Trong khi cả thế giới đang loay hoay với Covid-19, các doanh nghiệp Đức lại khiến mọi người phải "respect" với cách xử lý cực kỳ bình tĩnh và sáng suốt. Spoil luôn: họ không hề hoảng loạn mà còn hướng mọi thứ về tương lai nữa!
Một cuộc khảo sát với 400 doanh nghiệp Đức tại Nhật Bản đã cho thấy tình hình khá "ảm đạm" trước ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Từ kết quả này, ông Marcus Schürmann - Giám đốc điều hành Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức tại Nhật Bản (AHK Japan) đã lên tiếng giải thích tại sao Covid-19 lại có thể trở thành "chất xúc tác" tạo nên lợi thế cạnh tranh trên Tạp chí Wirtschaftswoche (Đức).
Wirtschaftswoche: Ông Schürmann, kết quả nổi bật nhất từ cuộc điều tra nhanh vừa rồi là gì ạ?
Schürmann: Giữa tháng Hai, khi chúng tôi làm cuộc điều tra đầu tiên, các doanh nghiệp lo nhất về chuyện chuỗi cung ứng bị gián đoạn - lúc đó Covid-19 mới chỉ ảnh hưởng đến sản xuất ở Trung Quốc thôi. Một tháng rưỡi sau, dịch bệnh vẫn chưa tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh ở Nhật. Nhưng giờ thì khác rồi! Các doanh nghiệp đều chịu ảnh hưởng từ chuỗi kết nối quốc tế, đặc biệt là do các biện pháp chống dịch ở châu Âu và Mỹ. 55% số người được hỏi cho biết doanh thu đang "đi xuống", 52% nói rằng tình hình này ảnh hưởng tiêu cực đến các quyết định kinh doanh và đầu tư.
Wirtschaftswoche: Vậy tương lai của các doanh nghiệp sẽ ra sao?
Schürmann: Ba trong bốn doanh nghiệp đều dự đoán doanh thu năm nay sẽ giảm. Hơn 25% dự kiến sẽ bị lỗ, có thể âm tới 40%; một số doanh nghiệp còn lo ngại sẽ giảm tới 60% luôn! Gần một nửa cho rằng sẽ giảm khoảng 20%.
Wirtschaftswoche: Bản thân ông có ngờ đến những con số này không?
Schürmann: Tôi cũng hơi "shock" vì có nhiều doanh nghiệp bị giảm doanh số lớn như vậy. Nhưng điều làm tôi vui là hoàn toàn không thấy có sự hoang mang hay hoảng loạn gì cả! Các nhà quản lý rất sáng suốt và mọi hoạt động đều hướng tới tương lai. Đặc biệt, họ cực kỳ quan tâm đến sức khỏe và đời sống của nhân viên - điều này đáng "respect" lắm!
Wirtschaftswoche: Các doanh nghiệp đã làm gì để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh?
Schürmann: Ở Nhật chúng tôi không bị hạn chế đi lại, chính phủ Nhật tin tưởng vào các biện pháp tự nguyện. Theo khảo sát thì 81% doanh nghiệp cho nhân viên làm việc tại nhà (WFH xịn xò luôn!). 56% tạo điều kiện để thời gian làm việc cực kỳ linh hoạt, nhân viên có thể đến văn phòng ngoài giờ cao điểm. Nhờ vậy tàu điện đỡ đông đúc, giảm nguy cơ lây nhiễm. 22% áp dụng mô hình hybrid - vừa WFH vừa lên văn phòng, nhờ đó số người có mặt tại văn phòng giảm được một nửa, tạo khoảng cách an toàn hơn.
Wirtschaftswoche: Theo ông, các doanh nghiệp Đức có phản ứng nhanh nhạy hơn so với doanh nghiệp Nhật không?
Schürmann: Có thể nói cách làm này đã "ngấm vào máu" các doanh nhân Đức rồi. So với các doanh nghiệp Nhật, khi tuyển dụng lao động ở Nhật, các doanh nghiệp Đức có những ưu đãi và khuyến khích khác biệt, trong đó có mô hình thời gian làm việc linh hoạt. Nhờ vậy lúc này họ phản ứng dễ dàng hơn để thích ứng với tình hình.
Wirtschaftswoche: Ở Đức hiện có hàng trăm nghìn người lao động phải làm việc thời gian ngắn. Còn các doanh nghiệp Đức ở Nhật thì sao?
