tục nào mất ít quyền ít lợi đi thì kết nối, còn những thủ tục mất nhiều quyền lợi thì không kết nối". Ơ hay hay!
Ông hi vọng nhiệm kỳ này chúng ta sẽ hoàn tất cải cách để tác động thực sự lớn.
## Có tiết kiệm được gì không?
Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, nhất là Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan trong việc thực hiện cơ chế một cửa và kiểm tra chuyên ngành.
Và đây là những con số đáng mừng nha: Tính trung bình, chi phí thông quan cho 1 lô hàng giảm 19 USD. Tính tới cuối năm 2017, tiết kiệm được 205 triệu USD cho 10,81 triệu tờ khai; giảm hơn 15 triệu giờ lưu kho hàng xuất khẩu và 33 triệu giờ đối với hàng nhập khẩu. Wow!
Tuy nhiên không phải lúc nào cũng toàn màu hồng. Vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế đấy các bạn ơi:
- Số lượng hàng hóa phải kiểm tra vẫn chiếm tỷ trọng lớn
- Hiệu lực kiểm tra chuyên ngành thấp, tỷ lệ phát hiện sai phạm thấp (tính tới cuối năm 2017 là dưới 1%)
- Số lượng văn bản quy phạm pháp luật phải sửa đổi còn tương đối nhiều
- Việc chồng chéo, trùng lặp giữa các bộ, ngành trong kiểm tra chuyên ngành vẫn phổ biến
## Thủ tướng lên tiếng rồi nha!
Phát biểu kết luận Hội nghị "Thúc đẩy cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN và tạo thuận lợi thương mại" ngày 24/7, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các ngành, các cấp phải cộng tác chung tay cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tốt hơn nữa, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hỗ trợ thúc đẩy phát triển và tăng trưởng bền vững, đặc biệt thực hiện tốt Nghị quyết 01 và 19 của Chính phủ.
Các yêu cầu cụ thể từ Thủ tướng:
Không dựa vào kiểm tra chuyên ngành để gây chậm trễ trong lưu thông hàng hóa Phấn đấu giảm tỉ lệ các lô hàng phải kiểm tra chuyên ngành xuống dưới 15%, nhưng vẫn phải đảm bảo các yêu cầu về quản lý của cơ quan Nhà nước và chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo vệ sức khỏe nhân dân Rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa 50% danh mục hàng hóa, sản phẩm và thủ tục kiểm tra chuyên ngành Chấm dứt tình trạng có danh mục hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành nhưng không có quy định về quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc tiêu chí, phương pháp kiểm tra (trừ trường hợp hàng hóa đặc thù)Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro và đánh giá tuân thủ của doanh nghiệp; minh bạch và công khai phương pháp kiểm tra, tiêu chí kiểm tra thông qua việc ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn đánh giá; xã hội hóa hoạt động kiểm tra chuyên ngành.
Đặc biệt, Thủ tướng nhắn nhủ: Không ôm giữ ở bộ, ngành mình những điều kiện không cần thiết, để giải phóng sức sản xuất. Nghe mà thấy đúng quá đi!
"Việt Nam phải là nơi thực thi tốt những cam kết quốc tế. Đến Việt Nam, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, khách du lịch có môi trường tốt nhất, thuận lợi nhất để mọi người cảm thấy thoải mái, thuận lợi như về nhà của mình", Thủ tướng nhấn mạnh.
Nguồn: soha.vn