Schürmann: Có một vài comment khá thú vị đấy! Ví dụ như một số doanh nghiệp trong tình hình này lại tăng cường đầu tư vào phát triển nhân lực - đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao tay nghề. Cuộc khảo sát cũng cho thấy, sa thải lao động hay cắt giảm lương là một sai lầm và thực chất vấn đề này không được đưa ra bàn luôn. Tất nhiên điều này cũng liên quan đến Bộ luật lao động và quy định bảo vệ người lao động rất chặt chẽ của Nhật Bản.
Thay vào đó, khoảng 20% doanh nghiệp sẽ bỏ lương thưởng bổ sung, 15% giảm chế độ tính ngày nghỉ cộng dồn, 24% doanh nghiệp không cho làm thêm giờ.
Wirtschaftswoche: Ông nghĩ gì về kết quả khảo sát này?
Schürmann: Tôi thấy cuộc khủng hoảng này được xem là một cơ hội để tăng cường số hóa và thử nghiệm các cách làm việc mới. Cuối cùng thì các doanh nghiệp có thể cải thiện và phát triển các mô hình kinh doanh trên thị trường. Trong các doanh nghiệp của chúng tôi, số hóa đang diễn ra với tốc độ cao. Rút ra được những kết luận đúng đắn từ sự sụt giảm đột ngột do Covid-19 sẽ tác động đáng kể đến khả năng cạnh tranh trong tương lai.
Wirtschaftswoche: Ông đã thấy hiệu ứng từ những bài học đó chưa?
Schürmann: Hệ quả của khủng hoảng hiện nay có thể là sự ra đời các tình huống cạnh tranh mới, đòi hỏi phải tạo ra những mô hình kinh doanh mới. Bài học của thời gian này có thể là sự củng cố nhận thức: số hóa là yếu tố quan trọng và có ý nghĩa to lớn hơn trong cuộc cạnh tranh sắp tới.
Ví dụ, khi đề cập đến việc duy trì và chăm sóc quan hệ trực tiếp với khách hàng, ai "xử lý" nhanh hơn? Tốc độ là vũ khí để loại bỏ đối thủ. Theo tôi thì các doanh nghiệp Đức ở đây có lợi thế, vì các doanh nghiệp Nhật vẫn theo phong cách truyền thống, vẫn "mê" giấy tờ, họ áp dụng kỹ thuật số và hòa mạng toàn cầu không bằng chúng ta.
Wirtschaftswoche: Một thách thức với các doanh nghiệp Đức là họ có địa điểm ở Nhật nhưng lại có vai trò khác nhau đối với tập đoàn. Họ xử lý vấn đề này như thế nào?
Schürmann: Theo quan sát của tôi, nhiều nhà quản lý dựa vào điều kiện thực tế, nhìn chung họ tiếp cận khá phổ biến mô hình kinh doanh ở Nhật. Họ định hướng vào mua sắm, tiêu thụ hay cung ứng cho thị trường nội địa Nhật? Hay mục đích hiện diện của họ ở Nhật là để khai thác khả năng hợp tác và buôn bán với người Nhật tại thị trường thứ ba?
Wirtschaftswoche: Ví dụ với các doanh nghiệp Đức chuyên cung cấp thiết bị phụ tùng ô tô ở Nhật thì sao? Lĩnh vực này bị ảnh hưởng rất nặng do sản xuất đình trệ.
Schürmann: Do mạng lưới toàn cầu nên các hãng cung cấp thiết bị ô tô bị ảnh hưởng rất nặng vì virus lây lan. Đầu tiên, thiết bị từ Trung Quốc không tới, buộc phải mua ở nơi khác với giá cao hơn. Bây giờ Trung Quốc bắt đầu hoạt động trở lại thì các nhà máy ở Đức lại phải đóng cửa, nên thiết bị từ Đức không có để giao cho Nhật. Tình hình "rối như mơ" này đòi hỏi phải giám sát tỉ mỉ và nhạy bén để sớm phát hiện điểm "tắc nghẽn" và tháo gỡ kịp thời.
Wirtschaftswoche: Vì Covid-19 nên Tokyo phải hoãn Olympic sang 2021. Vậy Hội nghị kinh tế châu Á-Thái Bình Dương của giới doanh nhân Đức dự kiến giữa tháng 10 tại Tokyo có bị hoãn không?
Nguồn: soha.vn